16
1Köngüldiki niyetler insan’gha tewedur;
Biraq tilning jawabi Perwerdigarning ilkididur.
2Insan özining hemme qilghan ishini pak dep biler;
Lékin qelbdiki niyetlerni Perwerdigar tarazigha sélip tartip körer.
3Niyet qilghan ishliringni Perwerdigargha tapshurghin,
Shundaq qilghanda pilanliring piship chiqar.
4Perwerdigar barliq mewjudiyetning herbirini melum meqset bilen apiride qilghan;
Hetta yamanlarnimu balayi’apet küni üchün yaratqandur.
5Tekebburluqqa tolghan köngüllerning herbiri Perwerdigargha yirginchliktur;
Qol tutushup birleshsimu, jazasiz qalmas.
6Muhebbet-shepqet we heqiqet bilen gunahlar kafaret qilinip yépilar;
Perwerdigardin eyminish ademlerni yamanliqtin xaliy qilar.
7Ademning ishliri Perwerdigarni xursen qilsa,
U hetta düshmenlirinimu uning bilen inaqlashturar.
8Halal alghan az,
Haram alghan köptin ewzeldur.
9Insan könglide öz yolini toxtitar;
Emma qedemlirini toghrilaydighan Perwerdigardur.
10Hetta padishahning lewlirige qaritip epsun oqulsimu,
Uning aghzi toghra hökümdin chetnimes.
11Adil taraza-mizanlar Perwerdigargha xastur;
Taraza tashlirining hemmisini U yasighandur.
12Padishah rezillik qilsa yirginchliktur,
Chünki text heqqaniyet bilenla mehkem turar.
13Heqqaniy sözligen lewler padishahlarning xursenlikidur;
Ular durus sözligüchilerni yaxshi körer.
14Padishahning qehri goya ölümning elchisidur;
Biraq dana kishi uning ghezipini tinchlandurar.
15Padishahning chirayining nuri kishige jan kirgüzer;
Uning shepqiti waqtida yaghqan «kéyinki yamghur»dur.
16Danaliq élish altun élishtin neqeder ewzeldur;
Yorutulushni tallash kümüshni tallashtin shunche üstündur!
17Durus ademning égiz kötürülgen yoli yamanliqtin ayrilishtur;
Öz yoligha éhtiyat qilghan kishi jénini saqlap qalar.
18Meghrurluq halak bolushtin awwal kéler,
Tekebburluq yiqilishtin awwal kéler.
19Kemter bolup miskinler bilen bardi-keldide bolush,
Tekebburlar bilen haram mal bölüshkendin ewzeldur.
20Kimki ishni pem-paraset bilen qilsa payda tapar;
Perwerdigargha tayan’ghan bolsa, bext-saadet körer.
21Köngli dana kishi segek atilar;
Yéqimliq sözler ademlerning bilimini ashurar.
22Pem-paraset özige ige bolghanlargha hayatliqning buliqidur;
Eqilsizlerge telim bermekning özi eqilsizliktur.
23Aqilane kishining qelbi aghzidin eqil chiqirar;
Uning lewzige bilimni ziyade qilar.
24Yéqimliq sözler goya heseldur;
Köngüllerni xush qilip ten’ge dawadur.
25Adem balisigha toghridek körünidighan bir yol bar,
Lékin aqiwiti halaketke baridighan yollardur.
26Ishligüchining ishtiyi uni ishqa salar;
Uning qarni uninggha heydekchilik qilar.
27Muttehem kishi yaman gepni kolap yürer;
Uning lewliri lawuldap turghan otqa oxshar.
28Egri adem jédel-majira tughdurghuchidur;
Gheywetchi yéqin dostlarni ayriwéter.
29Zorawan kishi yéqin adimini azdurar;
Uni yaman yolgha bashlap kirer.
30Közini yumuwalghan kishi yaman niyetni oylar;
Léwini chishligen kishi yamanliqqa teyyardur.
31Heqqaniyet yolida aqarghan chach,
Ademning shöhret tajidur.
32Asan achchiqlimaydighan kishi palwandin ewzeldur;
Özini tutuwalghan sheher alghandinmu üstündur.
33Chek étekke tashlan’ghini bilen,
Lékin netijisi pütünley Perwerdigardindur.
Notes
■16:1
Pend. 16:1; 19:21; 20:24; Yer. 10:23
□16:2
«qelbdiki niyetler» — ibraniy tilida «(ademlerning) rohliri» déyilidu.
■16:2
Pend. 21:2
■16:3
Zeb. 37:5; 55:22; Mat. 6:25; Luqa 12:22; 1Pét. 5:7
■16:4
Ayup 21:30
□16:5
«qol tutushup birleshsimu,...» — bashqa birxil terjimisi: «shubhisizki,...».
■16:5
Pend. 6:17; 8:13; 11:21
□16:6
«...gunahlar kafaret qilinip yépilar» — Tewrat dewride, gunahlar qurbanliqlar arqiliq «yépilip kechürüm qilindi» (yeni, «kafaret qilindi»). Injil dewrige kelgendila, gunahlar «élip tashlandi» (mesilen, «Yh.» 1:29).
■16:8
Zeb. 37:16; Pend. 15:16
□16:10
«Hetta padishahning lewlirige qaritip epsun oqulsimu, uning aghzi toghra hökümdin chetnimes» — yene ikki xil terjimisi bar: (1) «Padishahning lewliride Perwerdigarning wehiyi bolsa, uning aghzi toghra hökümdin chetnimes»; (2) «Padishahning lewliri wehiyge qarap sözleydu; uning aghzi toghra hökümdin chetnimesliki kérek».
