1
ឆ៝ម់បុតពោលញជ្វាល់អ៝ន់មាផូងញឆីងតាប៝ន
រោម
នាវឞោកអ៝ន់ឞូគឹតល៝រ
នើមញចីសឆ៝ម់បុតអ្យារាញាពោល ពាង់ញចីសឆ៝ម់បុតអ្យាក្លាប់លាសតានាម់ ៥៧ ក្លាប់លាស ២៤ នាម់ជេសឞ្រាសយេឆូ ទ៝ក់រេស។ ឞូមឹនលាសពាង់គុតាប៝នកោរិនតោ នោកពាង់ញចីសឆ៝ម់បុតអ្យា(រោម ១៦:២៣)។
ពោល ជេងឞូនុយ្សនតីជ្រូងាន់តានាវវៃផូងអីឆ្រាអែល ឞើសនតើមនើសពាង់ជេងឞូនុយ្សជានជេរអុចងគ្រ៝សលើយផូងអីញឆីងមាឞ្រាសក្រីស (ការ ៨:១-៣) យ៝រលាសពាង់អុចងាន់មាកោរាញឞ្រាស ជេសរីពាង់មឹននាវនតីមានាវឞ្រាសក្រីស ជេងនាវនតីងក្លាៈអ្យើស។ ជេសពាង់ជានជេរផូងញឆីងតាប៝នយេរូឆាលឹម ពាង់ហាន់ដ៝ង់ជឹតប៝នដាមាស គៃមាជានជេរផូងញឆីងតាប៝ននៃ ទោលឞ្រោៈរ៝ៈត្រ៝ងជឹតប៝នដាមាស នៃ ឞ្រាសក្រីស ញហើឆាក់អ៝ន់ពាង់ឆៃ ជេសរីពាង់រាគ៝ល់នូយ្សនហ៝ម់ពាង់នើម(ការ ៩:១-១៩) ជេសរីនតើមឞើសនារនៃ ជេសរីពាង់នតីឞូមានាវខ្លៃឞ្រាសក្រីស (ការ ៩:២០)។ ឞើសកើយនៃពាង់ហាន់លាមឞ្រីទាកតានតុកអីមោហ៝ៈគែសឞូនុយ្សញឆីងមាឞ្រាសក្រីស គៃមាមឞើសងក៝ចនាវមហែមហានអ្វែសឞ្រាសក្រីស ។ ពាង់ញចីសអ៝ក់ដ៝ង់ឆ៝ម់បុតអ៝ន់មាផូងញឆីង អាបៃអ្យាហោមគែស ១៣ អឹឆ៝ម់បុតតានាវតឹមរាង្លាប់មហែ។ ងគ្លែៈទុតឞូងខឹតពាង់តាប៝នរោម យ៝រមាពាង់មឞើសងក៝ចនាវមហែមហានអ្វែស ក្លាប់លាសតានាម់ ៦៩។
ប៝នរោម ជេងប៝នទុតក្វ៝ង់តាឞ្រីអីតាលី ជេងនតុកគុកោរាញកាដាច់ឆេឆារ កោរាញកាដាច់ឆេឆារ អីនៃម៝ត់អ្វាញ់អ៝ក់កាដាច់ អ៝ក់ឞ្រីទាក ពាង់ម៝ត់អ្វាញ់ឞ្រីអីឆ្រាអែល នអ៝ប់មាម៝ត់អ្វាញ់ទឹងលែៈឞ្រីទាកពោល ហាន់មឞើសងក៝ចនាវមហែមហានអ្វែស។ នោកនៃគែសអ៝ក់ឞូនុយ្សជានទឹកឞូ ទឹងលែៈឞូនុយ្សគុតាប៝នរោម នៃ ឞើយមាងគូលជេងឞូនុយ្សជានទឹកឞូ។ នោកពោល ញចីសឆ៝ម់បុតអ្យាលែៈគែសឞូនុយ្សញឆីងតាប៝នរោម នៃ យើនមាពោល អេហ៝ៈអោសហាន់តាប៝នរោម ពាង់ញចីសឆ៝ម់បុតអ្យាគៃមាអ៝ន់ខាន់ពាង់គឹតល៝រពាង់អុចហាន់ខ៝ល់ខាន់ពាង់ នអ៝ប់មាពាង់ញចីសនាវនតីទុតខ្លៃនាវញឆីងតាឞ្រាសក្រីស ពាង់មឞើសងក៝ចមើមទឹងឞូនុយ្សគែសនាវរាក្លាយ្ស៖ ឞូនុយ្សគែសនាវរាក្លាយ្សជេងតាៈឞើសនាវញឆីងទើម មោអោសតាៈឞើសនទើឞ៝ន់ជាន(រម ១:១៧)។
ឆ៝ម់បុតពោល
គែសអ៝ក់ឆ៝ម់បុតតានាវតឹមរាង្លាប់មហែជេងឆ៝ម់បុតពោល នាក់ញចីស អាបាៈពាង់ញចីសញជ្វាល់អ៝ន់មាផូងញឆីងតាប៝នអេងៗ អាបាៈពាង់ញចីសអ៝ន់មាទូហ្វេឞូនុយ្ស។
តាឆ៝ម់បុតអីពាង់ញចីសអ៝ន់មាផូងញឆីងតាប៝នអេងៗគែស៖ ឆ៝ម់បុតរោម ឆ៝ម់បុតកោរិនតោរើស ១ នអ៝ប់មាឆ៝ម់បុតកោរិនតោរើស ២ ឆ៝ម់បុតកាលាតី ឆ៝ម់បុតអេផេឆោ ឆ៝ម់បុតផីលីប ឆ៝ម់បុតកោលោស ឆ៝ម់បុតតេឆាលោនិករើស ១ នអ៝ប់មាឆ៝ម់បុតតេឆាលោនិករើស ២។
តាឆ៝ម់បុតអីពាង់ញចីសអ៝ន់មាទូហ្វេឞូនុយ្សគែស៖ ឆ៝ម់បុតតីមោថេរើស ១ នអ៝ប់មាឆ៝ម់បុតតីមោថេរើស ២ ឆ៝ម់បុតតីតុស ជេសរីឆ៝ម់បុតផីលេមោន។
មឞើសនាវខ្លៃតាងកោៈតាឆ៝ម់បុតអ្យា
- ងកោៈ ១-៤៖
ពោល នតីតាឆ៝ម់បុតអ្យា ទឹងលែៈឞូនុយ្សលាមនែសនតូ ឞូម៝សផូងកាដោយ លែៈអើមគែសនាវតីសទាទេ មោគែសអោសទូហ្វេទើយតឹមរាលាច់ដាសកោរាញឞ្រាស។ លាសនទ្រីអ្យាត់មាទឹងលែៈឞូនុយ្សញឆីងមាឞ្រាសយេឆូ អីនើមរាក្លាយ្ស គៃមាកោរាញឞ្រាសកើបឆ៝ង់មោអោសតេៈទោយ្ស គៃមាឆ៝ៈទើននាវរេសនហ៝រ៝។ កោរាញឞ្រាសលែៈកើបឆ៝ង់មាឞូនុយ្សអីញឆីងមាពាង់ កើតកាល់អែនើសតានាវតឹមរាង្លាប់អើមពាង់លែៈកើបអាឞ្រាហាម់ ឆ៝ង់ដ៝ង់។
- ងកោៈ ៥-៦៖
ពោល នតីលាសទឹងលែៈឞូនុយ្សអីញឆីងមាឞ្រាសយេឆូក្រីស នអ៝ប់មាឆ៝ៈទើននាវបាប់តែមយុកមាទាក តឹមឞានមាលែៈលាប់នទ្រែលជេសតានាវឞ្រាសយេឆូ ខឹត នទ្រែលមាតានាវពាង់ទ៝ក់រេស។ ទឹងលែៈឞូនុយ្សលែៈអើមគែសនាវតីសទាទេ តឹមឞានកើតនៃដ៝ង់ ឞូម៝សអីញឆីងមាឞ្រាសយេឆូក្រីស លែៈគែសនាវរាក្លាយ្ស។
