Muqeddes Kalam (latin yéziq)

105-küy •••• Xuda Israil xelqige körsetken möjize hem shapaetlerning tarixi
1Perwerdigargha teshekkür éytinglar,
Uning namini chaqirip iltija qilinglar,
Uning qilghanlirini xelqler arisida ayan qilinglar!  
2Uninggha naxshilar éytip, Uni küylenglar;
Uning pütkül karamet möjiziliri üstide séghinip oylininglar.
3Muqeddes namidin pexirlinip danglanglar,
Perwerdigarni izdigüchilerning köngli shadlansun!
4Perwerdigarni hemde Uning küchini izdenglar,
Didar-huzurini toxtimay izdenglar.
5Uning yaratqan möjizilirini,
Karamet-alametlirini hem aghzidin chiqqan hökümlirini este tutunglar,
6I Uning quli Ibrahim nesli,
Özi tallighanliri, Yaqupning oghulliri!
7U, Perwerdigar — Xudayimiz,
Uning hökümliri pütkül yer yüzididur.
8Özi tüzgen ehdisini ebediy yadida tutidu —
— Bu Uning ming ewladqiche wedishleshken sözidur, —
9Yeni Ibrahim bilen tüzgen ehdisi,
Ishaqqa ichken qesimidur.
10U buni Yaqupqimu nizam dep jezmleshtürdi,
Israilgha ebediy ehde qilip bérip: —  
11«Sanga Qanaan zéminini bérimen,
Uni mirasing bolghan nésiweng qilimen», — dédi,
12— Gerche shu chaghda ularning sani az,
Étiwargha élinmighan, shu yerdiki musapirlar bolsimu.
13Ular u yurttin bu yurtqa,
Bu eldin u qebilige kézip yürdi;
14U héchkimning ularni ézishige yol qoymidi,
Ularni dep padishahlarghimu tenbih bérip: —
15Men mesih qilghanlirimgha tegme,
Peyghemberlirimge yaman ish qilma! — dédi.
16U ashu yurtqa acharchiliqni buyrudi,
Tirek bolghan ash-nanni qurutuwetti.
17U ulardin burun bir ademni ewetkenidi,
Yüsüp qul qilip sétilghanidi.  
18Uning putliri zenjirde aghridi,
Uning jéni tömürge kirip qisildi;
19Shundaqla ta özige éytilghan wehiy emelge ashurulghuche,
Perwerdigarning söz-kalami uni sinap tawlidi;
20Pirewn ademlirini ewetip uni boshatquzdi,
Qowmlarning hökümdari uni hörlükke chiqardi.
21Uni öz ordisigha ghojidar qilip qoydi,
Pütün mal-mülkige bashliq qilip teyinlep,
22Öz wezirlirini uning ixtiyarida bolup terbiyilinishke,
Aqsaqallirigha danaliq ögitishke tapshurdi.
23Shuning bilen Israil Misirgha keldi,
Yaquplar Hamning zéminida musapir bolup yashidi.
24 Perwerdigar Öz xelqini köp nesillik qilip,
Ezgüchiliridin küchlük qildi.
25U Misirliqlarning qelbide Öz xelqige nepret hasil qildi,
Ularni Öz qullirigha hiyle-mikirlik bolushqa mayil qildi.
26U Öz quli bolghan Musani,
Özining tallighini Harunni yollidi.
27Ular Misirda ilahiy alametlerni ayan qilip,
Ham zéminida uning möjizilirini ornatti.
28Perwerdigar qarangghuluqni ewetip,
Zéminni zulmetke qaplitiwetti;
Misirliqlar Uning emrige qarshi turghan emesmu?
29U ularning sulirini qan’gha aylandurdi,
Béliqlirini qurutiwetti.
30Ularning yerlirini mizh-mizh paqilar basti,
Shah-emirlirining hujrilirighimu ular tolup ketti.
31U bir söz bilenla, ghuzh-ghuzh chiwinlar bésip keldi;
Hemme bulung-puchqaqlarda ghing-ghing uchar chümüliler.
32U yamghurning ornigha möldür yaghdurup,
Bu zémin’gha yalqunluq ot chüshürdi.
33U üzüm tallirini, enjur derexlirini urdi,
Zémindiki derexlerni sunduruwetti.
34U bir söz qilishi bilenla, chéketkiler keldi,
Sansiz yutqur hasharetler mizhildap,
35Zéminida bar bolghan giyahlarni yutuwetti,
Étizlarning barliq hosullirini yep tügetti.
36 Axirda zéminidiki barliq tunji tughulghanlarni,
Ularning ghururi bolghan birinchi oghul balilirini qiriwetti.
37Öz xelqini bolsa, altun-kümüshlerni kötürgüzüp chiqardi,
Qebililiride birsimu yiqilip chüshüp qalghini yoq.
38Ularning chiqqinigha Misir xushal boldi,
Chünki ularning wehimisi Misirliqlargha chüshti.
39U ulargha bulutni sayiwen bolushqa,
Otni tünde nur bolushqa berdi.
40Ular soridi, U bödinilerni chiqardi,
Ularni samawiy nan bilen qandurdi.
41U tashni yardi, sular bulduqlap chiqti;
Qaqasliqta deryadek aqti.
42Chünki U bergen muqeddes sözini,
Öz quli Ibrahimni este tutti.
43U xelqini shad-xuramliq bilen,
Öz tallighinini shadiyane tenteniler bilen azadliqqa chiqardi.
44U ulargha ellerning zéminlirini bérip,
Ularni xelqlerning ejir-méhnetlirige muyesser qildi,
45Bu, ularning Uning belgilimilirini tutup,
Qanunlirigha itaet qilishi üchün idi!
Hemdusana!

