0^GOD-WAŊARRWUŊ DJÄMAPUY MALA (ACTS)Ŋurru-yirr'yunawuy dhäwuIntroductionDjesunhany märraŋalnha balan djiwarr'lilaJesus was taken up to heavenDjesuwal malthunamirriy mala wiripuŋunhan yolŋuny märraŋal Djudatjkalnydja dharapullilThe disciples chose someone to replace JudasDhuyu Birrimbirrnydja yarrupthurraThe coming of the Holy SpiritDhuwandja Betawuŋun dhäwu lakaranhawuyPeter's messageGod-Waŋarrwuny gan yolŋu walal ŋunhi nhinan waŋganyŋur yan, ga djäga walalaŋguwuy walal gan bala-räli'yunmin yanLife among the believersWaŋganydja yolŋu bundhurrnydja rur'yurra walŋathinan yäkuy DjesuwalnydjaA lame man was healed in Jesus' nameBetay gan dhäwu lakaraŋal Djesuwalaŋuwuy God-Waŋarrwal buku-ŋal'yunamirriŋur buṉbuŋurPeter's message in the TempleŊaḻapaḻmirriy waŋan dhä-birrka'yurr maṉḏany Betany ga DjonnhaPeter and John before the CouncilGarraywalaŋumirriy gan bukumirriyaŋal, märr walal dhu dhäwuny ga lakaram barrarinyamiriwnhaThe believers prayed for boldnessMärr-yuwalkthinyamirrnydja yolŋu walal gan ŋunhi guŋga'yunminan bala-räli'yunminan yanThe believers helped each other as one familyDhuway'manydjiny dhiŋgaŋalnha, bili maṉḏa nyäḻ'yurr Dhuyu-BirrimbirrnhaAnanias and Sapphira died, because they lied to the Holy SpiritDharrwan gan ŋunhi yolŋuny walal walŋathinany rerriŋurnydja ŋurikiwurruŋguŋuny ŋunhi Garraywalaŋumirriwuŋuny yolŋuwuŋ walalaŋguŋMany people were healed by the believersḎilkurruwurruy bumar gan ŋayaŋu-miḏikumar Garraywun Djuy'yunawuynha malaThe Jewish leaders persecuted the apostlesGuŋga'yunamirrinhany walal märraŋal 7-nhaThey chose 7 helpersYolŋuy walal ŋayathaŋal Dhepinnha dhä-birrka'yunarawThe arrest of StephenDhepindhu gan dhäwu lakaraŋal ŋaḻapaḻmirriwalStephen's speech before the CouncilDhepinnhany walal bumar murrkay'kuŋal guṉḏaynhaThe stoning of StephenDjolyu gan bumar ŋayaŋu-miḏikumar Garraywalaŋumirriny yolŋuny walalanySaul persecuted the ChurchGarraywalaŋumirriynydja gan yolŋuy walal God-Waŋarrwuny dhäwu lakaraŋal Djamariyan wäŋaŋur makarrŋurThe Gospel was preached in SamariaBilipthu gan marŋgikuŋal waŋganynha yolŋuny wäŋa-Yethiyapiyawuynha Djesuwalaŋuwuy dhäwuPhilip taught the Ethiopian man about JesusDjesu milkunhamin ŋanyapinya ŋayi Djolwal ŋunhili dhukarrŋurSaul's conversionDjolyu marrtjinyamaraŋala lakaraŋalnydja dhäwuny' Djesuwalaŋuwuynydja ŋunhalnydja Damatjkatj wäŋaŋurSaul preached at DamascusDjolyu gan lakaraŋal yindikuŋal Djesuwalaŋuwnydja dhäwu ŋunhala Djurutjalamnha wäŋaŋurSaul preached about Jesus in JerusalemBetay walŋakuŋal bundhurrnha yolŋuny, ga bulu ŋayi ŋunhi walŋakuŋal dhiŋganhawuynha miyalknhaPeter healed a lame man and raised a dead womanMulkuruynydja yolŋuy yäkuy Goniliyatjthuny djuy'yurr wiripuŋuny yolŋuny gaḏaymanaraw BetawPeter and CorneliusBetay gan lakaraŋal Goniliyatjkal Djesuwalaŋuwuy dhäwuPeter told Cornelius about JesusGod-Waŋarryu dhaŋaŋguŋal gurrupar nhanŋuwuy ŋayi Dhuyu-Birrimbirr Djan'tayilwalnha malawalThe Gentiles received the Holy SpiritBetay lakaraŋal Garraywalaŋumirriwal yolŋuwal walalaŋgal ŋunhal Djurutjalam wäŋaŋur ŋunhi nhaltjarr ŋayi God-Waŋarryu gurrupar Dhuyu-Birrimbirr walalany Djan'tayilnha bäpurrunyPeter told the Jerusalem Christians how God gave the Holy Spirit to the GentilesŊunhal Yandiyuktja wäŋaŋur, Garraywuny yolŋu walal waŋganydhinan mala, Djuw mala ga Djan'tayilThe Christian Jews and Gentiles were one church in AntiochGarrayyu dhawaṯmaraŋal Betany beŋur dharruŋguŋurPeter was set free from prisonGeŋ-Yarittja dhiŋgaŋalaThe death of HerodGarraywalaŋumirriy yolŋuy walal gänaŋ'maraŋalnydja Bänabatjnhany ga Djolnhany, bala djuy'yurraBarnabas and Saul were chosen and sent outŊunhal Djaparatj makarrŋur wäŋaŋur, Bolyu ga Bänabatjthu gan lakaraŋal dhäwu ŋurikin buŋgawawnha wäŋa-DjaparatjpuywunPaul and Barnabas preached to the governor in CyprusBolyu gan lakaraŋal dhäwuny' birrŋ'maraŋalnydja ŋunhala wäŋaŋur yäkuŋur YandiyuknhaPaul preached in Antioch of PisidiaBolyu ga Bänabatjthu gan dhäwu-lakaraŋal Djesuwalaŋuwuy ŋunhal wäŋaŋur yäkuŋur GoniyamPaul and Barnabas preached in IconiumŊunhal Litjarany wäŋaŋur walalnydja gan ŋunhi guyaŋan buku-ŋal'yunarawnydja maṉḏaŋgun Bolwun ga BänabatjkunIn Lystra the people wanted to worship Paul and BarnabasBol ga Bänabatj marrtjin roŋiyindhi balan Yandiyuklila wäŋalilPaul and Barnabas returned to AntiochŊunhalnydja ŋunhi Djurutjalamdja wäŋaŋur Garraywalaŋumirr yolŋu walal gan waŋanhamin ŋurikiwurruŋ Djan'tayilwun yolŋuw walalaŋThe meeting at Jerusalem about the Gentile ChristiansDjuy'yunawuyyuny yolŋuy walal djorran' djuy'yurr ŋurikiwurruŋ Djan'tayilwuny yolŋuw walalaŋ märr-yuwalkthinyamirriw malaThe letter to the Gentile believersBolnydja ga Bänabatjtja ŋunhiliyin maṉḏa ŋunhi wäŋaŋurnydja gananminPaul and Barnabas separatedDimithiny malthurr maṉḏaŋgun Bolwun ga DjälatjkunTimothy went with Paul and SilasGod-Waŋarryu djuy'yurr Bolnha buḏapmaraŋala balan wäŋalil MatjataniyalilaGod told Paul to go across to MacedoniaŊunhal Bilipaynydja wäŋaŋur walal dharruŋgulil galkar Bolnhany ga DjälatjnhaIn Philippi they put Paul and Silas in prisonŊunhal Dhatjalunikany wäŋaŋur yolŋuy walal gan mari djäma maṉḏaŋ Bolwu ga DjälatjkuIn Thessalonica they made trouble for Paul and SilasŊunhal wäŋaŋur Beriyany yolŋu walal gan mirithinan djälthin marŋgithinyarawnydjaIn Berea the people really wanted to learn about JesusŊunhal Yathindja wäŋaŋur Bolyu gan lakaraŋal dhäwu ḻiya-ḏälmirriw yolŋuw walalaŋPaul preached to the clever-thinkers in AthensBolyu gan lakaraŋal Djesuwalaŋuwuy dhäwu ŋunhal Gorinnha wäŋaŋurPaul preached about Jesus in CorinthBol balayi roŋiyin Yandiyuklilyi wäŋalilPaul