1U béshini kötürüp qariwidi, baylarning öz sediqilirini ibadetxanidiki iane sanduqigha tashlighinini kördi. 2U yene sanduqqa ikki tiyinni tashlawatqan bir namrat tul ayalnimu kördi. 3Shuning bilen u: — Men silerge berheq shuni éytip qoyayki, bu namrat tul ayalning tashlighini hemmeylenningkidin köptur. 4Chünki ularning hemmisi özlirining ashqanliridin iane qilip, Xudagha atighan sadiqilerge qoshup tashlidi; lékin bu ayal namratliqigha qarimay, özining tirikchilik qilidighinining hemmisini iane qilip tashlidi.
Kelgüsi toghrisidiki bésharet
Mat. 24:1-14; Mar. 13:1-13
5We beziler ibadetxanining nepis tashlar we Xudagha sunulghan hediyeler bilen qandaq bézelgenliki toghrisida sözlishiwatatti. U:
6— Siler körüwatqan bu barliq nersilerge nisbeten, shu künler kéliduki, hetta bir tal tashmu tash üstide qaldurulmay, hemmisi gumran qilinidu, — dédi.
7Ular uningdin:
— Ustaz, bu dégenliring qachan yüz béridu? Bu ishlarning yüz béridighanliqini ayan qilidighan qandaq alamet bolidu? — dep soridi.
8U mundaq dédi:
— Azdurulup kétishtin hézi bolunglar. Chünki tola kishiler méning namimni sétip: «Mana özüm shudurmen!» we «Ashu waqit yéqinlashti!» deydu. Shunga ularning keynige kirmenglar. 9Siler urush we topilanglarning xewirini anglighan waqtinglardimu wehimige chüshmenglar; chünki bu ishlarning awwal yüz bérishi muqerrer. Lékin bular, zaman axiri yétip keldi, dégenlik emes.
10Andin u yene mundaq dédi:
— Bir millet yene bir millet bilen urushqa chiqidu, bir padishahliq yene bir padishahliq bilen urushqa chiqidu. 11Jay-jaylarda shiddetlik yer tewreshler, acharchiliqlar we wabalar bolidu, yer yüzide wehshetler we asmanda heywetlik alametler körünidu. 12Biraq bu herbir weqeler yüz bérishtin ilgiri, kishiler silerge qol sélip tutqun qilidu we silerge ziyankeshlik qilip, silerni sinagoglarning soraqlirigha tapshuridu, zindanlargha tashlaydu; ular méning namim tüpeylidin silerni padishah we hökümdarlarning aldigha élip baridu, 13we buning bilen ularning aldida guwahliq bérish pursitinglar chiqidu. 14Uning üchün erzge qandaq jawab bérish toghrisida aldin’ala héch oylanmasliqqa qelbinglarda qet’iy niyet qilinglar. 15Chünki men silerge barliq düshmenliringlar reddiye we ret qilalmighudek pasahetlik til we danishmenlik ata qilimen. 16Hetta ata-ana, aka-uka, uruq-tughqan we yar-buraderliringlarmu silerge xainliq qilip tutup béridu we ular aranglardiki beziliringlarni öltüridu. 17Siler méning namim tüpeylidin hemme ademning nepritige uchraysiler. 18Halbuki, béshinglardiki bir tal chachmu halak bolmaydu! 19Sewr-chidamliq bolghininglarda, jéninglargha ige bolalaysiler.
Yérusalémning weyran qilinishidin bésharet
Mat. 24:15-21; Mar. 13:14-19
20— Lékin Yérusalémning düshmen qoshunliri teripidin qorshiwélin’ghanliqini körgininglarda, uning weyran bolush waqti yéqinliship qaptu, dep bilinglar. 21U chaghda Yehudiye ölkiside turuwatqanlar taghlargha qachsun, sheher ichide turuwatqanlar uningdin chiqip ketsun, yézilarda turuwatqanlar sheherge kirmisun. 22Chünki shu chagh «intiqam jazasini tartidighan künler»dur; shuning bilen muqeddes yazmilarda barliq pütülgenler emelge ashurulidu.
23Emdi shu künlerde hamilidar ayallar we bala émitidighanlarning haligha way! Chünki bu zéminda éghir qischiliq bolidu we ershtiki ghezep bu xelqning béshigha chüshidu; 24Ular qilichning bisida yiqitilidu we tutqun qilinip, barliq ellerge élip kétilidu; «yat ellerning waqti» toshquche, Yérusalém yat ellerning ayagh astida qalidu.
Mesihning kélidighanliqi heqqide
Mat. 24:29-31; Mar. 13:24-27
25— Quyash, ay, yultuzlardimu alametler bolidu; yer yüzidiki eller arisida déngiz-okyanlarning güldürlishidin we dolqunlarning dawalghushliridin parakendichilik bolidu. 26Ademler qorqup, yer yüzige kélidighan apetlerni wehime ichide kütüp es-hoshini yoqitidu; chünki asmandiki küchler lerzige kélidu. 27Andin kishiler Insan’oghlining küch-qudret we ulugh shan-sherep bilen bir bulut ichide kéliwatqanliqini köridu.
28Lékin bu alametler körünüshke bashlighanda, qeddinglarni ruslap béshinglarni kötürünglar, chünki bu silerni azad qilishtiki nijat yéqinlashti, dégenliktur.
Enjür derixidin sawaq élish
Mat. 24:32-35; Mar. 13:28-31
29U ulargha mundaq bir temsilni sözlep berdi:
— Enjür derixi we bashqa barliq derexlerge qaranglar. 30Ularning yéngidin bixlan’ghanda ulargha qarap, özünglar yazning yétip kélishige az qalghanliqini bilisiler. 31Shuningdek, baya déyilgen alametlerning yüz bériwatqanliqini körgininglarda, Xudaning padishahliqining yéqin qalghalnliqini bilinglar. 32Men silerge berheq shuni éytip qoyayki, bu alametlerning hemmisi emelge ashurulmay turup, bu dewr ötmeydu. 33Asman-zémin yoqilidu, biraq méning sözlirim hergiz yoqalmaydu.
Hoshyar bolunglar
34— Lékin özünglargha agah bolunglarki, köngülliringlar eysh-ishret, meyxorluq we tirikchilikning ghem-endishiliri bilen bixudlashmisun, shu küni üstünglargha tuyuqsiz chüshmisun. 35Chünki u goya tuzaqtek barliq yer yüzide herbir turuwatqanlarning béshigha chüshidu. 36Shunga herqandaq waqitlarda hoshyar bolunglar, yüz bérish aldida turuwatqan bu ishlardin özünglarni qachurup Insan’oghli aldida hazir bolup turushqa layiq hésablinish üchün herdaim dua qilinglar, — dédi.
37Emdi u kündüzliri ibadetxanida telim béretti, axshamliri sheherdin chiqip, kéchini Zeytun téghi dep atalghan taghda ötküzetti. 38We barliq xelq uning telimini anglighili tang seherde ibadetxanigha kirip, uning yénigha kéletti.
Notes
□21:1 «U... baylarning öz sediqilirini ibadetxanidiki iane sanduqigha tashlighinini kördi» — «iane sanduqi» dégen söz adette grék tilida «xezine»ni körsitidu. Lékin mushu yerde ibadetxanidiki xezine üchün sediqiler yighilidighan jay, belkim chong bir sanduqni körsetse kérek.
□21:2 «U yene sanduqqa ikki tiyinni tashlawatqan bir namrat tul ayalnimu kördi» — bu «tiyin» (grék tilida «lepton») «dénarius»ning 1/128i bolup, bir ishlemchining bir künlük ish heqqi ichide «alte minut»luq puligha barawer.
□21:10 «Bir millet yene bir millet bilen urushqa chiqidu, bir padishahliq yene bir padishahliq bilen urushqa chiqidu» — ibraniy tilida (shundaqla grék tilida) bu ibare dunya boyiche kéngeygen urushlarni körsitishi mumkin («Yesh.» 19:2, «2Tar.» 15:3-6de bu turaqliq ibare toghruluq misallar bar.
□21:13 «... buning bilen ularning aldida guwahliq bérish pursitinglar chiqidu» — «guwahliq bérish» mushu yerde xush xewer yetküzüsh, Xudaning nijati Reb Eysa Mesih arqiliq dunyagha keldi, dep jakarlashtin ibaret.
