0^MatiusYesus Kristus ubun a nusin raRarali Yesus KristusTamata ovi rira kakaꞌa dawan ma al rfaneak nara ra, rtali timur rma ma rfadawang YesusYusuf ovu ni rahan teta rafla rti MesirHerodes nanovak mane nfedan YesusYusuf novun ni rahan teta ma rti talik MesirYohanes i nbaptis tamata ra nfalak ma tamata ra rahil ma rtalik tali rira salasilan raYesus nma ma Yohanes a nbaptis IaNitdawan nlabir teman YesusYesus nfabana Ni karyaYesus nera tamata sinat roal ifaꞌat ma rorang IaYesus nsiair ovu notu ma tamata ra lolin ewal iraUbu naflahar tamata ovi rorang Ni banbanan aTamata ovi rorang Yesus wearira sira ovu lyawanYesus nma ma nfakena lahir Musa ni inukun raYesus nair ita ma deka tsingrova itaYesus nfalak ma tamata ovi rsifa roak, deka rtuba ovu tamata ovi wol awarira verin iraYesus wol ntorung ma vata ovu brana rsitalikYesus nfalak ma deka tafwabaYesus nair ma deka tsiaval ita naꞌa afa ovi tala te totu verin tamata raTlobang tamata ovi rira sian itaYesus nair naꞌa i wean inba ma tlobang tamataWean inba ma taflurut verin UbuMtyolat ovu ralabira urunMetan ovi wol rmamu raLyawan naꞌa tenad raRalabira deka kakoꞌu naꞌa bira vavaꞌat raDeka msyifaleka inukun verin miaVaivatul fanfonak ovi reluk snurak verin ita, ma deka tfamalik Ubu Ni vaivatul ra verin tamata ovi rafena ma rarenarMiflurut verin Ubu ma nlobang miaVaivatul kamkuma i nfamalik lingaꞌan i nrata lanit ratanIta tkaꞌa nabi ra tali rira vavaꞌat raUbu veka nfaleka inukun verin tamata raVaivatul kamkuma i nfamalik tamata irua ovu rira inorang: isa norang Yesus Kristus, ba ni inorang nangrebat, na isa vali nafena ma not-orang Yesus Ni vaivatul ra, ba wol ni inorangYesus notu ma tamata isa i ni suhut ngabaa lolin ewal iaRoma rira suldadu dawan isa norang YesusYesus notu ma tamata rivun lolin iraTamata ovi mane rorang YesusYesus ntabu nait ovu saksakan raYesus naling vatuk nait sian ra tali tamata iruaYesus notu ma tamata laklukut isa lolin iaYesus nera Matius ma norang IaYesus Ni tamata ra wol rtolat naꞌut i novun ira obinYesus nair afa ngorvaꞌan ovi naling ia tali Yahudi rira fikiran mnanat raYesus notu ma Yahudi rira dawan isa yanan vata nvaꞌat ewalYesus notu ma tamata kibu irua rsirea ewalYesus notu ma tamata manu isa lolin ewal iaTamata rivun inar ma rarenar naꞌa Ubu Ni Fareta aYesus nair Ni tamata vutu rahin irua ovi rorang IaYesus nsinir Ni rasul vutu rahin irua yai ma ti rfamalik Ubu Ni Ivar LolinDeka byobar tamata ovi veka rwi-rwa miaTbobar aꞌuk UbuWol maraan ma torang YesusYohanes norat ne, Yesus yai Raja i ntevut dida salasilan ra te wahalYesus nangrihi naꞌa Yohanes i nbaptis tamata raYesus ntabu tamata Yahudi ovi wol rorang IaYesus nair ita ma ralad lolin verin UbuTamata Farisi ra rorat Yesus naꞌa amar i Yahudi ra ryari iraTamata Farisi rvolan mane rfedan YesusUbu nfili YesusTamata Farisi ra rfalak ne, Yesus nala ngrebat tali BeelzebulUbu veka nukun tamata ovi wol rorang IaYesus nala vaivatul kamkuma naꞌa nitdawan ni karya aYesus renan ovu warin raYesus nfamalik vaivatul kamkuma naꞌa tamata i navuri nabat raYesus nsiair ovu vaivatul kamkuma raYesus nfalyawang vaivatul kamkuma naꞌa tamata vaꞌi i navuri nabat raVaivatul kamkuma naꞌa ria-lavurun ovi rnaꞌa gandum ralanVaivatul kamkuma ovi rfalyawang ne wean inba ma Ubu Ni Fareta veka nmelaYesus nfalyawang vaivatul kamkuma yai naꞌa lavurun ovi rnaꞌa gandum raVaivatul kamkuma naꞌa metan ovi roving ira, ovu mutiara ovi fyawan aYesus nala vaivatul kamkuma naꞌa jaringTamata ovi rtali Yesus Ni ahu wol rorang IaHerodes nanari ne, Yesus yai Yohanes i nmata roak aYesus nfaꞌan tamata rivun ilima teranYesus nbana naꞌa wear ratanYesus notu ma tamata ovi rira suhut ra lolin ewal iraYahudi rira inukun i ntali uburir-nusirira raYesus nfamalik afa ovi rfangra tamata ra ma rira vavaꞌat ra wol rmalola naꞌa Ubu wahan ralanVata Kanaan isa norang afa ovi Yesus nfalak aYesus notu ma tamata ovi rira suhut ra lolin ewal iraYesus nfaꞌan tamata rivun ifaꞌatTamata boku tali Yahudi rira sidovung Farisi ovu sidovung