باشترین و تاکە ڕێگا بۆ دۆزینەوەی خەڵکی خراپ لە کڵێسادا بەکارهێنانی ڕۆحی پیرۆزە و توانای تایبەتی ناسینەوەی ڕۆحەکانە (1 Corinthians 12:10). ناتوانین تەنها پشت بە بیرکردنەوەی مرۆڤ یان لیستی پشکنین ببەستین، چونکە ئەم کەسانە دەتوانن زۆر باش خۆیان وەک کەسانی باش نیشان بدەن. بەڵام ڕۆحی پیرۆز ڕاستیمان پێ نیشان دەدات. کاتێک کەسێکی خراپ بە نهێنی قسە دەکات، ڕۆحی پیرۆز هەستێکی ئاگادارکردنەوەمان پێ دەدات یان ڕۆحە خراپەکەی پشت ئەوانمان پێ نیشان دەدات.

سەرکردەکانی کڵێسا نابێت هەرگیز تەنها متمانە بەوە بکەن کە دەیبینن. ئەو شتانەی کە دەیبینین تەنها ئەوە پشتڕاست دەکەنەوە کە ڕۆحی خودا پێشتر پێی نیشانداوین. هەموو ڕۆحێک تاقی بکەرەوە (1 John 4:1) و دڵنیا بە لەوەی پەیوەندییەکی نزیک لەگەڵ خودا بەرگری سەرەکی تۆیە.

چونکە خودا کۆنترۆڵی زەوی بە مرۆڤ بەخشی (Psalm 115:16)، ڕۆحە خراپەکان پێویستیان بە مرۆڤە بۆ یارمەتیدانیان لەسەر زەوی. لە شەڕی ڕۆحیدا، یارمەتیدەرە مرۆڤەکان وەک ئامرازێک بۆ ڕۆحە خراپەکان کار دەکەن.

کاتێک کەسانی خراپ بە نهێنی دەچنە ناو کڵێسایەکەوە، هەوڵ دەدەن کاری ڕۆحی پیرۆز ڕابگرن، سەرکردەکان لاواز بکەن، و داهاتووی باشی کڵێساکە لەناو ببەن.

سەرکردەکانی کەنیسە دەبێت جیاوازی بزانن لە نێوان سێ جۆرە کەس کە بە نهێنی پەیوەندی دەکەن:

• کەسانی بە مەبەست خراپ: ئەو کەسانەی جادوو دەکەن، شەیتانپەرستەکان، و ئەندامانی گرووپە نهێنییەکان کە دەنێردرێنە کەنیسەکان بۆ چاودێریکردن، دابەشکردن، و وێرانکردن.
• کەسانی خاوەن ئایینی درۆیین: ئەو کەسانەی ئایینە درۆیینە کۆنەکان یان جادوو لەگەڵ مەسیحییەت تێکەڵ دەکەن، لە کاتێکدا خۆیان وەک مەسیحی ڕاستەقینە نیشان دەدەن.
• کەسانی فریودراو: ئەو کەسانەی پێیان وایە مەسیحی ڕاستەقینەن، بەڵام لەلایەن ڕۆحەکانی جادوو و ئارەزووی کۆنترۆڵکردنی خەڵکی ترەوە کۆنترۆڵ کراون. ئەوان کاری شەیتان دەکەن بەبێ ئەوەی بزانن.

کەسانی خراپ ئەم فێڵانە بەکار دەهێنن بۆ تێکەڵبوون لەگەڵ کەنیسە:

• بەکار‌هێنانی وشەی مەسیحی: ئەوان فێر دەبن چۆن وشەی ڕۆحی بەکار بهێنن و زۆر بە کەم و خۆبەزلنەزان و یارمەتیدەر دەربکەون.
• خۆنواندن وەک کەسێکی پیرۆز: ئەوان زۆرجار بە شێوەیەک جل دەپۆشن کە ئایینی دەردەکەوێت، وەک هەڵگرتنی کتێبی پیرۆزی گەورە بۆ ئەوەی بێ زیان و دڵسۆز دەربکەون.
• پێدانی دیاری زۆر: ئەوان دیاری، پارە، و یارمەتی زۆر دەدەنە سەرکردەکانی کەنیسە. ئەمە وا دەکات سەرکردەکان هەست بکەن قەرزاری ئەوانن، کە ئەمەش قورس دەکات بۆ ڕاستکردنەوەیان.
• خۆنواندن وەک کەسێکی لاواز: هەندێکیان خۆیان وەک مەسیحییەکی خەباتکار نیشان دەدەن. ئەوان بە ئاشکرا دان بە هەڵە بچووکەکاندا دەنێن. ئەمە پاساوێکیان پێ دەدات کاتێک دواتر شتێکی بەڕاستی خراپ دەکەن؛ دەتوانن بڵێن "تەنها خەبات دەکەن"، کە ئەمەش وا دەکات خەڵک بەزەییان پێدا بێتەوە و ڕێگەیان پێ بدات ماوەیەکی درێژتر لە کەنیسەدا بمێننەوە.

