Murid-murid petik gandum di hari ibada
(Mat 12:1-8; Mrk 2:23-28)
1Satu hari begini, waktu orang Yahudi pu hari ibada, Yesus deng murid-murid dong jalan lewat dari kebun gandum. Murid-murid petik biji-biji gandum, gosok dalam dong pu tangan trus makan de pu isi. 2Tapi orang-orang Farisi yang rajin ikut hukum Musa, dong bilang, “Knapa kam bikin apa yang hukum Musa larang orang bikin di tong pu hari ibada?”
3Trus Yesus jawab dong,
“Kam tra perna baca yang Daud bikin waktu de sama dong yang ikut dia, dong lapar? 4Bagemana de masuk dalam Ruma Allah trus ambil roti yang dong su kasi sama Allah, de makan baru kasi sama dong yang ikut dia. Padahal hanya imam-imam yang bisa makan itu to.”
5Yesus bilang lagi sama dorang, “Sa Anak Manusia yang Allah utus pu kuasa untuk orang Yahudi pu hari ibada.”
Yesus De kas sembu orang yang pu tangan sebla kanan mati
(Mat 12:9-14; Mrk 3:1-6)
6Satu hari begini pas orang Yahudi pu hari ibada lain lagi, Yesus masuk tempat ibada baru kas ajar orang banyak. Di situ ada orang satu yang de pu tangan sebla kanan mati. 7Guru-guru agama sama orang Farisi yang rajin ikut hukum Musa dong trus jaga liat Yesus, jang sampe De kas sembu orang itu pas hari ibada, supaya dong bisa kas sala Dia.
8Tapi Yesus su tau dong pu pikiran. Karna itu Yesus bilang ke orang yang de pu tangan mati, “Mari bediri di tenga sini!” Trus de bangun deng bediri. 9Habis itu, Yesus tanya dong, “Sa mo tanya kam: Mana yang tong bole buat pas hari ibada? Buat baik ato buat jahat? Kas slamat orang ato kas tinggal de mati?” 10Habis itu De liat kliling ke dong smua baru bilang sama orang yang sakit itu, “Kas lurus ko pu tangan!” Orang itu bikin begitu, trus de pu tangan sembu.
11Tapi guru-guru agama deng orang Farisi yang di situ dong mara skali, jadi dong mulai bicara atur rencana tentang apa yang bisa dong bikin sama Yesus.
Yesus De pili De pu dua blas utusan
(Mat 10:1-4; Mrk 3:13-19)
12Pas hari-hari itu Yesus naik ke gunung satu untuk doa, Yesus De doa spanjang malam sama Allah. 13Habis doa, pas hari su trang, De panggil De pu murid-murid datang, trus De pili dari tenga dong dua blas orang yang De sebut dong utusan.
14Simon yang juga De kas nama Petrus,
deng de pu ade Andreas,
Yakobus,
Yohanes,
Filipus,
Bartolomeus,
15Matius,
Tomas,
Yakobus, bapa Alfeus pu anak,
Simon de dari klompok Zelot,
16Yudas, bapa Yakobus pu anak,
deng Yudas Iskariot yang nanti jual Yesus.
Yesus De kas ajar deng kas sembu orang
(Mat 4:23-25)
17Yesus habis pili De pu dua blas utusan, Yesus deng dong smua turun dari bukit. Dong brenti di tempat yang rata. Di tempat itu su kumpul orang-orang yang biasa dong ikut Dia, juga banyak orang yang datang dari smua daera Yudea deng Yerusalem juga dari pinggir laut Tirus deng Sidon. 18Orang-orang ini datang mo dengar Yesus pu ajaran deng dapa sembu dari dong pu sakit. Juga yang krasukan roh jahat dapa kas sembu. 19Smua orang mo coba pegang Yesus, karna ada kuasa yang kluar dari Yesus yang kas sembu smua orang itu.
Bahagia deng claka
(Mat 5:1-12)
20Yesus liat ke De pu murid-murid dong trus bilang,
“Bahagia buat kam yang tra pu apapa,
karna kam nanti jadi orang-orang dalam Allah pu krajaan!
21Bahagia buat kam yang skarang lapar,
nanti kam dapa kas kenyang!
Bahagia buat kam yang mnangis skarang,
nanti kam tertawa!
22Bahagia saja waktu kam dapa benci, dapa tolak, dapa ejek trus dong bilang kam orang jahat karna kam ikut Saya, Anak Manusia yang Allah utus!
23Mnari deng gembira, karna yang betul itu, kam pu hadia besar di surga. Karna begitu juga dulu dong pu nene moyang bikin ke nabi-nabi.
24Tapi claka kam yang kaya skarang,
karna kam su dapat yang cukup.
25Claka kam yang skarang kenyang,
karna nanti kam lapar!
Claka kam yang skarang tertawa,
karna nanti kam pu hati sedi skali deng mnangis.
26Kam claka, kalo smua orang puji-puji kam,
karna dulu begitu juga dong pu nene moyang puji orang yang pura-pura jadi nabi.”
Sayang sama musu