Saduki rera ma Yesus notu faneak i tamata ra wol rot-nalaYesus nfalak ma Ni tamata ra rsiꞌik warira ma lolin naꞌa sidovung tamata Farisi ovu sidovung tamata Saduki rira afa ovi rair raPetrus nfamalik Yesus ne, Raja i ntevut dida salasilan raYesus nfamalik Ni matmatan aTamata ovi rorang Yesus musti rtorung ma rtuan susaYesus nangrihi nulu Musa irua EliaYesus Ni tamata ovi rorang Ia rorat naꞌa EliaYesus nalaꞌing vatuk nait sian tali kasikoꞌu brana isaYesus nfamalik ewal Ni matmatan aYesus nbahir kulu verin Yahudi rira rahan dawan falurutTamata iki ni dawan nlia munuk naꞌa Ubu Ni Fareta?Afa ovi rweang tamata ra ma rotu salasilanYesus nfamalik vaivatul kamkuma naꞌa domba i wol nleal aWean inba ma tfakena terad a valid ovi rorang Yesus, naꞌuk rotu salasilan verin itaVaivatul kamkuma naꞌa tamata sansinir i nafena ma nabun tamataYesus nsurak tamata ovi awarira roak ma deka rsitalikYesus naflahar kasikoꞌu raWean inba ma dida vavaꞌat kakiwalVaivatul kamkuma naꞌa tamata ovi rkarya naꞌa vaꞌi anggurYesus nangrihi nala fatelu roak naꞌa Ni matmatan aTfakabava tenadida ra ma tlobang vali tamata liak raYesus notu ma tamata kibu irua rsirea ewalTamata ovi rnaꞌa Yerusalem rsaꞌa Yesus ovu ralarira ra lolin urunYesus nalaꞌing vatuk tamata ovi rfedi-rfaha afa naꞌa tamata Yahudi rira Rahan Dawan Falurut i naꞌa Yerusalem ni lean aYesus near nfasoba aa isa naran ara, ovu nair tamata ra naꞌa rira inorang verin UbuDawan Yahudi ra rorat Yesus ne Ni ngrebat ntali inbaYesus nfamalik vaivatul kamkuma naꞌa brana isa ovu yanan a brana iruaYesus nfalak ne, Yahudi rira dawan ra wearira tamata vaꞌi ovi rangal duarira raVaivatul kamkuma al nfalyawang ne, Ubu nasweang tamata rivun ma rorang Ia, naꞌuk etal dawan rafenaTamata Farisi ovu Herodes ni tamata ra rorat Yesus ne, kena ma rbahir kulu verin Kaisar te wahalYahudi rira sidovung isa naran Saduki ni tamata ra rma ma rorat waweang Yesus ne, tamata matmatan ra veka rvaꞌat ewal te wahalTamata Farisi rorat Yesus ne, naꞌa Musa ni inukun ra, na inbi nlia munuk?Yesus norat tamata Farisi naꞌa Kristus, Raja i ntevut dida salasilan raYesus nair tamata ra ma deka rot-orang Yahudi rira dawan ra ovu tamata Yahudi ovi rtali sidovung Farisi, rira afa ovi rotu raYesus nfasala tamata Yahudi ovi rtali sidovung Farisi ovu rira dawan ovi rair Musa ni inukun ra, tevek rfalak afa isa, naꞌuk rotu afa liakUbu veka nukun dawan Yahudi ovi rair Ni inukun ra ovu rira sidovung FarisiYesus nsiꞌik tamata Israel ra, na ralan lalauYahudi rira Rahan Dawan Falurut veka namaꞌarTamata ra veka rtuan sian dawan ilaꞌaAfa ovi sian urun ra ovu nabi siklabir ra veka rvotukTamata Yanan veka nma ewalIta musti tsiꞌik wadida ma lolin, tevek wol tkaꞌa ne, lafira ki Yesus nma ewalVaivatul kamkuma naꞌa tamata sansinir i nbosa a ovu tamata sansinir i ivaꞌun aVaivatul kamkuma naꞌa vata mnelat vutu aIta musti weadida tamata sansinir ovi rot-orang lalawatan afa ovi duarira nfalak aNaꞌut i Yesus veka nukun tamata raYahudi rira dawan ra ranovak mane rfedan YesusVata isa nliꞌi ngul i voan lolin a naꞌa Yesus ulun aYudas nfedi YesusYesus ovu Ni tamata ovi rorang Ia rotu rira snoba Paskah, ma rangnanang amar i uburir-nusirira ra rdir-talik MesirYesus nafnaꞌan situli ovu Ni tamata ovi rorang IaYesus nfalak ne, Petrus veka nalak ia ne, wol nkaꞌa IaYesus naflurut naꞌa vaꞌi isa naran GetsemaniYahudi ra rtaha YesusYesus ndiri Yahudi rira Mela Falurut Ilaꞌa wahan ralan aPetrus nalak nala fatelu ia ne, wol nkaꞌa YesusYahudi rira dawan ra rovun Yesus ti verin PilatusDawan Yahudi ra rovun Yesus nti verin Gubernur PilatusRoma rira suldadu ra rwi-rwa YesusRoma rira suldadu ra rbaku Ia naꞌa aa walwalurYesus nmataYusuf i ntali ahu Arimatea nala Yesus tenan ma nfanuba Ia naꞌa van matmatan isa ralan aPilatus nsinir ni suldadu ra ma rwanar van i rfanuba Yesus tenan a naꞌaUbu nfavaꞌat ewal YesusDawan Yahudi ra rbahir suldadu ovi rwanar van yai, boma rfalak ne, Yesus Ni tamata ra rbori tenan aYesus nfalak ma Ni tamata ra ti rfamalik Ni Ivar Lolin a