LUKU
Luku ka lamanaꞌamu koyoꞌehina
Luku ai Tiofilusitoga yaꞌma fayahi goꞌehina
1Oho, Tiofilusi, nalaluꞌniga. Babu bonaꞌmagi lalitoga huto huꞌehinamofihi kagaꞌa fayanugu geꞌahana yabe. Enali enubuguti bu geꞌahana to Huꞌmamofihi kagaꞌa lu hokolo hiꞌahana bonaꞌmagi lu epiꞌahago fayahi keyeꞌahana yabe. 2Enali ana bonaꞌmagi enubuguti bu geꞌahago anana huto huꞌehina bonaꞌmagihi enabaga enemegeꞌi meleꞌahana yataꞌa mana kaga to asaga yupahi yabe. Enali yaꞌmana bonaꞌi Huꞌmamofihi kagaꞌalo liliꞌnalo boꞌa mineꞌahana to yaꞌmana kaga lalitoga nelimibe. 3Ya higo nani ana huto yaꞌmana kaga fayahi gotoꞌni kaitoga heꞌminogo bilibe. Koyapaꞌi nani yaꞌmananamofihi hapaꞌamu leꞌmo bati huto negeꞌnoka hoꞌohube. Yatai nani leꞌmo fotogo huto nogobe. 4Ya huꞌehinagi kai keheliya iloto yaꞌmana ka enali kelepiꞌahanaꞌa to maꞌnaka luto yaꞌma keheli baga iluneꞌmu hane.
Agelouba aꞌi Sekalaiyahi Yoni huto hilina ka lu emiꞌehina
5To Yutia bonaꞌi enigihiti bo Heloti ai minana kanaꞌagu mono bo mone minoꞌehina giꞌa Sekalaiya ai Abaisa mono bo nagaluguti lihaꞌa ai Alonihi nagaluguti to ana aꞌmofihi giꞌa Elisapeti yabe. 6Etali Huꞌmamofihi bulo bati hite mineꞌahaꞌina. Etali asaga keya kafi to Sipi Bomofihi kagafi liyafa hite pelesa meise hite fulu liꞌahaꞌina. 7Moneꞌnaya etali yagapanaꞌatiti memineꞌahana. Elisapeti namopa minoto yagapanaꞌi meketose minoꞌehina. To etali ya litana oyafale mineꞌahaꞌina.
8To mone yupahi Sekalaiya ai yaꞌma Huꞌmamofihi okabalo mamufa gi emilatamofihi liliꞌna nolito ana kanagu mono liliꞌna lugaꞌa aiꞌamoya liloto minoꞌehina. 9Enali mono bomagihi suhi hite leꞌmo ho tiꞌahana to ai sipi mono nohi folagahaꞌagu tito kefa hitalo Huꞌmamofihi tu lokiya go emilibe litemo yabe. Ya hago ai Sipi Botimofihi mono nohaꞌagu notigo, 10babu boanaꞌi fegutoga li nupa hite nunumu hite lokiya go emilatana kanagu mineꞌahana. 11To Huꞌmamofihi ageloꞌa yahi lamagaꞌaga tu lokiya fi emiseꞌnalo ho tito nohigo Sekalaiyau bu goꞌehina. 12Ai agelo bu goto topa hoto koli nohigo, 13agelouba ma luto lu emiꞌehina: Sekalaiyao, kai koli mehubo. Huꞌmau ai nunumuka akeheliꞌehibe. Lihaka Elisapetiu ai panaka ketalinaꞌmu yabe. To kai giꞌa Yonio luto molobo. 14Ya hinogo kai kipagu bati hinogo kai kofokehi halane. Babu boanaꞌi enali sipi enofokehi ai huto hilinaꞌmu halabe. 15Ai Sipi Bomofihi buꞌalo sipi giꞌa lilinaꞌmu yabe. To ai bai nagamiꞌifi to amuya nagamiꞌifi menalinaꞌmu yabe. Itoꞌafihi ipaꞌagu nohinogo Hetofa Sikalafuꞌuba aitoga bai talinaꞌmu yabe. 16Ai Isilaeli boanaꞌi asagaꞌi enipaꞌani li gelehe hinogo enali Sipi Boꞌani Huꞌmamofitoga bilabe. 17Ai Huꞌmamofihi kaꞌa leliꞌali bo legi huto bilinaꞌmu yaꞌma lu yege hose bo Elaiya suhi huto amuya bo hilibe. Ai afoꞌanigi yagapanaꞌani akuꞌi eneleꞌmo nupa hilina to ai ana huto kegeiyo bonaꞌi komopaꞌani li gelehe hinogo komopaꞌani bebe sana bonaꞌmagihi hapaꞌani lilabe. To ai Huꞌmamofihi bonaꞌa eneleꞌmo kosaba hinogo Huꞌmamofihi geba hite alinaꞌmu minalabe.
