0^MatiyoYeesuu Kristoo mò̱ nana‑ana anyare̱Ane̱ŋ ne̱ baa ko̱we̱ Yeesuu‑oAnyiase̱ŋpo̱‑ɔ ke̱baIgyipiti swe̱e̱re̱ se̱ ko̱yɔ‑ɔAne̱ŋ ne̱ baa mɔɔ ŋnyaŋsɛɛ Bɛte̱lahɛm maŋ‑nɔ‑ɔAne̱ŋ ne̱ baa kiŋŋi le̱e̱ Igyipiti swe̱e̱re̱ se̱‑ɔYohanee Osuubɔpo̱‑ɔ abware̱se̱ŋ ko̱tɔwe̱Yohanee a bɔ Yeesuu asuuYeesuu ko̱kyɔrɔke̱e̱Ane̱ŋ ne̱ Yeesuu a le̱e̱ mò̱ kusuŋ kaase̱ Galile̱ya‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a te̱e̱ ŋkiŋgyi akrapo̱ ana‑ɔYeesuu atɔ ke̱kaapo̱ na abware̱se̱ŋ ko̱tɔwe̱ na alɔpo̱ ke̱kyaKe̱be̱e̱ se̱ abware̱se̱ŋ ko̱tɔwe̱Mfɔre̱ na ke̱laŋŋe̱rɔMbraa‑ɔ ke̱kaapo̱Atɔ ne̱ Yeesuu a kaapo̱ bo̱ le̱e̱ kaduŋfwii si‑oAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a kaapo̱ kakye̱e̱kpa na kanyare̱kpa ase̱ŋ‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a kaapo̱ ɔnyare̱ kikine mò̱ ka ase̱ŋ‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a kaapo̱ e̱taŋ ko̱waa ase̱ŋ‑ɔAne̱ŋ ne̱ ane̱ kpa ane̱ ado̱ŋ ase̱ŋ‑ɔAne̱ ma waa itimaa lamaŋ‑nɔ na ɔke̱maa nya ŋuAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a kaapo̱ ane̱ ane̱ŋ ne̱ ane̱ ko̱re̱ ke̱bware̱ko̱re̱‑ɔAko̱ŋ ke̱kra ase̱ŋKapo̱tɛɛ ase̱ŋKɔɔre̱ Wuribware̱ gyiMo̱ne̱ ma po̱rɔ mo̱ne̱ bɛɛko̱‑anaAne̱ŋ ne̱ ane̱ ko̱re̱ Wuribware̱‑ɔKabunogyii bɔŋbɔŋsɛ‑ɔKiyii na ke̱mo̱ agyiE̱bɔye̱ awaapo̱ ne̱ baa ba Yeesuu ke̱nyare̱ bo̱ waa akpe̱ŋe̱ye̱e̱tɔ‑ɔE̱lɔŋ apwɛɛpo̱ anyɔ‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a kya bwatɔpo̱ ko̱‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a kya Roma soogyaa ko̱ ke̱yaafɔre̱‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a kya alɔpo̱ bwe̱e̱tɔ‑ɔBamo̱ ne̱ ba kpa a bo̱ gya Yeesuu si‑oAne̱ŋ ne̱ afwii na alaŋkpare̱ a bu Yeesuu‑oAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a kya anyare̱ anyɔ ko̱ ne̱ ibrisi bwe̱e̱tɔ te bamo̱ se̱‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a kya ke̱gyabɔɔ ko̱‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a te̱e̱ Matiyo, ne̱ ɔɔ ba bo̱ gya mò̱ se̱‑ɔAko̱ŋ ke̱kra ase̱ŋAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a kyiŋŋi kakye̱e̱sɛɛ ko̱ le̱e̱ lowi‑ro, ne̱ ɔɔ be̱e̱ kya ɔkye̱e̱ ko̱‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a kya ate̱napo̱ anyɔ ko̱‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a kya kamunyare̱ ko̱‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu kusuŋ a waa ko̱kyɔ‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a lee mò̱ ayaa‑rɔ aye̱re̱po̱ kudu anyɔ‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a suŋ mò̱ agyase̱po̱ kudu anyɔ‑ɔ bo̱ kyo̱ŋwe̱ e̱maŋ se̱‑ɔAne̱ŋ ne̱ Kristoo agyase̱po̱ i kperi mò̱ se̱ na bo̱ ŋu ase̱ŋ‑ɔMo̱ne̱ ma se̱re̱ ɔko̱ amɔ Wuribware̱Yeesuu kipini na Yeesuu kikineAne̱ŋ ne̱ Yeesuu