1Herbir dana ayal öz ailisini awat qilar;
Exmeq ayal ailisini öz qoli bilen weyran qilar.
2Durusluq yolida mangidighan kishi Perwerdigardin qorqar;
Qingghir yolda mangghan kishi Xudani közge ilmas.
3Exmeqning tekebbur aghzi özige tayaq bolar;
Aqilanining lewliri özini qoghdar.
4Ulagh bolmisa, éghil pak-pakiz turar;
Biraq öküzning küchi bolghandila sanggha ashliq tolar.
5Ishenchlik guwahchi yalghan éytmas;
Saxta guwahchi yalghan gepni nepestek tinar.
6Hakawurlar danaliq izdep tapalmas;
Biraq yorutulghan ademge bilim élish asan’gha chüsher.
7Birawning aghzida bilim yoqluqini bilip yetkende,
Uningdin özüngni néri tart.
8Eqil-parasetlik kishining danaliqi öz yolini oylinishtidur;
Exmeqlerning eqilsizliki bolsa özlirining aldinishidur.
9Exmeqler bolsa «itaetsizlik qurbanliqi»ni közge ilmaydu,
Heqqaniylar arisida bolsa iltipat tépilar.
10Köngüldiki derdni peqet özila kötüreler;
Köngüldiki xushluqqimu bashqilar shérik bolalmas.
11Yamanning öyi örülüp chüsher;
Heqqaniy ademning chédiri güllinip kéter.
12Adem balisigha toghridek körünidighan bir yol bar,
Lékin aqiwiti halaketke baridighan yollardur.
13Oyun-külke bolsa qelbtiki ghem-qayghuni yapar,
Xushalliq ötüp ketkende, ghem-qayghu yenila qalar.
14Toghra yoldin burulup yan’ghan adem haman öz yolidin toyar;
Yaxshi adem öz ishidin qanaetliner.
15Saddilar hemme gepke ishinip kéter;
Lékin pem-parasetlik kishi herbir qedemni awaylap basar.
16Dana adem éhtiyatchan bolup awarichiliktin néri kéter;
Exmeq hakawurluq qilip, özige ishinip aldigha mangar.
17Térikkek exmeqliq qilar;
Neyrengwaz adem nepretke uchrar.
18Saddilar exmeqliqqa warisliq qilar;
Pem-parasetlikler bilimni öz taji qilar.
19Yamanlar yaxshilarning aldida igiler;
Qebihler heqqaniyning derwaziliri aldida bash urar.
20Namrat kishi hetta öz yéqinighimu yaman körüner.
Bayning dosti bolsa köptur.
21Yéqinini pes körgen gunahkardur;
Lékin miskinlerge rehim qilghan beriket tapar.
22Yamanliq oylighanlar yoldin adashqanlardin emesmu?
Biraq yaxshiliq oylighanlar rehim-shepqet, heqiqet-sadiqliqqa muyesser bolar.
23Hemme méhnettin payda chiqar;
Biraq quruq paranglar ademni mohtajliqta qaldurar.
24Aqilaniler üchün bayliqlar bir tajdur;
Exmeqlerning nadanliqidin peqet yene shu nadanliqla chiqar.
25Heqqaniy guwahliq bergüchi kishilerning hayatini qutquzar;
Yalghan-yawidaq sözleydighan guwahchi yalghan gepni nepestek tinar.
26Perwerdigardin qorqidighanning küchlük yölenchüki bar,
Uning balilirimu himayige ige bolar.
27Perwerdigardin qorqush hayatning buliqidur;
U kishini ejellik tuzaqlardin qutquzar.  
28Padishahning shan-sheripi puqrasining köplikidindur;
Puqrasining kemliki emirning halakitidur.
29Éghir-bésiq kishi intayin aqil kishidur;
Chéchilghaq exmeqliqni ulughlar.
30Xatirjem köngül tenning saqliqidur;
Hesret chékish bolsa söngeklerni chiritar.
31Miskinni bozek qilghuchi — Perwerdigargha haqaret qilghuchidur;
Hajetmenlerge shapaet qilish Uni hörmetligenliktur.
32Yaman öz yamanliqi ichide yiqitilar;
Heqqaniy adem hetta sekratta yatqandimu xatirjem bolar.
33Yorutulghan kishining könglide danaliq yatar;
Biraq exmeqning könglidikisi ashkara bolmay qalmas.
34Heqqaniyet herqaysi elni yuqiri kötürer;
Gunah herqandaq milletni nomusqa qaldurar.
35Padishahning iltipati eqilliq xizmetkarning béshigha chüsher;
Biraq uning ghezipi nomusta qaldurghuchi uyatsiz xizmetkarining béshigha chüsher.

Notes


14:1 «... öz ailisini awat qilar» — ibraniy tilida «... öz ailisini qurar».

14:2 Ayup 12:4

14:4 «Ulagh bolmisa, éghil pak-pakiz turar...» — éghilning sésiqliqi tüpeylidin éghildiki ulaghlarni chiqiriwétish tolimu exmeqanilik, elwette.

14:5 Mis. 23:1; Pend. 12:17

14:6 «Hakawurlar» — yaki «Mesxire qilghuchilar».

14:9 «Itaetsizlik qurbanliqi» — Musa peyghemberge tapshurulghan «muqeddes qanun»gha asasen, birsi bashqilargha gunah qilip ziyan yetküzgen bolsa, Xudadin kechürüm élish üchün awwal ziyan tartquchigha shu gunahini étirap qilip, az dégende ikki hesse tölem bérip, andin itaetsizliki üchün qilinidighan qurbanliqni («itaetsizlik qurbanliqi»ni) ibadetxanida Xudagha atap bérishi kérek idi. Bashqa birxil terjimisi «Exmeqler itaetsizlikige nisbeten yéniklik bilen külüp qoyidu».

14:12 Pend. 16:25

14:13 Pend. 5:4

14:14 Pend. 1:31

14:16 «awarichiliktin» — yaki «yamanliqtin».

14:20 Pend. 19:4, 7

14:22 Luqa 6:38

14:27 «hayatning buliqi» — 13:14nimu körüng.

14:27 Pend. 10:11; 13:14

14:31 Pend. 14:21; 17:5

14:32 «Yaman öz yamanliqi ichide yiqitilar; heqqaniy adem ... xatirjem bolar» — toluq ayetning bashqa bir xil terjimisi: «Külpet kelgende, yaman adem heydiwétilidu; biraq heqqaniy adem sekratta yatqandimu panahliq bolar».

14:33 Pend. 10:14; 12:23; 13:16

14:35 «Nomusta qaldurghuchi uyatsiz xizmetkar...» — ibraniy tilida «nomusta qaldurghuchi» we «uyatsiz» dégen ikki ibare birla ikki bisliq söz bilen bildürülidu.