27“Tapi buat kam yang skarang dengar Sa ni, Sa mo kastau ini: Kam harus sayang sama kam pu musu-musu trus kam buat baik ke orang yang benci kam. 28Kas berkat orang yang kutuk kam, doa dong yang hina kam. 29Kalo orang tampar ko pu pipi sebla, kasi pipi sebla juga. Kalo dong paksa ambil kam pu baju panjang luar, kas tinggal dong ambil baju lain juga. 30Kasi sama smua orang yang minta sama ko; kalo dong ambil deng paksa, jang ko minta kembali. 31Bikin sama orang lain apa yang kam mau dong bikin sama kam.
32Trus kalo kam sayang sama orang yang sayang sama kam, kam pikir nanti Allah puji kam untuk itu? Tra to! Karna orang-orang berdosa juga sayang sama orang yang sayang dong. 33Trus kalo kam bikin baik sama orang yang baik sama kam, kam pikir nanti Allah puji kam untuk itu? Tra to! Karna orang berdosa juga dong buat baik ke orang yang baik sama dong. 34Trus kalo kam kas pinjam uang hanya ke orang yang bisa kas kembali, kam pikir nanti Allah puji kam untuk itu? Orang berdosa juga kas pinjam supaya dong bisa dapat kembali dong pu uang sama banyak. 35Kam jang begitu! Kam harus sayang sama kam pu musu trus buat baik sama dorang. Kam harus bisa kas pinjam, jang harap dong kas kembali. Deng begitu nanti Allah kasi kam pu bagian di surga, trus kam nanti jadi Allah yang Paling Tinggi pu anana. Karna Allah De pu hati baik sama orang yang tra tau trima kasi, juga sama orang yang jahat. 36Kam musti pu rasa sayang sama sperti kam pu Bapa, yang penu deng rasa sayang sama orang!”
Tentang adili orang
37“Jang kam adili orang lain, supaya nanti kam sendiri tra dapa adili dari Allah. Jang kas hukum orang lain, supaya kam sendiri tra dapa hukum dari Allah. Kas ampun orang lain, supaya Allah juga kas ampun kam. 38Kasi ke orang lain, supaya Allah nanti kasi sama kam lebi-lebi, sperti orang yang kasi bras, de isi bras trus goyang-goyang supaya padat trus tamba lagi sampe tumpa-tumpa. Kam pu cara ukur begitu nanti Allah pake untuk kam.”
39Trus Yesus De crita conto satu lagi sama dong begini,
“Bisa ka orang buta yang bawa orang buta? Pasti dong dua jatu ke dalam lobang to. 40Satu murid tra lebi dari de pu guru. Tapi sapa saja yang su slesai de pu plajaran nanti sama deng de pu guru.
41Knapa kam bisa liat ampas kayu dalam kam pu sodara pu mata, baru balok dalam ko pu mata sendiri ko tra liat? 42Bagemana ko bisa bilang ko pu sodara, ‘Sodara, mari biar sa kas kluar ampas kayu yang di ko pu mata,’ baru balok yang di ko pu mata ko tra liat ka? Kam yang pura-pura baik! Kas kluar dulu balok yang di kam pu mata, baru ko bisa liat jlas untuk kas kluar ampas kayu itu dari ko pu sodara pu mata.”
Orang kas kluar apa yang di hati
43“Karna trada pohon yang baik de bua tra bagus, juga pohon yang tra baik de bua tu bagus. 44Karna dari bua tong bisa tau itu pohon apa. Karna tra mungkin orang petik bua matoa di duri yang jalar ato petik bua anggur di rumput duri-duri. 45Orang baik kas kluar hal-hal baik yang de simpan dalam hati, orang jahat kas kluar hal-hal jahat yang de simpan dalam de pu hati. Karna apa yang tumpa kluar dari de pu hati, itu yang de bicara dari mulut.”
Bikin yang Yesus bilang
46Trus Yesus bilang lagi,
“Kam panggil Sa, ‘Tuhan, Tuhan!’ Knapa kam tra bikin apa yang Sa bilang? 47Begini Sa mo kas conto orang yang datang sama Sa, trus dengar Sa pu kata-kata baru de bikin. 48De sperti orang yang mo bangun ruma. De gali tana dalam-dalam trus bikin fondasi di atas batu. Jadi waktu ada banjir dari sungai trus air tabrak ruma itu, ruma itu tra rusak, karna su bikin ruma itu di fondasi yang baik. 49Tapi orang yang dengar Sa pu kata-kata, habis itu de tra bikin, itu sperti orang yang bikin ruma trada fondasi. Kalo banjir dari sungai tabrak ruma itu, langsung ruma rata deng tana trus hancur skali!”

Notes


6:4 6:3-4 1 Samuel 21:1-6; Imamat 24:6-9

*6:15 6:15 klompok Zelot - Dong klompok orang Yahudi yang mo merdeka dari orang Roma dorang.

6:17 6:17 pinggir laut Tirus deng Sidon - Itu dua kota yang posisi dekat Laut Tenga, bagian utara dari kota Galilea. Orang-orang situ bukan orang Yahudi.

6:23 6:23 2 Tawarikh 36:16; Kisah para Rasul 7:52