Iwarakha i Napaolo wa
Attu o Urumi
Malhove o uholhelha
Iwarakha i Napaolo wa attu o Urumi veekinaka yaalhepiye ni akarumiya Napaolo iyaakha cho 54 ni 58 baada yo uyaria wa Kuristo. Napaolo anene yaari ahinaphiya Urumi, paahi etu aalhempe waavaha malhehero attu yanrumelhenlhe Kuristo o iwani yo Urumi, onkhaye Ayahudi ni ayo ahiri Ayahudi. Yaalhempe ilha iwarakha ilha ikatema vaakhalha aya iwani yo Ukorintho, wa attu o makosho onkhaye anrumelhelhe ni umwiiwelhelha Yesu Kuristo (nlhako wo 16:26).
Iwarakha wa attu o Urumi iri yo ntheko mulhupalhe chinene wa attu anrumelhenlhe Kuristo vakittu variwoothe ni ikatema choothe ukhalhawaya Napaolo anohimiacha mwaari wiira noopo nopattiya wo iphiro ya Yesu Kuristo vekha aya. Napaolo tho, anolhutaaniha chittu chihimiye ni Malhove Orera a Yesu Kuristo ni Malhehano o Khalhayi. Attu o ushoma enchi anohimia wiira nsitaari wo machiri chinene nhina ilha ikitabu ilha uri nlhako wo 1:16 uneera, “Akoonelhaka ishoni Malhove Orera ukhalhawaya machiri a Nlhuku phi noopolha attu onkhaye anorumelhelha. Achokholhaka Ayahudi ni kaanyuma attu ahiri Ayahudi!” Vanopachera aya ikitabu yo iwarakha wa attu o Urumi (nlhako wo 1-12) inohimiacha malhove o irusho cha Nlhuku wo nhina. Ni vonayelhi, (nlhako wo 13-15) nhochara meettuchiho menchi o ukhalha makhalhelho a attu anrumelhenlhe Kuristo.
Chiri nhina
Napaolo anochokholha iwarakha aya wo wiichuwelhiha ni wiihimiacha yaari apani anolhepa ni anolhepa wa apani (nlhako wo 1:1-15).
Tho, anolhepa mwaha wo ukhalha rata thoko ntu chiri awe, ni noopo nopattiya wo iphiro ya Yesu Kuristo (nlhako wo 1:16).
Baada yo vavawo, Napaolo anoohimiacha ikano wa attu anrumelhenlhe Kuristo, cho ukhalha wo unrumelhelha Kuristo (nlhako wo 12:1-15:13).
Anomalhiha iwarakha wa attu o Urumi wo waavaha isalamu attu mu milhoko cha attu anrumelhenlhe Kuristo o Urumi (nlhako wo 16).
1Mii Paolo, karumiya a Yesu Kuristo, kiihaniye ni Nlhuku ukhalha namitheko ni ukithanlha wiira kaahimiachere attu Malhove Orera, kinoowiiha iwarakha uwaninyu.
2Khalhayi vawo Nlhuku ahaalheelha attu Malhove Orera alha wo iphiro ya anamilhohi, thoko chaalhehiye aya ni Malhove Matakatifu. 3Malhove Orera alha anomwaacha Mwaana a Nlhuku, Athithi Yesu Kuristo, ayarelhe wo iruttu mwi iyari ya Adaudi, 4aapangiye ukhalha Mwaana a Nlhuku wo uhimiecheshiya ni Iphumu itakatifu ya Nlhuku, wo machiri molhupalhe wo uhihimushiya nnookhwani, Yesu Kuristo Athithi.
5Wo nlhatu no nchina nawe, Nlhuku hokivaha nnema ni ikuru yo ukhalha karumiya wo nlhatu wo waahimeria attu o makosho onkhaye wiira arumelhelhe ni upisha nrima. 6Ni inyu mwaatti nri Uroma va, Nlhuku hoothanlhani ukhalha attu a Yesu Kuristo.
7Paahi etu kinolhepa uwaninyu mwaatti onkhaye atakatifu anottuniya ni Nlhuku nri Uroma va, mwiihaniye ukhalha attu awe.
Kinoulhapelhelhani nnema ni mpuha ukhuma wa Nlhuku Athumwanihu ni wa Athithi Yesu Kuristo.
Napaolo anoolhakelha urwaa Urumi
8Wo uchokholha, kinonshukuru Nlhuku aka wo iphiro ya Yesu Kuristo wo nlhatu winyu mwaatti onkhaye. Ukhalhawaya mwaha wo upisha nrima winyu uheewania ilhapo yonkhaye. 9Nlhuku kinonkaviha aka wo nrima waka wonkhaye uhimiechesha Malhove Orera o Mwaamwanawe, hoona chineera aka wo ulhapelhelhani kila ikatema.
10Mahuku onkhaye vanolhapelha aka, kinonlhapelha Nlhuku wiira wo uttuna wawe akivahe nipesha no uwa ushikuriani mwaatti. 11Ukhalhawaya kiri kithananaka uwoonani mwaatti, kiwe kookawelhani ibarakha cho munnepani chikivanhe awe Iphumu ya Nlhuku wiira kuulhipiheni munrimani. 12Ittu kinohimiaka vaa phi ilha, mwaatti ni mii nikavihaneke naashineneru ni upishihana nrima.