مەترسیدارترین فێڵ ئەوەیە کە خۆت وادەربخەیت پەیامێکت لە خوداوە پێیە. ئەم کەسانە نزیک دەبنەوە لە سەرکردەکانی کڵێسا کە ماندوون یان تەنهان و شتانێک دەڵێن وەک، "خودا پێی وتم ئەمە پێت بڵێم،" یان "من خەونێکم بە تۆوە بینی."

ئەم پەیامە ساختانە وا لە سەرکردە دەکەن هەست بە ئاسوودەیی و گرنگی بکات. دوای ئەوەی ئەم متمانە ساختەیە بە نهێنی دروست دەکەن، کەسە خراپەکە ئەم متمانەیە بەکاردەهێنێت بۆ دەستڕاگەیشتن بە ژیانی تایبەتی سەرکردەکە، خێزانەکەی، و ماڵەکەی.

ئەم خشتەیە بەکاربهێنە بۆ هەڵسەنگاندنی وریایانەی کردارەکانی خەڵک بە یارمەتی ڕۆحی پیرۆز:

هێنانی شتێکی نەفرەت لێکراو بۆ ماڵەکەت هەمان کێشەی ڕۆحی بۆ ماڵەکەت دەهێنێت وەک خودی شتەکە. خەڵکی خراپەکار دیارییەکان بەکاردەهێنن بۆ ئەوەی بە نهێنی چاودێریت بکەن:

• دیارییە نەفرەت لێکراوە ئاساییەکان: شتگەلێک وەک گڵۆپ، تابلۆ، کتێبی پیرۆز، جانتا، یان جلوبەرگ. بۆ نموونە، پێدانی جلوبەرگی نەفرەت لێکراو بە منداڵان وای لێکردوون کە بە هاوارەوە لە خەو هەستن بە نەخۆشییەکی کتوپڕ تاوەکو جلوبەرگەکە سووتێنرا.
• شتە شاراوە نهێنییەکان: خەڵکی خراپەکار شتە فیزیکییەکان لە دەوروبەری ماڵی کەسێکی دیاریکراو دەشارنەوە. نموونە ڕاستەقینەکان بریتین لە شاردنەوەی شتەکان لە ژێر تەختەی ماڵێکدا، یان هەڵواسینی بووکەڵەی سەیر کە لە کا دروستکراون لە دارەکانی باخچەدا بۆ ئەوەی ببنە هۆی نەخۆشی و وێرانکاری.

خەڵکی خراپەکار ژەمەکان بەکاردەهێنن بۆ بەدەستهێنانی دەسەڵاتی ڕۆحی بەسەر سەرکردەکانی کەنیسەدا:

• خواردنی کۆن یان خراپبوو: خەڵکی خراپەکار کە پارەیەکی زۆریان هەیە، زۆرجار خواردنێک پێشکەش دەکەن کە کۆنە، کوالیتیی خراپە، یان تامی ناخۆشە—وەک چیپسی کۆن یان ساندویچی خراپبوو. ئەم کەمیی خواردنە تازەیە نیشانەیەکی فیزیکیی ژەمێکی نەفرەت لێکراوە.
• خواردن کە لە ڕێوڕەسمە خراپەکاندا بەکارهاتووە: لە خراپترین حاڵەتەکاندا، ئەو کەسانەی جادوو دەکەن گۆشتێک پێشکەش دەکەن کە بە دروستی ئامادە نەکراوە و هێشتا خوێنی قوربانییەکی خراپی تێدایە. خواردن لەم ژەمانەدا دەبێتە هۆی دەمەقاڵێی کتوپڕ لە ماڵەوە، نەخۆشی، و پارێزگاریی خودا لادەبات.

خەڵکی خراپ ڕێککەوتنی یاسایی بەکاردەهێنن بۆ بەستنەوەی سزاکانی شەیتانییان بە مەسیحییەکانەوە:

• پەیوەندییەکانی پارە و قەرز: قەرزدان بە کەسێکی خراپ، یان قەرزکردن لێی، پەیوەندییەکی دەروونی و ڕۆحی بەهێز دروست دەکات، کە دەرفەتی بەردەوامیان پێدەدات بۆ گەیشتن بە بیر و هۆشت.
• هێزی واژۆکەت: لە یاسا ڕۆحییەکاندا، واژۆکەت نوێنەرایەتی تۆ دەکات. ئەگەر بەڵگەنامەیەکی یاسایی یان دارایی بۆ کەسێکی خراپ واژۆ بکەیت، تۆ لە ڕووی ڕۆحییەوە شوێنی ئەوان دەگریتەوە. ئەگەر بڕیار بێت لەلایەن خوداوە سزا بدرێن، واژۆکەت سزاکەیان دەگوازێتەوە بۆ ژیانی خۆت و کڵێساکەت.

