WIA WU-ZƆMƆ-LA
LUUK
SI ŊMUŊSA
1-2Mi-na Luuk nɛ ŋmuŋsɛ teniŋ deeŋ a pipi ŋ-na mi naŋdɔŋɔ Tiafilas. Niaa yuga a hɛ ba doluŋ a ŋmuŋsɛ wialiŋ kala si ŋaala lɛ. Ba ŋmuŋsɛ wialiŋ kala niaa si bula pila. Ba nɛ na wiaa deeŋba kala a suomi buŋbuŋ kala, a ma bul Wia niiŋ wiaa a pipi niaa.
3Mi kuhiaŋ, mi jegile nii wiaa deeŋba woruŋ a gunnɛ ba kala ma woruŋ. U ŋaa wu-zɔŋ nɛ di mi ŋmuŋsɛ wialiŋ kala a piŋ. 4Mi ŋmuŋsaa piŋ di ŋ wuo jiŋ ari wialiŋ kala ba si dagiŋ ŋaa wutitiiba nɛ.
Ba bul Jɔɔŋ Wia lii-foori-la lulluŋ wiaa
5Baal kubala nɛ fa hɛ dimɛ. Baa yirɛ Zakaraya. U fa ŋaa nialiŋ si kpu pusuŋ pipi Wia dɔŋɔ nɛ. Bua-la lɛ di ba kɛŋ nialiŋ si kpu pusuŋ pipi Wia kala kaa kpaa leree mara ari banɛsɛ nɛ. Baal kubala ma fa hɛ dimɛ. U fa ŋaa kuhiaŋ lee-la Zakaraya fa si hɛ nɛ. U yiriŋ nɛ Abija. Zakaraya haala ma yiriŋ nɛ Ɛlizabɛt. U ma fa lii nialiŋ si kpu pusuŋ pipi Wia doho niaa tuɔŋ nɛ. Aarɔŋ fa ŋaa u nihiliɛrɛ. Bua-la lɛ di Hɛrɔd nɛ fa ŋaa Judiya tiŋteeŋ kuoro. 6Zakaraya ari u haala kala fa ŋaa tuɔ-pul timma nɛ. Ba kala balia fa to Wia niiŋ wialiŋ kala nɛ woruŋ. 7Ɛlizabɛt fa ŋaa ha-piri nɛ, ba bi bii kala lula, aŋ ka ba di u bala Zakaraya ma kala hiɛsɛ.
8-9Ŋii nɛ Zakaraya ari u niaa tapuluŋ yi di ba tiŋ tiŋtiŋŋaa nialiŋ si kpu pusuŋ pipi Wia si vɛnɛɛ ŋaa. Ba síi tiŋ ba tiŋtiŋŋaa ŋii, ba yie tɔŋsɛ di ba jiŋ nii-la ba si jaŋ liisɛ duu juu Wia-dia. Ba si ŋaa ŋii, Zakaraya dii a juu Wia-dia. Ŋii nɛ u hɛ nyiniŋ a nyigɛ tii-keliŋ tulaali a pi Wia, Wia koruŋ lɛ. 10U si jua ŋii, nialiŋ si ka, ba hɛ kaala lɛ a chuchuɔlɛ Wia.
11Zakaraya si nyigɛ nyiniŋ ŋii, di Wia tiŋdaara kubala kɔ u teeŋ a chiŋ koru-la sɛmɛ na-diiŋ. 12Zakaraya nau a chichel. Fawulluŋ kɛnu. 13Ŋii nɛ Wia tiŋdaari-la bula pu a bul, “Zakaraya, sí leŋe di fawulluŋ kɛniŋ. Wialiŋ ŋ si sul Wia teeŋ, u joŋo piŋ nɛ. Ŋ haala Ɛlizabɛt jaŋ lul baal. Ŋ jaŋ hɛ u yiriŋ Jɔɔŋ. 14Ŋ tuɔŋ jaŋ faasa tɔrɛ. Ni-daŋ ma tuɔŋ jaŋ tɔrɛ u lulluŋ wiaa. 15U jaŋ ŋaa ni-bal Wia teeŋ. U bi jaŋ nyunyua si-duoruŋ. Ba si lulu bua-la lɛ, Wia Diŋ-zɔŋ-la jaŋ hɛu lɛ woruŋ a kaa mu deeŋ deeŋ. 16U jaŋ wuo ŋaa di Iziral tiŋŋaa yugɛ a birima to ba Tiina Wia. 17U jaŋ ŋaa Wia tiŋtinnu a kɛŋ doluŋ ari Ilaaja fa si kɛŋ doluŋ ŋii. (Ilaaja fa ŋaa nii-la síi bul wiaa, Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ nɛ.) U jaŋ wuo ŋaa di biiriŋ ari ba nyimmaba kala miira siŋ. U ma jaŋ wuo ŋaa di nialiŋ si bi Wia niiŋ wiaa ka to, di ba birimɛ a to tuɔ-pul tiŋŋaa woŋbiiŋ a leŋ di niaa ŋaa siri di ba Tiina kɔ di ba tou.”