ke̱gyase̱ se̱, ase̱sɛ mbo̱ŋtɔ‑rɔ e̱ nye̱ra‑ɔAse̱ŋ ne̱ Yeesuu a tɔwe̱ bo̱ gye̱ kɛɛ gywii mò̱ agyase̱po̱‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yohanee Osuubɔpo̱‑ɔ a suŋ mbɔɔ Yeesuu ase̱‑ɔKe̱se̱bɔgyiiri ne̱ e̱maŋ awuye ne̱ baa kine Yeesuu‑o ye̱re̱ bo̱ sa‑ɔAne̱ŋ ne̱ Wuribware̱ i yure awo̱rɔba na bamo̱ ne̱ bo̱ mo̱ŋ nyi ase̱ŋ bwe̱e̱tɔ‑ɔKukyure ŋke ase̱ŋKe̱sare̱e̱ wusɛ wuye ko̱ ase̱ŋAne̱ŋ ne̱ Yeesuu e̱ gye̱ Wuribware̱ ke̱yaafɔre̱ timaa‑oYeesuu na Biil-sibulAtɔ dabe̱ ko̱waa ase̱ŋIbrisi‑o ya kiŋŋi ba, ke̱tɔ ne̱ ke̱ e̱ ba‑ɔYeesuu mò̱ nyi na mò̱ tire‑ana ase̱ŋƆdɔɔpo̱ kiteeKe̱tɔ se̱ ne̱ Yeesuu a ba itee na akpare̱ bo̱ kaapo̱ ase̱sɛ ase̱ŋ‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a kaapo̱ ɔdɔɔpo̱ kitee a kaase̱‑ɔE̱fa kiteeAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a ba kupurutugyi bo̱ da ke̱kpare̱‑ɔYiisi a ke̱kpare̱‑ɔKe̱tɔ ko̱ be̱e̱ se̱ ne̱ Yeesuu a ba itee na akpare̱ bo̱ kaapo̱ ase̱sɛ ase̱ŋ‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a kaapo̱ e̱fa kitee‑o kaase̱‑ɔKalɔgyii na atanne̱ kiteeAkukye‑ro a ke̱taŋgyi‑o kiteeKisawu kiteeAne̱ŋ ne̱ Nasarɛt awuye a kine Yeesuu‑oAne̱ŋ ne̱ Yohanee Osuubɔpo̱‑ɔ a wu‑oAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a sa ase̱sɛ ŋkpe̱ŋ nnuu ateese‑oAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a nare̱ nkyu si‑oAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a kya alɔpo̱ Ginɛsarɛt ifuri si‑oAne̱ŋ ne̱ ade̱daapo̱ a kaapo̱‑ɔAtɔ ne̱ a waa se̱sɛ iyisi‑oƆkye̱e̱ ko̱ ne̱ ɔ mo̱ŋ gye̱ Yudaanyi‑o a ko̱kɔɔre̱gyi‑oAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a be̱e̱ kya alɔpo̱ bwe̱e̱tɔ‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a sa ase̱sɛ ŋkpe̱ŋ nna ateese‑oAne̱ŋ ne̱ Farisii awuye yɛ Yeesuu kaapo̱ e̱le̱ŋ‑ɔMò̱ ne̱ Peetroo yɛ Yeesuu gye̱‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a tɔwe̱ mò̱ ase̱ŋ kuŋu na mò̱ lowi ase̱ŋ‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu agyase̱po̱‑ɔ bo̱ko̱ a ŋu mò̱ ke̱dabe̱‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a kya kanyaŋsɛɛ ko̱ ne̱ ibrisi te mò̱ se̱‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a be̱e̱ tɔwe̱ mò̱ lowi ase̱ŋ‑ɔWuribware̱ suŋkpa a twe̱e̱twe̱e̱‑ɔ ase̱ŋNsɛ e̱ gye̱ bre̱sɛ Wuribware̱ se̱ a kuwure‑o‑ro?Mo̱ne̱ ma kaapo̱ bo̱ko̱ e̱kpa bɔye̱Sanne̱ ne̱ ɔɔ fo̱‑ɔ kiteeFo̱ ko̱so̱bɛɛ ya waa fo̱ bɔye̱, ke̱tɔ ne̱ fo̱ waa‑ɔKe̱yaafɔre̱ kuŋurole̱ŋ wuye‑o kiteeAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a kaapo̱ awaare̱yɛ ke̱te̱ŋ‑nɔ ase̱ŋ‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a yure ŋyaagyi‑oA waa le̱ŋ bwe̱e̱tɔ fe̱yɛ atɔ wuye i sure si fe̱yɛ Wuribware̱ gye̱ mò̱ owureKo̱dɔɔ ko̱ apafo̱wɔ kiteeAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a tɔwe̱ mò̱ lowi ase̱ŋ sase̱po̱‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yakubu na Yohanee‑ana bamo̱ nyi e̱ kpa ko̱tɔko̱ Yeesuu ase̱ a ɔ sa bamo̱‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a buŋŋi ate̱napo̱ anyɔ ko̱ akatɔ‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a de̱e̱ kye̱na kuruma si lwee Yɛro̱salɛm maŋ‑nɔ‑ɔKe̱tɔ ne̱ Yeesuu a waa na ɔ bo̱ Wuribware̱ suŋkpa‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a daa figi kiyii ko̱ yii‑oYudaa awuye agye̱ŋkpɛɛpo̱ a se̱ŋbise ko̱ ne̱ Yeesuu a kine kanɔlee‑oƆnyare̱ ko̱ na mò̱ agyi nyaŋsɛ anyɔ kiteeApafo̱wɔ bɔye̱ ko̱ kiteeGyikpa dabe̱ ko̱ kiteeLeŋpoo ke̱ka se̱ŋbiseKikyiŋŋi le̱e̱ lowi‑ro se̱ŋbiseMbraa‑ɔ pɛɛɛ‑rɔ mmo̱ ne̱ n tiri‑oƆko̱ ne̱ Wuribware̱ i suŋ a ɔ bo̱ kyo̱ŋwe̱‑ɔ ase̱ŋYeesuu yɛ ɔke̱maa sa Wuribware̱ mbraa akaapo̱po̱‑ɔ na Farisii awuye‑o siAne̱ŋ ne̱ Yeesuu e̱ kpa Yɛro̱salɛm awuye ase̱ŋ‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a tɔwe̱ Wuribware̱ suŋkpa kibwee ase̱ŋ‑ɔAse̱ŋ ne̱ a ba pwɛɛ na kaye̱ dɛɛ gye̱ kɛɛAne̱ŋ ne̱ Yeesuu yɛ Yɛro̱salɛm maŋ i kpuri‑oYeesuu, dimaadi mò̱ gyi‑o, a ke̱ba nyɔse̱po̱‑ɔƆko̱ mo̱ŋ nyi kake nsi ne̱ Yeesuu i kiŋŋi a ɔ ba‑ɔKe̱yaafɔre̱ timaa na ke̱yaafɔre̱ bɔye̱Mbregyii kudu kiteeAyaafɔre̱ timaa anyɔ na ke̱yaafɔre̱ wo̱rɔgyapo̱ ko̱ kiteeAne̱ŋ ne̱ Yeesuu i gyi kaye̱‑rɔ ase̱sɛ pɛɛɛ ase̱ŋ‑ɔAne̱ŋ ne̱ baa da Yeesuu kuŋu si kikpuni‑oAne̱ŋ ne̱ ɔkye̱e̱ ko̱ a twiiri laŋpe̱ŋtaa we̱e̱ Yeesuu kuŋu si Bɛtaniya‑oAne̱ŋ ne̱ Yudas a sure si fe̱yɛ o gyi Yeesuu kidiburo‑oSiraa ne̱ Yeesuu mò̱ aa mò̱ agyase̱po̱‑ɔ a waa na bo̱ gyi Wuribware̱-a‑kya-ane̱-yɔwe̱ a ateese‑oAne̱ nyaŋpe̱ a ateese‑oAne̱ŋ ne̱ Yeesuu yɛ Peetroo e̱ tɔwe̱ ɛ ɔ mo̱ŋ nyi mò̱‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a ya ko̱re̱ ke̱bware̱ko̱re̱ Gɛte̱sɛmane̱e̱‑ɔAne̱ŋ ne̱ baa kra Yeesuu‑oAne̱ŋ ne̱ baa yaa Yeesuu Yudaa awuye a iwurekpa‑ɔAne̱ŋ ne̱ Peetroo a swe̱e̱ fe̱yɛ ɔ mo̱ŋ nyi Yeesuu‑oAne̱ŋ ne̱ baa yaa Yeesuu Romanyi gominaa akatɔ‑rɔ‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yudas odiburopo̱‑ɔ a nu mò̱ e̱ye̱e̱, ne̱ oo wu‑oAne̱ŋ ne̱ Romanyi gominaa a sure si fe̱yɛ bo̱ mɔɔ Yeesuu‑oAne̱ŋ ne̱ asoogyaa awuye‑o a waa Yeesuu ŋwaagyise̱ŋŋe̱‑ɔAne̱ŋ ne̱ baa da Yeesuu bo̱ me̱ra kiyii kpare̱-abɛɛ‑rɔ se̱‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a wu kiyii kpare̱-abɛɛ‑rɔ‑ɔ se̱‑ɔAne̱ŋ ne̱ baa pure Yeesuu‑oAne̱ŋ ne̱ asoogyaa awuye ko̱ a de̱e̱re̱ ke̱gye̱raŋta‑ɔ se̱‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a kyiŋŋi le̱e̱ lowi‑ro‑oAmo̱ kamɛɛ‑rɔ, ke̱tɔ ne̱ asoogyaa awuye‑o a waa‑ɔAne̱ŋ ne̱ Yeesuu a lee mò̱ e̱ye̱e̱ bo̱ kaapo̱ mò̱ agyase̱po̱ kudu kako̱‑ɔ Galile̱ya‑ɔ