returned to AntiochYapulitjthuny gan marŋgikuŋal yolŋu'-yulŋuny ŋunhal Yipatjatj wäŋaŋur ga GorinApollos preached in Ephesus and CorinthŊunhal Yipatjatjnha wäŋaŋur Garraywalaŋumirriynydja yolŋuy walal märraŋal Dhuyu-BirrimbirrnhaBelievers at Ephesus received the Holy SpiritYolŋuynydja walal Dhuyu-Birrimbirrwuny ganydjarr dharaŋarnha, bala gan bilyurra beŋurnydja ŋunhi wiripuŋuwalnydja waŋarrwal malaŋuwal ganydjarrŋurThe people recognised the Holy Spirit's power and turned from other powersWäŋa-Yipatjatjpuyyuny yolŋuy walal gan mari djäma yindin mirithirraIn Ephesus the people made big troubleBolnydja marrtjin bala wäŋalil Matjataniyalil ga GuriklilPaul went to Macedonia and GreeceBolyu dhawurrpunuŋalnydja guwatjmar walalany balan wäŋalil DurawatjlilaPaul's last visit to TroasBolyu lakaraŋal dhäwu dhurrwara-ḏaw'yurrnydja Garraywalaŋumirriw djägamirriw mala wäŋa-YipatjatjpuywuPaul's farewell speech to the Elders at EphesusBolnydja marrtjin DjurutjalamlilaPaul went to JerusalemBolyu guwatjmar DjayimnhaPaul visited JamesBolnha walal ŋayathaŋal ŋunhili God-Waŋarrwal buku-ŋal'yunamirriŋur buṉbuŋurThey arrested Paul in the TempleBolyu gan lakaraŋal nhanukiyingalaŋawuyPaul told about himselfBol lakaranhamin ŋanyapinya ŋayi nhaltjarr ŋayi ŋunhi märraŋal Garraynha(Paul told about his conversion)God-Waŋarryu djuy'yurr Bolnha dhäwuw lakaranharaw ŋurikiwurruŋ ŋunhi Djan'tayilwu malaw(God called Paul to preach to the Gentiles)Walal gäŋal ŋanya Bolnha ŋurruḏawalaŋuwal yolŋuwal walalaŋgal dhä-birrka'yunarawThey brought Paul to the Council to be questionedWaŋanhaminan walal gan Bolwuny bunharawnydja murrkay'kunharawnha yanThey made plans to kill PaulBolnhany walal djuy'yurr ŋurruḏawalaŋuwal yäkuwal BelikkalnhaPaul was sent to the Governor Felix in CaesareaDjuw malay yolŋuy walal gan yätjkurr-lakaraŋal BolnhaThe Jews said bad things about PaulBelikthu bäyŋu ŋula maḻŋ'maranha Bolwal yätjkurrFelix found nothing wrong in PaulBitjtatjthu yaka maḻŋ'maranha ŋula nhä yätjkurr BolwalFestus didn't find anything wrong in PaulBitjtatjthuny lakaraŋal Bolnhany Geŋ-GuripawalFestus told King Agrippa about SaulBol lakaranhamin ŋanyapinya ŋayi Geŋ-GuripawalPaul told King Agrippa about himselfBol lakaranhaminan ŋunhiŋuwuynha ŋunhi ŋayi bilyurra balan malthunarawnha nhanŋun DjesuwnhaPaul told about when he turned to follow JesusGeŋ-Guripay bäyŋu ŋula maḻŋ'maranha yätjkurr BolwalKing Agrippa didn't find anything bad in PaulBolnydja marrtjin balan Rawumlila marthaŋayyunPaul sailed for RomeMarthaŋaynydja ŋunhi ḏaw'yurraThe boat was shipwreckedBolnha ḻäwuŋal bäpiy, yurr bäyŋu ŋayi ŋunhi dhiŋganhanyPaul was bitten by a snakeBolnydja bunanan Rawumnha wäŋaŋurPaul arrived in RomeBolyu gan lakaraŋal Djesunhany ŋunhalnha Rawumnha wäŋaŋurPaul preached about Jesus in Rome