■16:11
Law. 19:36; Qan. 25:13-16; Pend. 11:1; 20:10, 23
■16:14
Pend. 19:12; 20:2
□16:15
«Uning (padishahning) shepqiti waqtida yaghqan «kéyinki yamghur»dur» — ibraniy tilida: «Uning (padishahning) shepqiti «kéyinki yamghurlar»ni epkelgen buluttur». «Kéyinki yamghurlar» Israilda 3-ayda yéghip, etiyazliq ziraetlerni pishurushtek halqiliq rolni oynaydu. Shunga herbir déhqan «kéyinki yamghur»gha teshnadur, ular uni bek qedirleydu.
■16:15
Pend. 19:12
■16:16
Ayup 28:15; Zeb. 19:10; 119:72; Pend. 3:14,15; 8:11,19
■16:18
Pend. 11:2; 17:19
□16:20
«Kimki ishni pem-paraset bilen qilsa payda tapar» — yaki «nesihet sözige köngül qoyghan payda tapar».
■16:20
Zeb. 2:12; 34:8-9; 125:1; Yesh. 30:18; Yer. 17:7
■16:22
Pend. 13:14
■16:25
Pend. 14:12
□16:26
«Uning qarni uninggha heydekchilik qilar» — ibraniy tilida «Uning aghzi uninggha heydekchilik qilar».
□16:27
«Muttehem kishi» — ibraniy tilida «Bélialning oghli» déyilidu. «Bélial»ning menisi «erzimes» dégenlik bolup, belkim Iblisni körsitidu.
■16:27
Pend. 12:18
■16:28
Pend. 15:18; 26:21; 29:22
□16:29
«Uni yaman yolgha bashlap kirer» — ibraniy tilida «Uni yaxshi emes bir yolgha bashlap kirer».
□16:30
«Közini yumuwalghan kishi» — yaki «köz qisquchi kishi», «közini chimildatquchi adem».
■16:30
Pend. 6:13,14
□16:31
«Heqqaniyet yolida aqarghan chach, ademning shöhret tajidur» — ayetning bashqa birxil terjimisi: «Aq chach bolsa ademning shöhret tajidur; u heqqaniyet yolida peyda bolidu».
□16:32
«Özini tutuwalghan» — ibraniy tilida: «Öz rohini idare qilidighan» dégen sözler bilen ipadilinidu.
Pend. 16:1; 19:21; 20:24; Yer. 10:23
«qelbdiki niyetler» — ibraniy tilida «(ademlerning) rohliri» déyilidu.
Pend. 21:2
Zeb. 37:5; 55:22; Mat. 6:25; Luqa 12:22; 1Pét. 5:7
Ayup 21:30
«qol tutushup birleshsimu,...» — bashqa birxil terjimisi: «shubhisizki,...».
Pend. 6:17; 8:13; 11:21
«...gunahlar kafaret qilinip yépilar» — Tewrat dewride, gunahlar qurbanliqlar arqiliq «yépilip kechürüm qilindi» (yeni, «kafaret qilindi»). Injil dewrige kelgendila, gunahlar «élip tashlandi» (mesilen, «Yh.» 1:29).
Zeb. 37:16; Pend. 15:16
«Hetta padishahning lewlirige qaritip epsun oqulsimu, uning aghzi toghra hökümdin chetnimes» — yene ikki xil terjimisi bar: (1) «Padishahning lewliride Perwerdigarning wehiyi bolsa, uning aghzi toghra hökümdin chetnimes»; (2) «Padishahning lewliri wehiyge qarap sözleydu; uning aghzi toghra hökümdin chetnimesliki kérek».
Law. 19:36; Qan. 25:13-16; Pend. 11:1; 20:10, 23
Pend. 19:12; 20:2
«Uning (padishahning) shepqiti waqtida yaghqan «kéyinki yamghur»dur» — ibraniy tilida: «Uning (padishahning) shepqiti «kéyinki yamghurlar»ni epkelgen buluttur». «Kéyinki yamghurlar» Israilda 3-ayda yéghip, etiyazliq ziraetlerni pishurushtek halqiliq rolni oynaydu. Shunga herbir déhqan «kéyinki yamghur»gha teshnadur, ular uni bek qedirleydu.
Pend. 19:12
Ayup 28:15; Zeb. 19:10; 119:72; Pend. 3:14,15; 8:11,19
Pend. 11:2; 17:19
«Kimki ishni pem-paraset bilen qilsa payda tapar» — yaki «nesihet sözige köngül qoyghan payda tapar».
Zeb. 2:12; 34:8-9; 125:1; Yesh. 30:18; Yer. 17:7
Pend. 13:14
Pend. 14:12
«Uning qarni uninggha heydekchilik qilar» — ibraniy tilida «Uning aghzi uninggha heydekchilik qilar».
«Muttehem kishi» — ibraniy tilida «Bélialning oghli» déyilidu. «Bélial»ning menisi «erzimes» dégenlik bolup, belkim Iblisni körsitidu.
Pend. 12:18
Pend. 15:18; 26:21; 29:22
«Uni yaman yolgha bashlap kirer» — ibraniy tilida «Uni yaxshi emes bir yolgha bashlap kirer».
«Közini yumuwalghan kishi» — yaki «köz qisquchi kishi», «közini chimildatquchi adem».
Pend. 6:13,14
«Heqqaniyet yolida aqarghan chach, ademning shöhret tajidur» — ayetning bashqa birxil terjimisi: «Aq chach bolsa ademning shöhret tajidur; u heqqaniyet yolida peyda bolidu».
«Özini tutuwalghan» — ibraniy tilida: «Öz rohini idare qilidighan» dégen sözler bilen ipadilinidu.