وریابە لەبارەی ئەنجامدانی ڕێککەوتنێک کە لە کتێبی پیرۆزدا نییە:

• گرووپە نهێنییەکان: خەڵکی خراپ کە سەر بە گرووپە نهێنییەکانن (وەک فراماسۆنەکان) بەڵێنیان داوە کە دژی عیسای مەسیحن. بانگهێشتکردنیان بۆ ئەوەی ببنە سەرکردە لە کڵێسادا، ململانێی ڕۆحی دەهێنێتە ناو کڵێساوە.
• پەیوەندییەکانی باوکی ڕۆحی: ڕێککەوتن لەسەر ئەوەی ڕێگە بەو کەسانە بدەیت کە بە نهێنی جادووگەری دەکەن ببنە باوکی ڕۆحی منداڵەکانت، دەرفەتی ڕۆحی هەمیشەییان پێدەدات بۆ گەیشتن بە منداڵەکانت.
• مژەرەکانی وزە: ئەو کەسانەی هەمیشە خۆیان وەک قوربانی نیشان دەدەن، کاتژمێرەکانی سەرکردەیەک بە قەیرانە ساختەکان بەفیڕۆ دەدەن. ئەوان ئەمە بە مەبەست دەکەن بۆ ئەوەی سەرکردەکە لە ئەنجامدانی ئەو کارە گرنگە ڕابگرن کە خودا پێی سپاردوون.

خەڵکی خراپ دەستەکانیان لەسەر کەسانی تر دادەنێن بۆ ئەوەی ڕۆحی لاوازی یان سەرلێشێواوی دەروونییان پێببەخشن. فێڵێکی دیاریکراو بریتییە لە تەڵەی نوێژی "منداڵانە".

کەسێکی خراپ نوێژ بۆ سەرکردەیەک دەکات بە وشەیەک کە وەک کتێبی پیرۆز دەردەکەوێت: "خودایە، ئەم قەشەیە هەمیشە وەک منداڵێکی بچووک لێبکە." لە کاتێکدا باوەڕهێنان وەک منداڵ باشە، ئەم نوێژە لە ڕاستیدا نەفرەتێکی ژمێردراوە کە مەبەست لێی ئەوەیە سەرکردەکە لە ڕووی ڕۆحییەوە ناتەواو و لاواز بکات. ئەنجامەکەی ئەوەیە کە ئەندامانی کەنیسە دەست دەکەن بە بینینی سەرکردەکە وەک کەسێکی سادە و لاواز. پاشان، ئەگەر سەرکردەکە دواتر بزانێت کەسەکە جادووگەرە، هیچ کەسێک باوەڕ بە سەرکردەکە ناکات.

خەڵکی خراپ بە مەبەست دەستت لێدەدەن بۆ نیشانەدانی هێرشێکی ڕۆحی:

• ماچکردنی مل لە جیاتی ڕوومەت: ئەمە نیشانەیەکی گەورەی ئاگادارکردنەوەیە. لە کاتێکدا وا نیشان دەدات ماچێکی دۆستانە لەسەر ڕوومەت دەکات، کەسە خراپەکە بە ئەنقەست هەڵە دەکات و لە جیاتی ئەوە ملت ماچ دەکات. مل نوێنەرایەتی دەسەڵاتی ڕۆحی تۆ دەکات، و ئەوان هەوڵدەدەن پاراستنەکەت بشکێنن.
• دەستلێدانی مەبەستدار: دەستلێدانت بەبێ مۆڵەتی تۆ، بەتایایبەتی لەسەر مچەکانت (کە نوێنەرایەتی هێز دەکەن)، شانەکانت (نزیکی)، یان خوارەوەی پشتت. ئەوان ئەمە دەکەن بۆ ئەوەی داوای مۆڵەت بکەن بۆ شکاندنی پاراستنی ڕۆحیت. دەبێت سنوورە جەستەییەکانت بە توندی بپارێزیت.