- ងកោៈ ៧-៨៖
ឞូនុយ្សអីញឆីងមាឞ្រាសក្រីស មោខាច់អោសជានតឹងទឹងលែៈនាវវៃមោឆេ គៃមាកោរាញឞ្រាសកើបឆ៝ង់ យើនមាទឹងលែៈឞូនុយ្សលែៈអើមវៃជានតីស មោអោសឞ្លាវជានអ្វែសនឹងតាៈឞើសឆាក់នើម យើនមាឞូម៝សអីញឆីងមាឞ្រាសយេឆូក្រីស កោរាញឞ្រាសមោហោមអោសតេៈទោយ្សមាឞូនុយ្សអីនៃ ឞ្រាសហ្វេងអ្វែសកើលផូងញឆីងមាឞ្រាសយេឆូក្រីស ខាន់ពាង់លែៈជេងផូងក៝នកោរាញឞ្រាសនើម មោអោសគែសទូនតីលនទើទើយតឹមងខាសខាន់ពាង់ឞើសនាវកោរាញឞ្រាសរ៝ង់។
- ងកោៈ ៩-១១៖
ឞ៝លលាសអាបៃអ្យាគែសអ៝ក់ផូងអីឆ្រាអែល មោអោសញឆីងមាឞ្រាសយេឆូក្រីស នាវកោរាញឞ្រាសត៝នមាផូងអីឆ្រាអែល កាល់អែនើសហោមគែសខ្លៃ។ លាសនារជឹតនាប់តៃខាន់ពាង់រាគ៝ល់នូយ្សនហ៝ម់ ជេសរីខាន់ពាង់គែសនាវរាក្លាយ្សនទ្រែលទឹងលែៈឞូនុយ្សអីញឆីងមាឞ្រាសយេឆូក្រីស ជេសរីផូងអីឆ្រាអែល នអ៝ប់មាផូងអីមោទីផូងអីឆ្រាអែល គែសញឆីងទាទេដ៝ង់។
- ងកោៈ ១២:១-១៥:១៣៖
ពោល នតីលាស ឞូនុយ្សញឆីងមាឞ្រាសយេឆូក្រីស អាមើមតឹមទីមានាវគុរេស អ៝ន់គែសនាវរ៝ង់មាឞូ អ៝ន់ជានតឹងនាវកោរាញឞ្រីទាកដាៈ អ៝ន់គុរេសតឹមទីមាឞ្រាសយេឆូក្រីស គុរេសដ៝ង់។
- ងកោៈ ១៥:១៤-១៦:២៧៖
ពោល មឞើសងក៝ចតានាវជានការពាង់តាផូងអីមោទីផូងអីឆ្រាអែល មានាវពាង់អុចហាន់តាប៝នរោម នអ៝ប់មានាវនតិញអេងៗ។
នាវអោបអ្វែសលាង់
1ឆ៝ម់បុតគ៝ប់រាញាពោល ញចីស អីឞូនុយ្សឆើមកើលជានការមាឞ្រាសក្រីសយេឆូ ។ កោរាញឞ្រាសលែៈក្វាល់ជេសគ៝ប់អ៝ន់ជានកោរាញអ៝សម៝ន នអ៝ប់មាកើយ្សគ៝ប់អ៝ន់ហាន់មឞើសងក៝ចនាវមហែមហានអ្វែសកោរាញឞ្រាស។ 2នាវមហែមហានអ្វែសអីនៃ កោរាញឞ្រាសលែៈត៝នល៝រជេសអ៝ន់មាឞូនុយ្សនតើយ្សនាវងើយពាង់នើមកាល់អែនើសញចីសតានាវកោរាញឞ្រាសងើយអីក្ល៝សអ្វែស។ 