1Yesusini kelepa ungu mare ⸤Juda ye awilimendo nimbendo⸥ ungu iko te pea topalie nimbendo:
2“Pulu Yemo ye nomi kingimu molopa yemboma nokolemo akumu isipe mele:
“Ye nomi kingi tene yunge malo ambo limbemonga langi awisili kalondorumu. 3Koronga “Ye ambo limbe langi pea namili sukundu wangi.” nirimu yemboma yunge kendemandemando “ ‘‘Kinié langi namili waa.” ni-pee.” nimbe mundorumu, nalo puku aku siku niringi kinie
eno “Naa omolo.” niringi.
4Altopa kendemande mare lupe lipe mundupelie nimbendo: “ ‘‘Langi pea namili wangi.” nirindu yembomando puku ningendo: “Langi tepa mimi tepa pora simu. Yunge kongi kao peleama kinie kongi kao walo wami telime kinie tomu. Langi pali tepa mimi tepa nosilimo kene ye ambo limbemonga langi pea namili waa.” ni-pee.” nirimu.
5Nalo puku niringi kinie naa pilku siye kolko, te yunge poniena pupe, te yunge bisinetena pupe, 6marene kingimunge kendemandema ambolko liku teko kenjikulie toko kondoringi.
7⸤Aku teringimunge⸥ kingimu mumindili kolopalie yunge ami yemando nimbendo: “Eno molemelena puku toko kondoko enonga koleamo tepe leko to-paa.” nimbe eno lipe mundorumu kinie pukulie, nirimu mele teringi.
8Kanu kinie kingimuni yunge kendemandemando nimbendo: “Ye ambo limbemonga langi nosilimolo nalo “Pea namili wangi.” nirindu yemboma nonge kapola naa temba kene 9eno pukulie aulke lupe lupe lemomanga pali puku yembo kanongema “Ye ambo limbemonga langi pea namili waa.” ni-pee.” nirimu. 10Pilkulie kanu kendemandema aulkemanga pali puku yembo kanoringime pali liku maku toringi. Yembo peangama kinie yembo kerime kinie pea liku maku toringi. Kanu kinie ye ambo limbemonga koleana yemboma paa ongo si siku moloringi.
11Ongo moloringi kinie kingimu “Yembo maku toko molemelema kanambo.” nimbe eno moloringine ombalie, yemboma ye ambo limbe ⸤makune ongemonga wale-pakoli kamume ‘pakoko sukundu wangi.’ ningu siringi⸥ wale-pakolimenga ye te wale-pakoli akumenga te naa pakopa molorumu kanopalie 12yundu nimbendo: “Kangomo, nu ye ambo limbe wale te naa pakokono kanokoro kene nu aulke tena sukundu onuye?” nirimu kinie kanu yemone unguri naa nirimu.
23⸤Kanu yema Yesusi kinie kou takisi toli ungumu ningu pora siringi kinie⸥ pe aku enamonga Sadusi ye mare Yesusi molorumune oringi. Sadusi yema eno ‘Pulu Yemone pe kolemele yemboma topa naa makinjindimbe, lomboroko ola naa molonge.’ ningu pilku moloringi talapemo. Aku Sadusi yema ongo Yesusi walsiku pilkulie ningendo: 24“Ungu Mane Silimu, ⸤Pulu Yemonga ungu manema olio sirimu ye⸥ Mosisini ungu mane sipelie nimbendo:
“Ambo limbe ye te ambolango naa membalie
kolomba kinie kanu yemo yunge angenu
molombamone yunge ambo wayemo lipe
angenu lipe tapondopa ambolango mendepili.”
nirimu aku sipe bokune molemo kanumu. 25⸤Aku ungu manemonga ulu te olionga ye mare-kinie wendo orumu mele nu walsipu piliemili.⸥
“Angenupili yepoko pakera moloringi. Komomo ambo lipelie kolorumu. Ambolango te naa molopili kolorumu kulu yunge bulkundu angenumuni ⸤yunge angenu kolorumumunge⸥ ambolango ‘Mendambo.’ nimbe ambo wayemo kelepa lsimu. 26Nalo ambolango te naa mendepalie yu we kolorumula. Yunge bulkundumuni kanu ambomo lsimula nalo yu kepe we kolorumula. Aku teliku pukulie ye yepoko pakera pali ambolango telu kepe naa mengolie kolko pora siringi kinie akiliomo we kolorumula. 27Pe ambomo yu kolorumula. 28Akumunge, kolemele yemboma pe lomboroko ola molonge kinie kanu ambomo ye yepoko pakera pali ya mana lsingi kulu ambomo yu ye paa nainge menu molombaye?” niringi.