18Ŋii nɛ Zakaraya piɛsɛ Wia tiŋdaari-la a bul, “Ɛɛ nɛ mi jaŋ wuo ŋaa, a jiŋ di wialiŋ ŋ si bula ŋaa wutitii? Mi ŋaa ba-nihiaŋ nɛ, mi haala ma ŋaa ha-nihiaŋ.”
19Ŋii nɛ Wia tiŋdaari-la bula pu a bul, “Mi yiriŋ nɛ Gebiral a hɔŋ Wia sɛmɛ. U nɛ tiŋmi di mi ku bul wu-zɔmuŋ deeŋ a piŋ. 20Wialiŋ mi si bula piŋ jaŋ ku ŋaa, aŋ ka ŋ bi laa dii. Ŋii wiaa ŋ bira bi wiaa jaŋ wuo bul, see tapulii-la si yie di wiaa deeŋba mi si bula piŋ ŋaa.”
21Wia tiŋdaari-la síi bul wiaa Zakaraya teeŋ ŋii, nialiŋ si gbɛrɛ Zakaraya kaala tuɔŋ bi jiŋ wii-la si tii u didieni ŋii Wia dia-la tuɔŋ. U kperiba. 22Ŋii nɛ Wia tiŋdaari-la viiri, aŋ ka Zakaraya ku lii kaala nialiŋ teeŋ. U bi wiaa wuo bula piba. Ŋii nɛ u kɛŋ u nisaa a bul wiaa ba teeŋ. U si bi wiaa wuo bubul ŋii, ba jiŋ ari u na wiaa ari duosoo tuɔŋ Wia-dia-la tuɔŋ nɛ. 23Ŋii nɛ Zakaraya tiŋtiŋŋaa tapulaa dɛrɛ Wia-dia-la lɛ. U miira mu u dia.
24U bi diene, ka u haala Ɛlizabɛt kɛŋ luoruŋ. U si kɛŋ luoruŋ ŋii, u bi dia lɛ lia chɛŋsiŋ banɔŋ 25a bul, “Wia diene aŋ lɛɛlɛ pɛmi lɛ ŋla. U tɔ mi hiisiŋ nɛ dunia lɛ.”
Ba bul Yesu lulluŋ wiaa.
26Ɛlizabɛt si kɛŋ luoruŋ u chɛŋsiŋ balidu lɛ, Wia bira tiŋ u tiŋdaara Gebiral duu mu Galilii tiŋteeŋ taŋ kubala baa yirɛ Nazarɛt. 27U timu duu kɛŋ tiŋdaariŋ a kaa mu pi tolo kubala ha si bi baal jiŋ baa yirɛ Mɛɛri. U faa chɛ duu jaa baal kubala nɛ baa yirɛ Josɛf. Josɛf fa ŋaa kuoro Devit doho nuu nɛ.
28Ŋii nɛ Wia tiŋdaari-la kɔ u teeŋ a chuɔlu aŋ bula pu a bul, “Wia cho ŋ wiaa a pɛŋ lɛ woruŋ.” 29Mɛɛri si nii wialiŋ Wia tiŋdaari-la si bula pu, fawulluŋ kɛnu. U kɛŋ wialiŋ u si bula bubuɔŋ bibiinɛ. 30Ŋii nɛ Wia tiŋdaari-la bula pu a bul, “Mɛɛri, Wia cho ŋ wiaa, sí leŋe di fawulluŋ kɛniŋ. 31Ŋ jaŋ kɛŋ luoruŋ a lul baal. Ŋ jaŋ hɛ u yiriŋ Yesu. 32U jaŋ ŋaa ni-bal. Ba jaŋ kɛnu yirɛ Wii-baliŋ Bie. Wia jaŋ ŋaa duu dii kuoruŋ ari u naabalima Devit fa si dii kuoruŋ ŋii. 33U jaŋ dii kuoruŋ Jekɔb doho niaa tuɔŋ a kaa mu wuu. U bi jaŋ dɛrɛ da.” 34Ŋii nɛ Mɛɛri bula pi Wia tiŋdaari-la a bul, “Mi ha bi baal jiŋ. Ɛɛ nɛ saa wiiŋ deeŋ jaŋ wuo ŋaa?” 35Ŋii nɛ Wia tiŋdaari-la bula pu a bul, “Wia Diŋ-zɔŋ-la jaŋ hɛŋ lɛ. Ŋ jaŋ kɛŋ luoruŋ Wia doluŋ lɛ. Ŋii wiaa bile jaŋ ŋaa Tuɔ-pul Tiina. Ba kɛnu yiyirɛ Wia Bie. 36Na ŋ naaŋbie Ɛlizabɛt si hiɛsa ŋii. Ba si u bi bii wuo lul, aŋ ka u kɛŋ luoruŋ u chɛŋsiŋ balidu nɛ ŋla. 37Wia kɛŋ doluŋ. U jaŋ wuo ŋaa wii-kala.” 38Ŋii nɛ Mɛɛri bula pu a bul, “Mi ŋaa Wia tiŋtinnu nɛ. Leŋ di wialiŋ ŋ si bula pimi, di ba ŋaa.” Ŋii nɛ Wia tiŋdaari-la tau aŋ viiri.