□105:1 «Uning (Perwerdigarning) qilghanlirini xelqler arisida ayan qilinglar!» — bu ulugh küyde «Yar.» 12-41 bablar, «Mis.» 1-24 bablardiki tarix közde tutulidu.

■105:1 1Tar. 16:8-22

■105:3 Zeb. 34:2-3

□105:10 «U buni Yaqupqimu nizam dep jezmleshtürdi...» — bu yerde «Yaqup» Yaqupning özini (Israil xelqi emes) körsitidu.

■105:10 Yar. 28:13; 35:11; 1Tar. 16:17

■105:11 Yar. 13:15; 15:18

■105:12 1Tar. 16:19

■105:14 Yar. 35:5

□105:15 «Men mesih qilghanlirimgha tegme, peyghemberlirimge yaman ish qilma!» — mesilen, «Yar.» 20:3-7.

□105:16 «U... tirek bolghan ash-nanni qurutuwetti» — sözmusöz terjime qilghanda «U pütün nan (nanni kötüridighan) hasisini sunduriwetti». Mumkinchiliki barki, qedimki zamanlarda Yehudiy xelqi öz nanlirini bir hasida (zixta tizilghandek) kötürüp mangatti. Herhalda omumiy menisi terjime qilghinimizdek bolsa kérek.

□105:17 «U ulardin burun bir ademni ewetkenidi» — Xuda Yüsüpni ewetti. Emeliyette Yüsüpning aka-ukilirining özini Misirliqlargha qul bolushqa sétiwétishi del Xudaning pilani idi; shunga «Xuda Yüsüpni ewetti» dégili bolidu.

■105:17 Yar. 37:28,36; 45:5

■105:21 Yar. 41:40

□105:23 «Shuning bilen Israil Misirgha keldi, Yaquplar Hamning zéminida musapir bolup yashidi» — bu ayette «Israil» hem «Yaquplar» hezriti Yaqup we uning ailisidikilirini (shu chaghda 70che adem) körsitidu.

■105:24 Mis. 1:7, 9

■105:25 Mis. 1:9,10,12

■105:26 Mis. 3:10; 4:12

■105:27 Mis. 7:9

□105:28 «Perwerdigar qarangghuluqni ewetip, zéminni zulmetke qaplitiwetti; Misirliqlar Uning emrige qarshi turghan emesmu?» — bashqa birxil terjimisi: «Perwerdigar qarangghuluqni ewetip, qarangghuluqlar bolsa Uning buyruqigha qarshiliq körsetmidi».

■105:36 Zeb.78:51

■105:38 Mis. 12:33

■105:42 Yar. 15:14

■105:43 Mis. 14:8; Chöl. 33:3

■105:45 Mis. 19:4, 5, 6; Qan. 4:1, 40; 6:21, 22, 23, 24, 25