1[Sapientiam omnium antiquorum exquiret sapiens, et in prophetis vacabit. 2Narrationem virorum nominatorum conservabit, et in versutias parabolarum simul introibit. 3Occulta proverbiorum exquiret, et in absconditis parabolarum conversabitur. 4In medio magnatorum ministrabit, et in conspectu præsidis apparebit. 5In terram alienigenarum gentium pertransiet: bona enim et mala in hominibus tentabit. 6Cor suum tradet ad vigilandum diluculo ad Dominum, qui fecit illum, et in conspectu Altissimi deprecabitur. 7Aperiet os suum in oratione, et pro delictis suis deprecabitur. 8Si enim Dominus magnus voluerit, spiritu intelligentiæ replebit illum: 9et ipse tamquam imbres mittet eloquia sapientiæ suæ, et in oratione confitebitur Domino: 10et ipse diriget consilium ejus, et disciplinam, et in absconditis suis consiliabitur. 11Ipse palam faciet disciplinam doctrinæ suæ, et in lege testamenti Domini gloriabitur. 12Collaudabunt multi sapientiam ejus, et usque in sæculum non delebitur. 13Non recedet memoria ejus, et nomen ejus requiretur a generatione in generationem. 14Sapientiam ejus enarrabunt gentes, et laudem ejus enuntiabit ecclesia. 15Si permanserit, nomen derelinquet plus quam mille: et si requieverit, proderit illi.] 16[Adhuc consiliabor ut enarrem: ut furore enim repletus sum. 17In voce dicit: Obaudite me, divini fructus, et quasi rosa plantata super rivos aquarum fructificate. 18Quasi Libanus odorem suavitatis habete. 19Florete flores quasi lilium: et date odorem, et frondete in gratiam: et collaudate canticum, et benedicite Dominum in operibus suis. 20Date nomini ejus magnificentiam, et confitemini illi in voce labiorum vestrorum, et in canticis labiorum, et citharis: et sic dicetis in confessione: 21Opera Domini universa bona valde. 22In verbo ejus stetit aqua sicut congeries: et in sermone oris illius sicut exceptoria aquarum: 23quoniam in præcepto ipsius placor fit, et non est minoratio in salute ipsius. 24Opera omnis carnis coram illo, et non est quidquam absconditum ab oculis ejus. 25A sæculo usque in sæculum respicit, et nihil est mirabile in conspectu ejus. 26Non est dicere: Quid est hoc, aut quid est istud? omnia enim in tempore suo quærentur. 27Benedictio illius quasi fluvius inundavit. 28Quomodo cataclysmus aridam inebriavit, sic ira ipsius gentes quæ non exquisierunt eum hæreditabit. 29Quomodo convertit aquas in siccitatem, et siccata est terra, et viæ illius viis illorum directæ sunt, sic peccatoribus offensiones in ira ejus. 30Bona bonis creata sunt ab initio: sic nequissimis bona et mala. 31Initium necessariæ rei vitæ hominum, aqua, ignis, et ferrum, sal, lac, et panis similagineus, et mel, et botrus uvæ, et oleum, et vestimentum. 32Hæc omnia sanctis in bona, sic et impiis et peccatoribus in mala convertentur. 33Sunt spiritus qui ad vindictam creati sunt, et in furore suo confirmaverunt tormenta sua. 34In tempore consummationis effundent virtutem, et furorem ejus qui fecit illos placabunt. 35Ignis, grando, fames, et mors, omnia hæc ad vindictam creata sunt: 36bestiarum dentes, et scorpii, et serpentes, et rhomphæa vindicans in exterminium impios. 37In mandatis ejus epulabuntur: et super terram in necessitatem præparabuntur, et in temporibus suis non præterient verbum. 38Propterea ab initio confirmatus sum, et consiliatus sum, et cogitavi, et scripta dimisi. 39Omnia opera Domini bona, et omne opus hora sua subministrabit. 40Non est dicere: Hoc illo nequius est: omnia enim in tempore suo comprobabuntur. 41Et nunc in omni corde et ore collaudate, et benedicite nomen Domini.]
Notes
*39:15 Si permanserit. RAB. Christi, cujus sunt membra, a suo habent omnia: qui est virtus et sapientia Patris.
†39:17 Obaudite me. ID. Intelligite doctrinam meam, mentes electorum per baptismum generatæ, et fructum martyrii facite in decursu mortalis vitæ.