18To Sekalaiyau ai agelomofihi loka hoto luꞌehina: Yaꞌmana ka nani henabe luto lusiga yabe lilube? Nani oyafa aloꞌohube to lihaꞌniuba hiti litanaꞌi aloꞌehibe, luto luꞌehina. 19To agelouba Sekalaiyahi kaꞌalo ma luto luꞌehina: Nani nigiꞌni Gebilielita sipi ageloꞌi Huꞌmamofihi okabalo ho notuna yabe. Aiꞌa noho lifito lu emibo ligo yaꞌmana hetofa ka oto lu nokumube. 20To kai kehelibo. Kai nani kamo keheli menimitamofihi kai kabagaka hekini lolenogo kaga meluse nohitogo asagaꞌna huto hilina yupapogo yabe. Ya huto nohitogo kaga moloto nokumuna yupahi anana huto nohinogo kaga lilane.
21Boanaꞌi enali Sekalaiyau mono nonugu minoꞌehinamoꞌmu geba hiba hiba hite mineteꞌani enali enegekesa yigiba yigiba hite ma lite liꞌahana: Ai ya meyaluga henana huto nohigo mino yatama nohibe liꞌahana yabe. 22Alihi Sekalaiyau mono nonuguti leheko limito boanaꞌi kaga lu meepiꞌehina ya higo enali fegutoga geba hite minana boanaꞌi ma lite akeheliꞌahana: Ai mono nonuga tinamoga bame kafi anaꞌina mone bu goꞌehibe. Ya lite nehago ai bagaguti kaga meluse yatuko babeyafa huꞌehina. To bagaꞌa hepito minoꞌehina.
23Alihi Sekalaiyahi mono nonugu liliꞌna lugaꞌa su holago ai hepaꞌaga buꞌehina. 24To alihi lihaꞌa Elisapeti ai yagapanaꞌamuꞌi hiti minoꞌehina. Ya huto ai nayahi mone kegiꞌa su hago ikahi fala kito nonugugo minoꞌehina. Ai luꞌehina: 25Yatai Sipi Boꞌniuba yaꞌma suhi huto neheꞌmabe ya huto boanaꞌmagi enali enubuloti nubuya huseꞌna li heꞌmi netabe.
Yesu ai huto hilina kaga agelouba Maliatoga lu emiꞌehina
26To Elisapeti yagapanaꞌa hiti ikahi nayahi mone kegiꞌa su hoto mone nayatoga leheko malago nohigo Huꞌmau ai yaꞌma agelo Gebilielihi ho lifigo Galili hepaꞌi monelugu limiꞌehina ana hepaꞌi giꞌa Nasalete. 27Ai yafanaꞌi mone panaꞌi moneto lepiꞌahana pato buꞌehina panaꞌmofihi giꞌa Yosefe. Ai Tebitihi nagaluguti yabe. To yaꞌma paꞌmofihi giꞌa Malia yabe. 28To agelouba Malia nohinalo buto ma luto lu emiꞌehina: Maliao. Nohapihe? Fuluna kaitoga mineno. Huꞌmau kai hiti nohuto sipi lusa gi ketalinaꞌmu hetofa hu ketalibe. 29Maliau ai yaꞌmana ka keheliloto latahaꞌa keta huꞌehina. Ipaꞌagu ekesa yigito ma luto luꞌehina: Yaꞌma ka hena ka niꞌibe? luto ligo, 30to agelouba lu emiꞌehina: Malia, kai koli mehubo. Huꞌmau ipaꞌa kaitoga bati nohibe. 31Kehelibo. Kai yagapana kumu hiti huto panaꞌi ketalataꞌmu yabe. To kai giꞌa Yesu luto molobo. 32Ai sipi bo minalinaꞌmu yabe. To yege yege bonaꞌmagi giꞌa liyafa hite Sipi Boti enebe ligiꞌehina bomofihi panaꞌa yabe lilanaꞌmu yabe. To Huꞌmau ai sipi gihiti bo leꞌmo ho tilinaꞌmu yabe. Tataꞌafihi Tebitihi suhi luto minalinaꞌmu yabe. 33Ai Yakopuhi nagaꞌamagihi sipi boꞌani asaga yupahi minalinaꞌmu yabe. To kaba huseꞌnaꞌa hiti kapoꞌa yaꞌma minomo buto su mehalinaꞌmu yabe.
34Maliau ai agelomofihi lu emiꞌehina: Yaꞌmana ka nolatamofihi hena huto huto hilibe? Nani yafanaꞌi nohuto bolo mebuꞌohube. 35To agelouba Maliahi kagaꞌalo ma luto luꞌehina: Sikalafuꞌuba kaitoga alinaꞌmu yabe. To Huꞌmamofihi amuyaꞌauba kifi talinaꞌmu yabe. To ya hinogo yaꞌmana panaꞌi alihi ketalataꞌmu yabe, to bonaꞌmagi Huꞌmamofihi Panaꞌa yabe lite giꞌa liyafa hilanaꞌmu yabe. 36Kehelibo. Kofokafu Elisapeti litanaꞌi aloꞌehinamo ninaya ipaꞌagu panaꞌi koꞌehibe. Koyapaꞌi yagapanaꞌi meketalibe lilata hiꞌahana yabe. Ya huꞌehinamo yatai yagapanaꞌi minoꞌehibe to ikahaꞌa nayahi mone kegiꞌa su hoto mone kegiꞌati loemo leheko malago abuꞌehibe. 37Anaꞌina mone Huꞌmau fetaga huto lolo hilinaꞌa huto meniꞌinagihe.