29Yesusini enondo topondopa nimbendo: “Eno Pulu Yemonga bokune ungu molemoma kinie, Pulu Yemo kinie tondolo pelemo mele kinie, naa pilku lou lemelemonga ⸤yemboma pe tengemondo nikimili mele pilku sunduku kolo tokomele⸥.. 30Lomboroko ola molonge yembomanga yema ambo naa liku, amboma ye naa puku, aku paa naa tenge. Mulu koleana molemele angelloma molemele mele aku siku molonge. ⸤Angellomane mana yemboma telemele mele naa telemele kanumu.⸥ Aku tengemonga ⸤‘Eno Pulu Yemonga ungumu pilku sunduku lawa telemele.’ nikiru.⸥
22:41-46 Yesusini “Ye Nomi Kirasimu Nainge Maloye?” Nimbe Walserimu Temanemo
41Kanu kinie Parisi yema aku siku we maku toko molangi Yesusini enondo isipe walsipelie nimbendo: 42“Pulu Yemone “Eno nokopa kondomba ye te lipu mundumbo.” ou nimbe mako torumu ye nomi Kirasimundu enone nambolka konopu lekemeleye? Yunawe? Yu nawene kalopa limbe konopu lemeleye?” nirimu kinie
enone ningendo: “⸤Ye nomi Kirasimu yu ye nomi kingi⸥ Depisini kalopa limbe ye te.” niringi.
43Yuni altopa eno walsipelie nimbendo: “Aku liemo ⸤Pulu Yemonga⸥ Minimu Depisinge konopune molopalie ungu te nirimu kinie Depisini pilipelie ye nomi Kirasimundu “Awilimu” nirimu akumu nambemune nirimu konopu lekemeleye? Depisi yuni ⸤ye Kirasimu molomba mele⸥ isipe nirimu:
44“Awili ⸤Pulu Ye Yawene⸥ nanga Awilimundu nimbendo:
“ ‘Nunge opa puluema nuni nokani.’ nimbu,
pe eno topo manie mundundumbo kene
isili-ou nu ⸤na kinie pea
tapu topolo ye nomiselo molopolo
melema nokambili⸥
nanga ki umbukundu ongo molani.” nirimu.”
nimbe Depisini nirimu kanumu. 45Depisini ⸤ye nomi Kirasimu⸥ yundu “Nu nanga Awilimu.” nirimu liemo yu pe nambepa Depisini kalopa limbe ye te ⸤mindi⸥ molombaye?” nirimu.
46⸤Yesusini aku sipe walserimu mele pilkulie⸥ ye akune moloringimenga tene ungu telu kepe topondoko manda naa niringi. ⸤Enone yu walsiku pilieringi ungume pali yuni topondopa anjo nimbe kondorumu pilkulie⸥ pe altoko yu ungu te walsiku pilingendo pipili kolko naa walseringi.
Notes
*^LLuku 14:16-24. Akumunge 22:3-7 nirimu aku yemboma Juda yembomanje? 22:8-10 nirimu aku yemboma Juda yembo naa moloringi yembo lupemanje?
‡22:11:Ou teringi mele pilipulie palana isipe ⸤ ⸥ sukundu molemo mele torumulu. Yemboma enono walu oringimunge wale-pakoli kamu mare yu mele mele naa pakoko oringi. Ungu pulu te Lipe Ora Sirimu 7:13-14,3:4-5,19:7-8.
LLuku 14:16-24. Akumunge 22:3-7 nirimu aku yemboma Juda yembomanje? 22:8-10 nirimu aku yemboma Juda yembo naa moloringi yembo lupemanje?
bokumunge alsena anjokondo “20. kingdom”.
Ou teringi mele pilipulie palana isipe ⸤ ⸥ sukundu molemo mele torumulu. Yemboma enono walu oringimunge wale-pakoli kamu mare yu mele mele naa pakoko oringi. Ungu pulu te Lipe Ora Sirimu 7:13-14, 3:4-5, 19:7-8.
inie yakondo 7:13-14.
Mako 12:13-17, LLuku 20:20-26.
bokumunge alsena anjokondo “11. Farisi”.
Inie yakondo 22:1-7 yemane “Naa omolo.” niringi kinie kingimuni “Kapola kene we yemboma wangi.” nirimu akumu naa oringi yema Juda yembomanga ye awilime. Parisi yemane aku pilkulie Yesusi-kinie konopu keri panjeringi.
bokumunge alsena anjokondo “47. tupela maus”.
ungu pulu te inie yakondo 16:1***.
Mako 12:18-27, LLuku 20:27-40.
bokumunge alsena anjokondo “38. Sadyusi”.
Ungu Manema 25:5.
Wendo Oringi 3:6.
ungu pulu te LLuku 20:37*
Mako 12:28-31, LLuku 10:25-27.
bokumunge alsena anjokondo “11. Farisi”.
ungu pulu te inie yakondo 16:1***.
bokumunge alsena anjokondo “26. lo”.
Ungu Manema 6:5.
LLipai 19:18. Ungu pulu mare inie yakondo 5:43-48, LLuku 10:25-37.