3នាវមហែមហានអ្វែសអីនៃមឞើសងក៝ចមាក៝នឞូក្លោកោរាញឞ្រាស។ តានែសនតូអ្យា ក៝នកោរាញឞ្រាសពាង់ជេងឆាក់ជាន់ឞូនុយ្សទែសតារាន៝យទែសកាដាច់ដាវីត ។ 4ឞូគឹតនហេលពាង់អីក៝នកោរាញឞ្រាសងាន់តានាវឞ្រាសហ្វេងអ្វែសអីក្ល៝សអ្វែសជានអ៝ន់ពាង់ទ៝ក់រេសឞើសនាវខឹត នអ៝ប់មាគែសនាវទើយ។ ពាង់ឞ្រាសយេឆូក្រីស អីកោរាញឞ៝ន់។
5យ៝រមាឞ្រាសយេឆូក្រីស ទឹងកោរាញឞ្រាសអ៝ន់គ៝ប់ជានកោរាញអ៝សម៝នតាៈឞើសនាវអ្វែសពាង់នើម គៃមាមឞើសងក៝ចនាវកោរាញឞ្រាសអ៝ន់មាទឹងលែៈផូងអីមោទីផូងអីឆ្រាអែល លែវខាន់ពាង់ញឆីងនអ៝ប់មាអ្យាត់ពាង់ អ៝ន់ពាង់នើមគែសនាវច្រេកលើប។ 6ខាន់អៃមៃអីគុតាប៝នរោម តាផូងអីនៃដ៝ង់ ឞ្រាសយេឆូក្រីស លែៈក្វាល់ខាន់អៃមៃជេងផូងប៝នលានពាង់នើមដ៝ង់។ 7គ៝ប់ទាន់ញជ្វាល់ឆ៝ម់បុតអ្យាអ៝ន់ទឹងលែៈខាន់អៃមៃជេងផូងអីលែៈកោរាញឞ្រាសទែរ៝ង់ នអ៝ប់មាក្វាល់អ៝ន់ជេងផូងប៝នលានពាង់នើម។ ទាន់កោរាញឞ្រាសឞឹឞ៝ន់ នទ្រែលមាកោរាញយេឆូក្រីស អ៝ន់នាវអ្វែស អ៝ន់នាវដាប់មពាន់មាខាន់អៃមៃ។
នាវពោល អុចខ៝ល់ផូងញឆីងតាប៝នរោម
8អេល៝រ - គ៝ប់ទាន់លាសអ្វែសមាកោរាញឞ្រាសអីឞ្រាសគ៝ប់យើកមឞាស យ៝រមានទើឞ្រាសយេឆូក្រីស លែៈជាន គ៝ប់ទាន់លាសអ្វែសពាង់យ៝រមាទឹងលែៈផូងខាន់អៃមៃ យ៝រលាសនាវញឆីងខាន់អៃមៃនើសលែៈលឺលាមនែសនតូ។ 9កោរាញឞ្រាសនើមលែៈគឹតគ៝ប់មឞើសឆើមអ៝ន់មាខាន់អៃមៃនឹង។ គ៝ប់ឆើមកើលជានការមាពាង់មាលែៈនូយ្សនហ៝ម់ នាវឆើមកើលជានការអីនៃជេងមឞើសងក៝ចនាវមហែមហានអ្វែសក៝នពាង់នើម។ 10អាប់តឹគ៝ប់មឞើសឆើម គ៝ប់ទាន់មាកោរាញឞ្រាសអ៝ន់គ៝ប់គែសហាន់ម៝ប់ខាន់អៃមៃដ៝ង់ 11យ៝រលាសគ៝ប់អុចហាន់អាខាន់អៃមៃហោងាន់ គៃមានតីនាវអីឞ្រាសហ្វេងអ្វែសលែៈអ៝ន់មាគ៝ប់ គៃមានាវញឆីងខាន់អៃមៃមាកោរាញឞ្រាសលើមាន៝ប់។ 12នោកគ៝ប់គុនទ្រែលខាន់អៃមៃតៃ អ៝ន់ឞ៝ន់តឹមនហាវនូយ្សនហ៝ម់នទ្រាង់ឞ៝ន់នើមតាៈឞើសនាវញឆីងឞ៝ន់។