□21:22 «intiqam jazasini tartidighan künler» — «intiqam jazasi» grék tilida bu söz hem «intiqam» hem «toluq, mutleq höküm chiqirish» dep ipadilinidu. «Mat.» 23:35ni körüng. Bu «intiqam» yaki «höküm chiqirilish»ni Xuda Özining xelqi Yehudiylar üstige yürgüzidu. Bu, mushu yerde (12-24-ayet) Yérusalém shehirining miladiye 70-yili muhasirige élinishi we weyran qilinishini körsitighan bésharettur. Kéyinki ayetler axir zamanni körsitidu.
«U... baylarning öz sediqilirini ibadetxanidiki iane sanduqigha tashlighinini kördi» — «iane sanduqi» dégen söz adette grék tilida «xezine»ni körsitidu. Lékin mushu yerde ibadetxanidiki xezine üchün sediqiler yighilidighan jay, belkim chong bir sanduqni körsetse kérek.
2Pad. 12:10; Mar. 12:41.
«U yene sanduqqa ikki tiyinni tashlawatqan bir namrat tul ayalnimu kördi» — bu «tiyin» (grék tilida «lepton») «dénarius»ning 1/128i bolup, bir ishlemchining bir künlük ish heqqi ichide «alte minut»luq puligha barawer.
«Bir millet yene bir millet bilen urushqa chiqidu, bir padishahliq yene bir padishahliq bilen urushqa chiqidu» — ibraniy tilida (shundaqla grék tilida) bu ibare dunya boyiche kéngeygen urushlarni körsitishi mumkin («Yesh.» 19:2, «2Tar.» 15:3-6de bu turaqliq ibare toghruluq misallar bar.
Yesh. 19:2.
«Yer yüzide wehshetler we asmanda heywetlik alametler körünidu» — grék tilidiki eyni tékistte «yer yüzide» dégen söz yoq. Biraq bizningche héliqi «heywetlik alametler» asmanda bolidighanliqi tekitlen’gendin kéyin, «wehshetler» bolsa choqum «yer yüzide» bolushi kérek. 25-ayetnmu körüng.
Mat. 10:17; 24:9; Mar. 13:9; Yuh. 16:2; Ros. 4:3; 5:18; 12:4; 16:24; Weh. 2:10.
«... buning bilen ularning aldida guwahliq bérish pursitinglar chiqidu» — «guwahliq bérish» mushu yerde xush xewer yetküzüsh, Xudaning nijati Reb Eysa Mesih arqiliq dunyagha keldi, dep jakarlashtin ibaret.
Mat. 10:19; Mar. 13:11.
Mis. 4:12; Yesh. 54:17; Mat. 10:19; Ros. 6:10.
«xainliq qilip tutup béridu» — bu birla söz bilen ipadilinidu.
Mik. 7:6; Ros. 7:59; 12:2.
Mat. 10:22; Mar. 13:13.
1Sam. 14:45; 2Sam. 14:11; 1Pad. 1:52; Mat. 10:30.
«Sewr-chidamliq bolghininglarda, jéninglargha ige bolalaysiler» — bu ayette «jan» yaki jismaniy hayat yaki ademning öz wujudini, shundaqla rohiy hayatini körsitidu. Bizningche mushu yerde insanning rohiy hayatidiki emeliy jehetlerni körsitidu. Birside rohiy hayat bar bolsa, undaqta u özini tutalaydighan, türlük rohiy hujumlargha taqabil turalaydighan bolidu — mesilen, özide bar bolghan ensireshler, qorqunchlar, shehwaniy hewesler qatarliqlarni Mesihge boysunduralaydu (mesilen, «2Kor.» 10:5, «1Tés.» 4:4ni körüng).
Dan. 9:27; Mat. 24:15; Mar. 13:14.
«intiqam jazasini tartidighan künler» — «intiqam jazasi» grék tilida bu söz hem «intiqam» hem «toluq, mutleq höküm chiqirish» dep ipadilinidu. «Mat.» 23:35ni körüng. Bu «intiqam» yaki «höküm chiqirilish»ni Xuda Özining xelqi Yehudiylar üstige yürgüzidu. Bu, mushu yerde (12-24-ayet) Yérusalém shehirining miladiye 70-yili muhasirige élinishi we weyran qilinishini körsitighan bésharettur. Kéyinki ayetler axir zamanni körsitidu.