خەڵکی خراپ بە مەبەست سێ بەشی سەرەکی دەکەنە ئامانج:

• تیمەکانی نوێژ: بۆ سیخوڕیکردن بەسەر پلانەکانی کڵێساوە، ڕاپۆرتدانەوە بە جادووگەرەکانی تر، و نوێژکردنی خراپ دژی کڵێسا.
• تیمەکانی پەرستش: بۆ گۆڕینی هەستی ڕۆحی کڵێسا و خۆنواندن بە پیرۆز.
• خزمەتی منداڵان: بۆ هێرشکردنە سەر نەوەی داهاتوو. لە ژیانی ڕاستەقینەدا، منداڵانی سەرکردە باشەکانی کڵێسا زۆر نەخۆش کەوتوون دوای وەرگرتنی دیاری جەستەیی لە خەڵکی خراپ کە لە خزمەتی منداڵاندا کار دەکەن.

هەروەها فێڵی "شاژنی دراما" بەکار دەهێنن. کاتێک دەگیرێن، فرمێسکی درۆ دەرێژن و وەک قوربانی خۆیان نیشان دەدەن، وای لێدەکەن سەرکردە باشەکان وەک زۆردار دەربکەون.

فێڵێکی خراپتر ئەوەیە کە قەشەی سەرەکی دژی یارمەتیدەرە متمانەپێکراوەکەی خۆی هەڵدەسێنن بە چاندنی درۆ و گومان، بۆ ئەوەی یارمەتیدەرەکە سزا بدرێت یان دەربکرێت. ئەمە تاکە کەس بێدەنگ دەکات کە دەیتوانی کەسی خراپ ئاشکرا بکات.

ڕۆحە سیخوڕەکان چاودێری ماڵی سەرکردەیەکی کڵێسا دەکەن بۆ ئەوەی بیانترسێنن:

• پشیلە چاوبرسییەکە: لە نموونەیەکی ژیانی ڕاستەققینەدا، پشیلەیەکی ڕەش لە کاتژمێر 3:00ی بەیانی لەناو ماڵێکدا دەرکەوت، لەسەر مێزی چێشتخانە وەستابوو و بە چاوێکی زۆر نائاسایی و خراپەوە سەیری سەرکردەکەی دەکرد، بانگەشەی مافی چاودێریکردنی ماڵەکەی دەکرد.
• سەگی ئاگادارکەرەوە: خەون بینین بە سەگی توندوتیژەوە کە هێرش دەکەنە سەر ڕوخسارت، پاشان دەستبەجێ بینینی سەگی نامۆ کە بە هەمان شێوە لە ژیانی ڕاستەقینەدا هەڵسوکەوت دەکەن.

ئێمە بە گوماناویبوون یان تۆمەتبارکردنی هەمووان سەرناکەوین، بەڵکو بە ڕۆیشتن لە ڕاستیی عیسای مەسیحدا (هۆشەع ٤:٦):

1. مۆڵەتەکانیان هەڵوەشێنەوە: نوێژ بکە و هەموو پەیوەندییە ڕۆحییەکان، ڕێککەوتنە خراپەکان، و بەڵێنە درۆیینەکان بە ناوی عیسای مەسیحەوە بشکێنە.
2. شتە نەفرەت لێکراوەکان فڕێ بدە: بە شێوەیەکی جەستەیی هەموو ئەو دیاری یان شتە سەیرانەی کە لەلایەن خەڵکی خراپەوە پێت دراون، لاببە و لەناوی ببە (بیسوتێنە یان فڕێی بدە ناو زبڵدان).
3. دەرگاکان دابخە: داوای لێخۆشبوون لە خودا بکە بۆ هەر گوناهێک، قەرزێک، یان ڕێککەوتنێکی خراپ کە ڕۆحە خراپەکانی دەسەڵاتدار کردبێت بەسەر ماڵ یان کەنیسەکەتدا.
4. ڕێنمایی ڕۆحی پیرۆز بەکاربهێنە: دڵنیابە کە نوێژ دەکەیت و کەسێک بە شێوەیەکی ڕۆحی پشکنین دەکەیت پێش ئەوەی ڕێگەی پێبدەیت نوێژ، پەرستش، یان گرووپەکانی گەنجان بەڕێوەببات.

ئامانج هەرگیز ئەوە نییە بترسیت، بەڵکو ئەوەیە ژیر بیت، وەک چۆن خوداوەند فەرموویەتی: "ژیر وەک مار و بێ زیان وەک کۆتر" (مەتتا ١٠:١٦). ئێمە بەدوای جادووگەرەکاندا ناگەڕێین؛ ئێمە بەدوای خودادا دەگەڕێین، و ڕووناکییەکەی درۆکان ئاشکرا دەکات.

کاتێک سەرکردەیەکی کەنیسە پڕ بێت لە ڕۆحی پیرۆز و وشەی خودا بزانێت، درۆکان شکست دەهێنن. ڕاستی هەموو ماسکێک ئاشکرا دەکات، هەموو پیلانێکی خراپ تێکدەشکێنێت، و سەرکەوتنێکی تەواو بە کەنیسە دەبەخشێت!