13អើអ៝សនោតានាវញឆីង គ៝ប់អុចអ៝ន់ខាន់អៃមៃគឹត បាបើងាន់គ៝ប់រើហាន់អាខាន់អៃមៃ គៃមាលែវឞូឆឹតញឆីងតាប៝នខាន់អៃមៃ កើតគ៝ប់លែៈគែសជានតាផូងអីមោទីផូងអីឆ្រាអែល តាឞ្រីប៝នអេងៗ យើនមាត៝ត់នារអ្យាគ៝ប់មោហ៝ចហាន់ ហោមគែសនទើងកីង។ 14អ្យាត់មាគ៝ប់មឞើសងក៝ចនាវមហែមហានអ្វែសអ៝ន់មាទឹងលែៈនទុលមពោលឞូនុយ្ស ម៝សមពោលកាដោយ មពោលឞូនុយ្សគឹតឞ្លាវ មពោលឞូនុយ្សរាលូកម៝ល់ដ៝ង់។ 15កើតនទ្រីនូយ្សនហ៝ម់គ៝ប់នអើរអុចហាន់មឞើសងក៝ចនាវមហែមហានអ្វែសអ៝ន់មាខាន់អៃមៃអីគុតាប៝នរោម នៃដ៝ង់។ 16គ៝ប់មោអោសដីតព្រេងមានាវមហែមហានអ្វែស យ៝រលាសនាវមហែមហានអ្វែសអ្យាគែសនាវទើយតាៈឞើសកោរាញឞ្រាសគៃមារាក្លាយ្សទឹងលែៈឞូនុយ្សអីញឆីងមាឞ្រាសក្រីស នអ៝ប់មាផូងអីឆ្រាអែល នអ៝ប់មាផូងអីមោទីផូងអីឆ្រាអែល ។ ផូងអីឆ្រាអែល ឆ៝ៈទើននាវរាក្លាយ្សល៝រឞូ ជេសរីផូងអីមោទីផូងអីឆ្រាអែល ឆ៝ៈទើននាវរាក្លាយ្សឞើសកើយខាន់ពាង់ដ៝ង់។ 17នាវមហែមហានអ្វែសអ្យានតុមនតីឞ៝ន់ មើមទឹងឞ៝ន់ជេងឞូនុយ្សឆ៝ង់តានាប់មាត់កោរាញឞ្រាស។ នាវជេងឆ៝ង់អីនៃមានមាតាៈឞើសនាវញឆីងមាកោរាញឞ្រាសទើម។ កើតមាលែៈគែសញចីសតានាវកោរាញឞ្រាសងើយ៖ «ឞូនុយ្សឆ៝ង់មរាគែសនាវរេស តាៈឞើសនាវពាង់ញឆីង»។
នាវតីសឞូនុយ្ស
18កោរាញឞ្រាសអីគុតាកាលើត្រោក ពាង់លែៈញហើនាវតេៈទោយ្ស ពាង់តេៈទោយ្សមាទឹងលែៈឞូនុយ្សអីមោអ្យាត់ពាង់ នអ៝ប់មាឞូនុយ្សអ្យើស។ យ៝រមានូយ្សនហ៝ម់អ្យើសខាន់ពាង់នើម ខាន់ពាង់ងកីងនាវនតុមនតីអីងាន់។ 19ពាង់តេៈទោយ្សយ៝រមាម៝សនទើអីឞូនុយ្សទើយគឹតមាកោរាញឞ្រាសលែៈទើយឆៃនហេលជេស យ៝រលាសកោរាញឞ្រាសលែៈញហើអ៝ន់ខាន់ពាង់ឆៃនហេលជេស