JOHN
KIPANA THUPHA
Natahsan theina ding'un
Yeshua Pathen Chapa tahbeh, Thutahle ngailutna bulhingset'a kiphong doh
Gospel John lekhabu sung thu umdan
John lekhabu hi Yeshua natoh jatchom chom chule ipijeh pen'a hung ham ti bailam tah'a hetna hiding ahi. John in aseibena ah, Yeshuan thil phabep kultah'a ngaito ding in natoh anei e, hiche natoh phabep akon chu Ama koi ahi, hetdoh natei ding ahi. Yeshuan melchihna sagi abolho bou John in ajihlut ahi. Ajehchu hiche melchihna ho hin Yeshua Pathen Chapa ahi, ti aphochen in ahi. John in aseijin, “Vannoi pumpi lekhabu kijih ho sanga hop-lenjo ahi,” ati Jn 21:25. Ipi dinga melchihna hichengse hi alhendoh ham? Ajeh chu tahsanna dihtah neiding, “Yeshua Messiah le Pathen Chapa ahi ti, tahsan jing na ding le tahsan jal'a Ama min'a hinna nei thei na ding ahi,” Jn 20:31.
Gospel John hin, Vah chule Hinna hi Pathen natoh ho hinkho lamhil'a pang ahi, ti avetsah e. Yeshua thuhil chom chom gospel danga kimu lou jong ajaovin ahi. Yeshua Meissiah, Vanna kon Hinna Changlhah, Pathen hinsol, Vannoi vah, Kot, Kelngoi ching, Pathen Chapa, Thodoh kitna, Hinna, Lampi, Thutah, Lengpigui tahbeh chule Judah te lengpa ahi. Hiche hoa kon tahsanna dihtah neina ding tina ahi.
Lekhabu jihpa chule ajih kum
Solchah John, Zebedee chapa Mk 1:19, Yeshua seijui som le ni lah'a alailah pen, ngailut John tiajong kihepa sut ahi. Alhangpi pomdan in AD 80-95 sunga asut hiding in tahsan ahi. Chule Ephesus khopi, tukhanga Turkey, aum sunga anajih ahi.
Koi henga chule ipi dinga ajih ham?
Asia minor gamsunga Judah mi hilou, Yeshua tahsan a anungjui ho gelkhoh na'a ajih ahi. Amaho chu alhangpia Greek miho chihgilna thuhil hatna mun'a cheng ho ahiuve. Chulaiya Greekte thuhil loupikhat chu, Yeshua chu Pathen ahin, mihem tahbeh ahipoi ti ahetchen na giltah neiho bou huhhingna chang ahi, atiuve. Hijeh chun John in, “Huhhingna chu Pathen Chapa Yeshua eiho lhatdoh dinga mihem tahsaphe'a hung ahi, ti tahsan jouse chang ding ahi,” ati.
Thu chu mihem ahung sohtai
1Thu chu atil abul'a ana umsa ahi. Thu chu Pathen toh umkhom ahin, chule Thu chu Pathen ahi. 2Ama chu atil abul'a Pathen toh umkhomsa ahi. 3Pathen in ama vanga thil jouse anasem ahin, chule Ama louva kisem doh khatcha jong aumpoi. 4Thu chun thil jouse hinna apeh ahin, chule Ama hinna chun amichang cheh vah apeh ahitai. 5Vah chun muthim lah ahinsal in, chule muthin'in vah chu asumit joupoi. 6Pathen in mikhat, Twilutsah John ahin sol'in, 7aman vah thu ahettoh sah chu ama thuseiya kona amichang cheh in atahsan thei na dingu ahi. 8John amatah chu vah ahipoi, vah thudol hettohsah'a seiphong chu ahije. 9Vannoiya hunga, amichang cheh vah hung pea, Ama bou chu vah tahbeh ahi. 10Asemsa vannoiya ama ana hungin, hinla vannoiyin ama ahedoh pouve. 11Ama amite henga anahung chun, amiten ama ana sang tapouve. 12Ahivangin koi hileh ama tahsan le ama kisa'n jouse chu Pathen chate hitheina thuneina apetai. 13Amaho penthah chu tahsa pen ngai'a mihem lung lam'a kona tahsa lungon'a penga ahipouvin, Pathen'a kon peng'a ahibou'uve. 14Hitihin Thu chu tahsapu mihem ahung kisoh in, chule ilah uva ahung chengtai. Ama lhadahlou ngailut le kitahna dimset ahin, keihon ama loupina, Pa Chapa changkhat seh ahina loupitah chu kamutauve. 15John chun Yeshua thudol ahettohsah in, mipiho henga asam'in “Hichepa hi ahi, athudol kana hettohsah chu, Kanunga mi khat ahungin, ama chu kei sanga gamchenga lenjo ahi, ajehchu ama keima masang peh'a anaumsa ahitai, kati chu,” ati. 16Ama aning lhinsetna kona eiho jouse lungset vangbohna hi aban ban'a changa ihitauve. 17Ijeh ham itileh danthu chu Mose a kon ahin, hinla lhadahlou Pathen mingailut na le kitahna chu Yeshua Messiah vanga hungah ahibouve. 18Koima Pathen mukha ana umpoi, Ahin atepi umlou, amatah Pathen Chapa chang khat seh, Pa lung to kinaicha umjing chun, eiho henga aphondoh ahitai.