Mɛɛri mu chuɔlɛ Ɛlizabɛt
39Ŋii nɛ Mɛɛri sii lima lima a mu duu chuɔlɛ Ɛlizabɛt u jaŋ lɛ. U fa hɛ Judiya tiŋteeŋ lɛ nɛ. Peelee nɛ golli lee-la chu. 40U si yi dimɛ, u mu juu Zakaraya dia a mu chuɔlɛ u haala Ɛlizabɛt. 41U laa Mɛɛri chuɔlaa. U si laa ŋii, bile si hɛ u luoruŋ lɛ sii birimɛ. Ŋii nɛ Wia Diŋ-zɔŋ-la ku hɛ Ɛlizabɛt lɛ woruŋ. 42U faasa bula pi Mɛɛri a bul, “Wia pɛŋ lɛ a kii haalaa kala. Wia ma jaŋ pɛ bile ŋ si jaŋ lul lɛ. 43Mi ma ŋaa kubɛɛ nɛ, Wia Bie naaŋ kɔ duu chuɔlɛmi? 44Mi si laa ŋ chuɔlaa ŋii, bile si hɛ mi luoruŋ lɛ tuɔŋ ma tɔrɛ. U sii fuful. 45Ŋ ma laa dii ari wialiŋ Wia si bula piŋ jaŋ ŋaa wutitiiba. Ŋii wiaa ŋ tuɔŋ jaŋ tɔrɛ.”
Mɛɛri dɛnnɛ Wia
46Ŋii nɛ Mɛɛri bula pu a bul,
“Mi tuɔŋ tɔrɔ nɛ. Mi didɛnnɛ Wia.
47Wia nɛ ŋaa mi Laataara. Ŋii nɛ tii mi jujuɔsɛ.
48Mi ŋaa u tiŋtinni-bii nɛ, u liisi mi wiaa.
A lii lɛɛlɛ a kaa mu, nuu-kala jaŋ kɛŋmi yiyirɛ tuɔtɔrɛ tiina.
49Wia ŋaa Wii-bal nɛ a ŋaa wu-kpuŋkperisiŋ mi lɛ.
U ŋaa Tuɔ-pul Tiina nɛ.
50Uu fá nialiŋ kala síi fáu, nennige,
doho-na kala lɛ nɛ.
51U kɛŋ u na-duo-la kaa tiɛnɛ
a ŋmoo babii-balaa a ŋaa ba wu-ŋaala-la kala pugi.
52U kiri ni-balaa ba kuori-kpasinniŋ nyuŋ
aŋ ka ni-biisiŋ hɔŋ.
53U joŋ ku-zɔŋŋɔɔ a pi summoo
aŋ kiri nialiŋ si kɛŋ kiaa ba kɛŋ na-hilliŋ miirɛ.
54U fa bil niiŋ nɛ a pi la naabalimaba
duu jaŋ pɛ u tiŋtinnaa Iziral tiŋŋaa lɛ. Wii-la u fa si bula ku ŋaa wutitii. U pɛba lɛ.
55U fa fá Abiraham nennige.
U saa jaŋ fá u doho niaa kala ma nennige a kaa mu wuu.”
56Mɛɛri si bul wialiŋ dɛrɛ, u hɔŋ Ɛlizabɛt teeŋ a yi chɛŋsiŋ batori nɛ, aŋ-na miira mu dia.
Ba lul Jɔɔŋ Wia lii-foori-la
57Ŋii nɛ Ɛlizabɛt lulluŋ yi. U lul baal. 58U si lul ŋii, u dɔŋsuŋ tiŋŋaa ari u naaŋbiiriŋ nii ŋii Wia si fáu nennige. Ba tuɔŋ kala tɔrɛ, ba jujuɔsɛ.