យើនមាខាន់ពាង់ហោមមោអុចញឆីងមាពាង់។ 20នាវទើយកោរាញឞ្រាសហោមនហ៝រ៝។ ឞើសនតើមពាង់ញជេងនែសនតូអ្យាឞូនុយ្សទើយគឹតវ៝ត់មានាវទើយពាង់អីនៃ នអ៝ប់មាទើយគឹតវ៝ត់មានាវឞ្រាសពាង់នើម តាៈឞើសឆៃនទើអីពាង់នើមលែៈញជេង។ ខាន់ពាង់ទើយគឹតវ៝ត់មានាវឞ្រាសពាង់កើតនៃ ឞ៝លលាសនាវទើយ នទ្រែលមានាវឞ្រាសពាង់នៃឞូនុយ្សមោអោសទើយឆៃមាមាត់។ លាសនទ្រីឞូនុយ្សអ្យើសអីនៃមោគែសអោសនាវមាញឆីស។ 21ឞ៝លលាសឞូនុយ្សអីនៃលែៈគឹតកោរាញឞ្រាស ខាន់ពាង់មោអោសយើកមឞាសមាកោរាញឞ្រាស ខាន់ពាង់មោដ៝ង់លាសអ្វែសមាពាង់។ នាវមឹនខាន់ពាង់នើសលែៈរាគ៝ល់លេងលាងមោហោមអោសគែសខ្លៃ ជេសរីនូយ្សនហ៝ម់រាលូកម៝ល់ខាន់ពាង់នើសជេងតឹមឞានមាង៝។ 22ខាន់ពាង់កើបអេងឆាក់ខាន់ពាង់នើមជេងឞូនុយ្សគឹតឞ្លាវ តីសមាខាន់ពាង់នើសជេងឞូនុយ្សរាលូកម៝ល់ច្រាវ។ 23ខាន់ពាង់មោអុចអោសយើកមឞាសមាកោរាញឞ្រាសនើមអីគែសនាវច្រេកលើបមោឞ្លាវខឹត បេងមាយើកមឞាសងខើងរូបឞូនុយ្សអីឞ្លាវខឹត រូបឆ្យុមនារ រូបមពោមពា(ឆ្យុម)ជ៝ង់ព្វាន់ មោលាសរូបមពោមពា(ឆ្យុម)ហូងវើរច្រាវ។
24កើតនទ្រីទឹងកោរាញឞ្រាសប៝កគ៝រខាន់ពាង់អ៝ន់ជាននទើបឹបើច តឹងនាវកើញនូយ្សនហ៝ម់ខាន់ពាង់នើម នហ៝មាត៝ត់ជាននទើបឹបើចមាឆាក់នទ្រាង់ខាន់ពាង់នើមដ៝ង់។ 25ខាន់ពាង់មោអុចអោសអ្យាត់នាវងាន់កោរាញឞ្រាស អ្យាត់ងខើងនាវមរោសច្រាវ។ ខាន់ពាង់យើកមឞាសងខើងមានទើអីកោរាញឞ្រាសលែៈញជេង មោអុចអោសយើកមឞាសមាកោរាញឞ្រាសនើមតើមញជេង ទីលាសមាពាង់អីនៃអ៝ន់ឞូរានេនហ៝រ៝។ នាវអីនៃទីងាន់! 