13Ashilhoko aka, nchuwelheke etu wiira wo ikatema chinchi kiholhakelha wiira kuweetelhelheni, nansho mpaka vano nna kihochiichihiya kihiire chiicho. Kinothanana attu o munlhokoni mwinyu anthimiche Nlhuku thoko chinre aya attu akina ahiri Ayahudi.
14Ukhalhawaya kihanaa ntheko wo weettuchiha attu onkhaye, Ayunani ni ahiri Ayunani, ni waahimiachera Malhove Orera attu o ushoma ni attu o uhishoma. 15Paahi etu phi nothanana aka uhimeriani Malhove Orera mwaatti nnokhalha Uroma va.
Machiri o Malhove Orera
16Akoonelhaka ishoni Malhove Orera ukhalhawaya machiri o Nlhuku phi noopolha attu onkhaye anorumelhelha, achokholhaka Ayahudi ni kaanyuma Ayunani! 17Ukhalhawaya Malhove Orera ahopatakulha Nlhuku chinaaratiha awe attu ukhalha o ikekhia. Ittu inokhalha wo nrima, uchokholha mpaka umalha waya. Thoko Malhove Matakatifu chineera aya, “Ntu nopanga moombone mmiholho wa Nlhuku, nookhalha nkumi wo nrima wawe.”
Uwonya wa Ntu
18Nlhuku hopatakulha urushiya wawe wiirimu waaphiyelhe attu anonnyoholha Nlhuku ni uwonya wo upanga chittu cho uhilhoka ni ukhota wiira ikeekhene ihichuwanie. 19Ukhalhawaya chittu chinomwaacha Nlhuku chiri mwaari. Nlhuku mwanene phi pannge ukhalha mwaari. 20Toka Nlhuku voopilhe awe ilhapo urata ni wooria wawe wo uhimalha wahochuwaniaa, inakhalhaka khawoonelhe wo miitho, attu ahoona wo chittu chonkhaye chuupilhe awe, yaani wooria wawe. Paahi etu attu kharina iphiro tho yo wiichaakiha!
21Attu ahochuwelha wiira Nlhuku hawo, nansho khanommaha nthimicho unomphwanelha mena khanonshukuru. Nansho irusho chaya chihooma ni mirima chaya chihalhaka mwiipiphini. 22Aneechona ukhalha o irusho, nansho ahophupuwalhacha, 23ahohiya unthimicha Nlhuku ri nkumi, ni uthimicha isinyago chinoonia thoko ntu nkumi ama ashinuni ama ashinama o mieto micheshe ama anaakooko.
24Paahi etu Nlhuku haahiya atware mirima chaya cho uwonya ni upanga chittu cho unanara cho mwiiruttuni mwaya. 25Ahorukunushacha ikeekhene ya Nlhuku wo woothacha, ni uthimicha ni ukaviha chittu chuupiye ni Nlhuku, wo uhinthimicha Nrata nophwanelhiya utotopelhiya mahuku o uhimalha! Aye!
26Ukhalhawaya ahopanga yayo, Nlhuku haahiya atwaretwareke nikakata naya no uhilhoka. Ata manyopani ahohiya urupa ni manyaalhopwana thoko chuupiye aya ni upangacha chittu chihinophwanelhiya. 27Ni manyaalhopwana chiicho, ahohiya iphiro chuupiye upangiya nlhopwana ni nthiyana, akelhiyaka ikhwilhu ni uthelhanacha ashineneru. Manyaalhopwana ampangelhana chittu cho wuulhiha muru ashineneru. Paahi etu ahophwanelhiya upochera ntwarusho no iphiro chinowonya aya.
28Ukhalhawaya alha attu alha ahokhota ukhalha ni Nlhuku mwiirushoni mwaya, ni uyo etu haahiya mu uwonyani mwaya. Phi nlhatu vano no upangacha chittu chihimphwanelhiya aya upanga. 29Yayo attu ayo ahocharacha milhatu chonkhaye cho uwonya, uthurulha chittu cha attu, nlhulha ni uhilhokalhoka. Ahochara ihache, niiviho, indewo, woothacha ni nrima wo unanara. Anowaapa, 30ni uhimiacha chittu cho uhilhoka cha akhunanaya ni uhinttuna Nlhuku. Attu o tiyamaru ni nikakata anoopuwelhacha chittu cho uhilhoka ni mena khanaalhoha manyanaangoro aayanre. 31Kharina nrima woombone, khanokhulhuvelhiya, khanolhoka mena khanoonelha ikiriri ashikhunanaya. 32Ahochuwelhacha wiira ikekhiaye ya Nlhuku ahaamuka attu anottwara iphiro cho yayo manyaattu ayo wiira ahophwanelhiya ukhwa. Inakhalhaka chiicho etu, arii athepaka upanga chittu cho unanara ashineneru, ata ni waavaha nrima attu aneera chiicho.