Twilutsah John hettohsah
19Hiche hi Judate lamkai hon Jerusalem'a pat'a thempu ho leh Hou'in a sottol le ho, John henga “Nang koi nahim?” tia aga dohsah nauva, John in ahettohsah chu ahi. 20Ama ahung kiphong doh paijin, “Keima Messiah kahipoi” ati jenge. 21Chuphatnin amahon adongun, “Achutile aphai, koi nahi ham? Nangma Elijah nahim?” atiuve. Aman adonbut'in “Kahipoi” ati. “Ahile kagin chatnu themgao chu nahim?” atiuve. Aman “Kahipoi” ati. 22“Achutile koi nahim? Eihinsol ho koma lhutding donbutna kangai chauve. Nangman koi kahi nakiti em?” atiuve. 23John in adonbut'in Keima gamthip a khosam awgin'in, “Pakai hung nading lampi sutheng un,” tia Isaiah themgao thusei chu kahi, ati. 24Hichun Pharisai ho ahung kisol hochun, 25Ama adong un, “Messiah nahi louva, Elijah nahi louva, chule themgao nahilou le, ipi thuneina naneiya Baptize nachan sah ham?” atiuvin ahi. 26Chuin John in amaho jah'a, “Keiman twiya Baptize kachan sah ahin, ahinlah mipi lah'a nanghon nahet dohlou'u mikhat aume. 27Ama keima nunga hung ahivangin keima ama soh dinga jong lhingjou lou chule akengchot khao sutlham dinga jong kilom kahipoi,” ati. 28Hicheng chu Jordan vadung gal solam Bethany mun'a John in Baptize achansah na'a thilsoh ahi.
Pathen kelngoinou
29Ajingin John in amaheng lam'a Yeshua ahung amun, “Veuvin, vannoi chonset pomang Pathen kelngoinou khu,” 30Amahi ahi keiman kasei, kanunga hunga kei sanga gamchenga lenjo, kati chu, ajehchu ama kei um masang peh'a ana umsa ahitai, ati. 31“Keiman ama Christa ahilam kana hepoi, ahivangin ama chu Israel lah'a phondoh'a aumna ding'a keiman twiya Baptize kachan sah ahi,” ati. 32Chuin John in athu hettohsah nan, “Keiman van'a kon'a Lhagao Theng vakhu banga ahung lenlhah'a achunga aumden kamui.” 33Keiman ama ahilam kana hepoi, ahivang'in Pathen in twiya Baptize chan sah dinga eisol chun, aman kakoma “Achunga Lhagao Theng achuh'a a umden namupa chun, Lhagao Thenga baptize ahin chan sah ding ahi,” 34“Chule keiman Yeshua chunga hicheng asopet hi kamun, hijeh'a chu amahi Pathen in alhen doh achapa khat seh chu ahi tia kahettoh sah ahitai,” ati. 35Ajing kit'in, John aseijui mini toh adinpet un, 36Yeshuan ahinjotpa chu amun, ama chu aven, “Veuvin Pathen kelngoinou khu,” ati.
Seijui masa ho
37Chuin John seijui teni chun athusei chu ajalhon in, Yeshua nung ajuilhon tai. 38Chuin Yeshua akihei leh amanin ajuilhon chu amun, “Ipi nangai chat lhon ham?” atitai. Amanin adonbut lhon'in “Rabbi” (Hichu houhil tina ahi) hoiya na umji ham? atilhon e. 39Chuin aman, “Hunglhon in hungve lhon in,” ati. Amani Yeshua toh akilhon khom lhonin, aumna chu agamu lhon tai. Chule hiche nikho chun aumkhom tauve. Hichu nilhangkai nidan li don ahi. 40John thuseija, Yeshua nung jui teni lah'a khat joh chu, Simon Peter naopa Andrew chu ahi. 41Andrew chun asopipa Simon agahol doh in ajah'a, “Keihon Messiah (Christa tina ahi) kamu tauve,” ati. 42Chuin Andrew in Simon chu Yeshua henga ahinpuiyin ahi. Hichun Yeshuan Simon chu aven ajah'a, “Nangma John chapa Simon nahi, hijongle Cephas kisah ding nahitai. (Hichu Peter tina ahi).” 43Ajingin Yeshua Galilee lam'a che dingin aume. Hichun aman Philip amun, ajah'a “Hungin neijuijin,” ati. 44Philip chu Andrew leh Peter chenna khopi Bethsaida kho'a kon ahi. 45Chuin Philip in Nathanael aholdoh'in ajah'a, “Mose le themgao hon athudol anasut'u amapa tah chu kamutauve. Ama chu Nazareth khomi, Joseph chapa, Yeshua ahi,” ati. 46Hichun Nathanael in adatmo lheh in, “Nazareth khoa kon'a pha sohdoh thei hinam?” ati. Philip in adonbut'in “Hungin nangma tah in hungven” ati. 47A kom lhon'a amani ahung lhon chu Yeshuan amun, ajah lhon'a, “Phat lhemna beihel mikitahpa, Israel chapa dihtah chu tun aumtai,” ati. 48Nathenael in adongin, “Iti neihet jeng ham?” ati. Yeshuan adonbut'in, “Philip in naholdoh masanga theichang phung noiya na umpet'a chu kamu n ahitai,” ati. 49Chuin Nathanael tijatah'in, “Rabbi nangma Pathen Chapa, Israelte lengpa nahi,” tin aphongtai. 50Chuin Yeshuan adongin, “Theichang phung noiya na umpet kamu ahitai, kati jeh'a chu natahsan ham? Hiche sanga chungnungjo namu ding ahi,” ati. 51Chujouvin ama jah'a, “Atahbeh kaseipeh nahi, nangman van akihon'a chule Pathen vantil ho Mihem Chapa chunga akaltou le akumsuh namu ding ahi, ajehchu ama tah chu van le lei kimatna kalbilei ahi,” ati. Cana khoa moupui golvah