26កើតនទ្រីទឹងកោរាញឞ្រាសប៝កគ៝រខាន់ពាង់តឹងមានាវបឹបើចខើសក្លែរខាន់ពាង់នើម។ ផូងឞូអូរនត្លើយលើយនាវវៃគុអូរឆាយអីឞូវៃជាន ងខើងមាតឹមទ៝ង់នទ្រាង់ឞូអូរច្រាវ។ 27ល៝ង់ផូងឞូក្លោតឹមឞានកើតនៃដ៝ង់ ខាន់ពាង់នត្លើយលើយនាវវៃគុអូរឆាយអីឞូវៃជាន ជេសរីងខើងមាតឹមខើសក្លែរអុចហោងាន់នទ្រាង់ឞូក្លោខាន់ពាង់នើមច្រាវ។ ខាន់ពាង់ជាននាវដីតព្រេងនទ្រាង់ឞូក្លោខាន់ពាង់នើម។ នាវកោរាញឞ្រាសតេៈទោយ្សមាឆាក់ខាន់ពាង់នើមនៃនើសជេងតឹមទីដាសនទើបឹបើចខាន់ពាង់នើមលែៈជាននៃ។ 28អាចមាខាន់ពាង់មោអុចអោសគឹតនាល់យើកកោរាញឞ្រាស កើតនទ្រីទឹងកោរាញឞ្រាសប៝កគ៝រខាន់ពាង់គែសនាវមឹនអ្យើស នហ៝មាអ៝ន់ខាន់ពាង់ជាននទើអីមោទីអោសមាជាន។
29តានូយ្សនហ៝ម់ខាន់ពាង់គែសនាវក្វែនាវអ្យើសអាប់នតីលងាន់ នាវមឹនអ្យើសមហឹក នាវកើញអីរមាទ្រាប់នទើ នាវជាញ ជេសរីគែសនាវមោនាច នាវងខឹតឞូ នាវតឹមល៝ក់ឞាល់ នាវមរោសរាលាម់ នាវជានអ្យើសមាឞូ នាវងើយកែកឞូដ៝ង់ 30នាវងើយញចើត នាវឞ្យាញ់មាកោរាញឞ្រាស នាវហាត់ជាញ នាវហឺន នទ្រែលមានាវនហីអេងឆាក់។ ខាន់ពាង់ឞូនុយ្សជ៝យនាវអេងៗមាជានអ្យើស ឞូនុយ្សមោអ្យាត់នាវមេៈឞឹ 31ឞូនុយ្សរាលូកម៝ល់ ឞូនុយ្សប្លេបប្លេរ ឞូនុយ្សមោគែសនាវរ៝ង់ ឞូនុយ្សមោគែសនាវយោៈ។ 32ខាន់ពាង់លែៈគឹតនទើឆ៝ង់អីកោរាញឞ្រាសដាៈ លែៈគឹតលាសជាននទើអ្យើសកើតនៃទីមាតេៈទោយ្សត៝ត់ខឹត។ យើនមាមោទើនមាខាន់ពាង់នើមជានតីសកើតនៃ ខាន់ពាង់ហោមរានេមាឞូនុយ្សអេងអីជានកើតនៃជឹត។
Notes
*1:1
១:១៖ «ឞូនុយ្សឆើមកើលជានការមា» មោលាស «ទឹក»។
*1:1
១:១៖ ការ ៩:១៥
*1:2
១:២៖ រម ៣:២១; ១៦:២៥-២៦; លក ១:៧០; ២៤:៤៤-៤៦; ១ពេ ១:១០-១២
*1:3
១:៣-៤៖ មក ១៥:៣៩; កាល ៤:៤; ១តម ៣:១៦; ហេឞ ៤:១៤-១៥; មថ ២០:៣០-៣១; យហ ១:៣៤; ការ ១៣:៣២-៣៣
†1:4
១:៤៖ «តានាវឞ្រាសហ្វេងអ្វែស...» មោលាស «តានាវឞ្រាសហ្វេងអ្វែសអីក្ល៝សអ្វែសជានអ៝ន់ពាង់ទ៝ក់រេសឞើសនាវខឹតមានាវទើយ»។
*1:5
១:៥៖ ការ ៩:១៥