59Bile si yi tapulaa chori di ba keri u peniŋ aŋ hɛ u yiriŋ. Ba faa chɛ di ba joŋ u nyimma Zakaraya yiriŋ nɛ hɛ pu. 60Ŋii nɛ u naaŋ via aŋ bul di ba hɛ Jɔɔŋ pu.
61Nihiasi-la bula pu ari ba bi naaŋbii kala kɛnɛ u yiriŋ dii Jɔɔŋ. 62Ŋii nɛ ba kɛŋ nisaa bul wiaa pi u nyimma a piɛsu di yiri bɛɛ nɛ uu chɛ duu hɛ pu.
63Zakaraya ŋaa ba kɛŋ daa-bori-bie kaa kɔ duu ŋmuŋsɛ bile yiriŋ a piba. Ba joŋo pu. U ŋmuŋsɛ daa-boro-la lɛ di bile yiriŋ nɛ Jɔɔŋ. Ba karimɛ. Ba si karimɛ a na bile yiriŋ, u ŋaaba wu-kpuŋkpere. 64Zakaraya si ŋaa ŋii dɛrɛ, u bira suomi a bubul wiaa a didɛnnɛ Wia.
65Nialiŋ fa si hɛ dimɛ a na wii-la si ŋaa, fawulluŋ kɛŋba. Ba kɛŋ wii-la lii a bula gaarɛ Judiya tiŋteeŋ sɛmɛ-na kala, lee-la peelee si gollo chu. 66Nialiŋ kala si nii ŋii, ba kɛŋ wii-la bibiinɛ ba tuɔsaa lɛ aa bul, “Bie deeŋ saa jaŋ ŋaa kubɛɛ nɛ?” Ba na ari Wia doluŋ hɛu lɛ nɛ. Ŋii nɛ tii ba bul ŋii.
Zakaraya bul wiaa, Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ
67Ŋii nɛ Wia Diŋ-zɔŋ-la ku hɛ Zakaraya lɛ, u bul wiaa, Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ a bul,
68“Má leŋ di la dɛnnɛ Wia, Wia-la Iziral tiŋŋaa síi to.
U kɔ duu pɛ u niaa lɛ nɛ a laaba ta.
69U liisɛ ni-duoŋ nɛ pila duu kɔ laala ta.
U lii Devit doho niaa tuɔŋ nɛ.
70Faafaa kala nɛ Wia to u nialiŋ fa síi bul wiaa u Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ, a bula pila
71ari u jaŋ laala ta la diŋdɔŋŋɔɔ
ari nialiŋ kala si bɛrɛla nisiŋ lɛ.
72U ma bula ari u jaŋ fá la doho niaa nennige, a liise yi wii-la u fa si bula pi la naabalimaba.
73-74U fa bula pi la naabalima Abiraham a ŋmiɛsɛ
ari u jaŋ laala ta la diŋdɔŋŋɔɔ nisiŋ lɛ
a pila woŋbiiŋ di la kɛŋ nyu-duoŋ a tima pu.
75Ŋii lɛ nɛ la jaŋ wuo to a kɛŋ tuɔ-pula u teeŋ,
la miisiŋ kala lɛ.”
76Zakaraya si bul wiaa deeŋba dɛrɛ, u bul wiaa a pi u bie ma a bul,
“Ŋ-na mi bii, ŋ jaŋ ŋaa nii-la síi bul wiaa, Wii-baliŋ Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ.
Ŋ jaŋ laa la Tiina-la si jaŋ kɔ sipaaŋ
a wasɛ woŋbiiŋ bilu lɛ.
77Ŋ ma jaŋ bula pi nialiŋ si ŋaa siri di ba tou, di Wia joŋ ba haachɛba chɛba aŋ laaba ta.
78Wia kɛŋ zile aŋ fifá niaa nennige.
U jaŋ laala ta a leŋ di la hɔŋ pulumuŋ tuɔŋ.
79Puluŋ-la jaŋ lii Wia-jaŋ a pɔsɛ hɛ nialiŋ kala si hɔŋ birimiŋ tuɔŋ a faa chɛ di ba suu.
U jaŋ dagɛla woŋbii-la si kɛŋ yarifiɛlaa di la to.”
80Ŋii nɛ bile sii waa a hɛ yaraa a kɛŋ doluŋ ari wu-jimiŋ. U mu hɛ giri-bine tuɔŋ a mu yi tapulii-la u si kɛŋ u titia kaa ku lii dagɛ Iziral tiŋŋaa.