‡39:20 Et citharis. ID. Unde: Confitemini Domini in cithara Psal. 32.. Cithara est ligni ventris in imo concavitas, etc., usque ad quæ secundum formam psalterii de superius ad nos conveniunt.
§39:22 In verbo ejus. ID. Quando congregavit aquas, etc., usque ad vel aqua persecutionis, Dei dispensatione restringitur.
**39:24 Opera omnis carnis. Præsentia Dei antecedit omnia, et quidquid fit temporaliter ei sine tempore præsens est. Nihil ergo novum, neque mutabile est in conspectu ejus Act. 1..
††39:26 Non est dicere, etc. Prohibet nos esse curiosos, et perscrutari quæ scire non convenit. Omnia enim in tempore suo manifestabuntur, cum illuminabit Dominus abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium.
‡‡39:27 Benedictio, etc. Sicut post diluvii effusionem aquæ redibant, ut appareret arida et germinaret; sic post exstinctionem impiorum, datur electis facultas fructificandi.
§§39:31 Initium necessariæ. Ante diluvium, fructu terræ naturali cibo nutriebantur homines, nedum erant concessæ carnes.
***39:35 Ignis, grando. RAB. Omnia homini ante peccatum obediebant; post peccatum vero pugnat contra eum orbis terrarum. Inde fames et mors, et mille pericula mortis, bestiæ quoque contra cum sæviunt, et rhomphæa cœlestis vindictæ.
†††39:37 In mandatis. Quia juxta supernam sententiam, in tempore opportuno digna ultio peccatores vastabit.
‡‡‡39:38 Propterea ab initio, confirmatus sum. Ad superiora respicit, ubi ait: Non est dicere, etc. Videt enim incomprehensibilia Dei judicia, et investigabiles vias, nec audet inde aliquid temere loqui vel scribere: sed temperate de his disputans, non causam, sed modum divino consilio manifestum dimisit.
§§§39:40 Non est dicere. Utile dat consilium, ut opera ei non incaute discutiamus, sed Creatorem in omnibus laudemus et benedicamus.
*39:41 Et nunc in omni tempore suo. Quasi dicat: Ne dicas priora tempora meliora fuere quam nunc sunt. Virtutes faciunt dies bonos, vitia malos.
Si permanserit. RAB. Christi, cujus sunt membra, a suo habent omnia: qui est virtus et sapientia Patris.
Obaudite me. ID. Intelligite doctrinam meam, mentes electorum per baptismum generatæ, et fructum martyrii facite in decursu mortalis vitæ.
Et citharis. ID. Unde: Confitemini Domini in cithara Psal. 32.. Cithara est ligni ventris in imo concavitas, etc., usque ad quæ secundum formam psalterii de superius ad nos conveniunt.
In verbo ejus. ID. Quando congregavit aquas, etc., usque ad vel aqua persecutionis, Dei dispensatione restringitur.
Opera omnis carnis. Præsentia Dei antecedit omnia, et quidquid fit temporaliter ei sine tempore præsens est. Nihil ergo novum, neque mutabile est in conspectu ejus Act. 1..
Non est dicere, etc. Prohibet nos esse curiosos, et perscrutari quæ scire non convenit. Omnia enim in tempore suo manifestabuntur, cum illuminabit Dominus abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium.
Benedictio, etc. Sicut post diluvii effusionem aquæ redibant, ut appareret arida et germinaret; sic post exstinctionem impiorum, datur electis facultas fructificandi.
Initium necessariæ. Ante diluvium, fructu terræ naturali cibo nutriebantur homines, nedum erant concessæ carnes.
Ignis, grando. RAB. Omnia homini ante peccatum obediebant; post peccatum vero pugnat contra eum orbis terrarum. Inde fames et mors, et mille pericula mortis, bestiæ quoque contra cum sæviunt, et rhomphæa cœlestis vindictæ.
In mandatis. Quia juxta supernam sententiam, in tempore opportuno digna ultio peccatores vastabit.
Propterea ab initio, confirmatus sum. Ad superiora respicit, ubi ait: Non est dicere, etc. Videt enim incomprehensibilia Dei judicia, et investigabiles vias, nec audet inde aliquid temere loqui vel scribere: sed temperate de his disputans, non causam, sed modum divino consilio manifestum dimisit.
Non est dicere. Utile dat consilium, ut opera ei non incaute discutiamus, sed Creatorem in omnibus laudemus et benedicamus.
Et nunc in omni tempore suo. Quasi dicat: Ne dicas priora tempora meliora fuere quam nunc sunt. Virtutes faciunt dies bonos, vitia malos.