*1:8
១:៨៖ រម ១៦:១៩
*1:10
១:១០-១៣៖ រម ១៥:២២-២៤, ៣២; ការ ១៩:២១
*1:14
១:១៤៖ ១កោ ៩:១៩-២៣
*1:16
១:១៦៖ មក ៨:៣៨; ១កោ ១:២៤; ២:៥; ២តម ១:៨
†1:17
១:១៧៖ ហាប ២:៤
*1:17
១:១៧៖ រម ៣:២១-២២; ១០:១០-១១; ១កោ ១៥:១-៤; កាល ៣:១១; ផល ៣:៩; ២តម ១:១០
*1:18
១:១៨៖ រម ២:៥-៦; ៥:៩-១០; ១តេ ១:១០; ២តេ ១:៧-១០; នម ៧៦:៨-១០
*1:19
១:១៩-២០៖ ការ ១៤:១៧; នម ១៩:២-៥
*1:21
១:២១-២២៖ ១កោ ១:១៩-២៩; អេផ ៤:១៧-១៨
*1:23
១:២៣៖ នង ២០:៣-៥
‡1:25
១:២៥៖ «នាវអីនៃទីងាន់» មោលាស «អាមែន »។
*1:26
១:២៦-២៧៖ កល ១៨:២២; ២០:១៣; ១កោ ៦:៩
*1:28
១:២៨-៣១៖ រម ៣:១០-១៨; នន ៦:៥; កាល ៥:១៩-២១
*1:32
១:៣២៖ រម ៦:២៣
១:១៖ «ឞូនុយ្សឆើមកើលជានការមា» មោលាស «ទឹក»។
១:១៖ ការ ៩:១៥
១:២៖ រម ៣:២១; ១៦:២៥-២៦; លក ១:៧០; ២៤:៤៤-៤៦; ១ពេ ១:១០-១២
១:៣-៤៖ មក ១៥:៣៩; កាល ៤:៤; ១តម ៣:១៦; ហេឞ ៤:១៤-១៥; មថ ២០:៣០-៣១; យហ ១:៣៤; ការ ១៣:៣២-៣៣
១:៤៖ «តានាវឞ្រាសហ្វេងអ្វែស...» មោលាស «តានាវឞ្រាសហ្វេងអ្វែសអីក្ល៝សអ្វែសជានអ៝ន់ពាង់ទ៝ក់រេសឞើសនាវខឹតមានាវទើយ»។
១:៥៖ ការ ៩:១៥
១:៨៖ រម ១៦:១៩
១:១០-១៣៖ រម ១៥:២២-២៤, ៣២; ការ ១៩:២១
១:១៤៖ ១កោ ៩:១៩-២៣
១:១៦៖ មក ៨:៣៨; ១កោ ១:២៤; ២:៥; ២តម ១:៨
១:១៧៖ ហាប ២:៤
១:១៧៖ រម ៣:២១-២២; ១០:១០-១១; ១កោ ១៥:១-៤; កាល ៣:១១; ផល ៣:៩; ២តម ១:១០
១:១៨៖ រម ២:៥-៦; ៥:៩-១០; ១តេ ១:១០; ២តេ ១:៧-១០; នម ៧៦:៨-១០
១:១៩-២០៖ ការ ១៤:១៧; នម ១៩:២-៥
១:២១-២២៖ ១កោ ១:១៩-២៩; អេផ ៤:១៧-១៨
១:២៣៖ នង ២០:៣-៥
១:២៥៖ «នាវអីនៃទីងាន់» មោលាស «អាមែន »។
១:២៦-២៧៖ កល ១៨:២២; ២០:១៣; ១កោ ៦:៩
១:២៨-៣១៖ រម ៣:១០-១៨; នន ៦:៥; កាល ៥:១៩-២១
១:៣២៖ រម ៦:២៣