38To Maliau agelo luꞌehina: Nani Sipi Bomofihi koko aꞌi yabe. Kaga nolatamofihi Sipi Boꞌniuba lolo hu netalibe, Maliau ya luto ligo agelouba heꞌmi etoto abufa huꞌehina yabe.
Maliau Elisapetihi buto bu goꞌehina
39Yaꞌmana kanalo Maliau ho tito kosa mone Yuta hepalugu niꞌinalo meꞌme huto buꞌehina. 40To nonuga tito Sekalaiya nohinalo: Nohapihe? luto Elisapetitoga lu emito be tigiꞌehina. 41Elisapetiu ai Maliahi nohapihe linaꞌa kehelilago yagapanaꞌi ipaꞌagu nohina lehe kolago tiꞌehina. To Sikalafuꞌuba Elisapetitoga bai toꞌehina. 42To ai nogoꞌa sipiꞌa kehe ito Maliahi lu emiꞌehina: Kai lugaꞌa anaꞌi folagahaꞌanigu keleꞌmo ho tiꞌehinaꞌmu hetofana nohane. To yaꞌmana yagapanaꞌi kipagu nohina aitoga hiti Huꞌmau hetofana hu etalibe luꞌehina. 43To nani hena huꞌohugo Sipi Boꞌnimofihi itoꞌafu nanitoga noabe, luto Elisapetiu luꞌehina. 44Kai nebe tigiꞌahana nani nubuꞌniuba nohapihe latamoya keheliꞌehinagi yagapanaꞌi nipagu nohinauba fokehi hotoꞌa leke ho tiꞌehina. 45Alihi Sipi Bouba alu kimiꞌehina suhi hilinaꞌmu yagi kai keheli uleꞌale huto sipi kofokehi halataꞌmu yabe, Elisapetiu yaꞌma luto luꞌehina.
Maliahi namaꞌa
46To Maliau ai luꞌehina: Nipaꞌniuba Sipi Bomofihi giꞌa li saga nohibe. Nipaꞌniuba Huꞌma kumu yege nofibe. 47To nemehaꞌniuba Sipi Bomofitoga fokehi nohoto neheꞌmoseꞌnaꞌamofi kumu negelo nobube. 48Nani lilinaꞌalo aꞌi yabe. Nani faꞌmenena nohunamoya ai ekesu mehago nanitoga fuluna nonebesibe. Yatai hiti to alihaꞌa yupa hiti silaga boanaꞌi enali sipi fokehi nanitoga hoꞌehinaꞌmu kaga lilanaꞌmu yabe. 49Huꞌmau amuya Bouba sipina nanitoga lolo huꞌehibe. Aiꞌa giꞌa hetofana lamanaꞌa niꞌibe. 50Leꞌmo fulunaꞌauba asaga bonaꞌi manuga minana agoya hu emiꞌahanamagi enalitoga mino baga iꞌehibe. To ya huto buto yagapanaꞌmagitoga buto enali yagapanaꞌmagitoga buloto analo ya humo buba buba hilinaꞌmu yabe. 51Yahaꞌa amuyauba su toto kegeiyo bonaꞌi foipa lu keheliseꞌna hiti enipaꞌanigu kegeiyo hiꞌahana ya nehago ai li sibi sibi huto katili huꞌehina yabe. 52Ai gihiti bomagi amuyaꞌani nehago kefa hisaloti eneleꞌmo manuga nomoloto to enali enigiꞌani menina bonaꞌi enigi liyafa huꞌehina. 53Ai hetofa noseꞌnatuꞌi enakauꞌna lana bonaꞌi enipaꞌani li bai toꞌehina. To enali bonaꞌi feꞌnohaꞌani babu linaꞌa eneleꞌmo heꞌmigo faꞌmene biꞌahana. 54Ai Isilaeli liliꞌnalo boꞌa heꞌmoꞌehina. To ai tataꞌtifitoga kaga lu moloꞌehina li hetofa huto hu etoꞌehina. 55Ana huto lali tatatifitoga luꞌehinaꞌa huto yabe. Nani Abalahatoga kekeꞌi lutoꞌni to ana huto ai nagaꞌa alihi huto hilanamagi hiti analo minoba minoba hilinaꞌmu yabe.
Maliau ya luto nama luꞌehina yabe.
56To Maliau ai Elisapeti hiti minoto kanaꞌa ikahi loegi monegi minoloto alihi hepaꞌaga i behe huto buꞌehina.
Elisapetiu Yonihi ketoꞌehina
57Elisabetiu yagapanaꞌi ketalina kanaꞌa leba toꞌehina. To ya higo ai panaꞌi ketoꞌehina yabe. 58Enali Elisapetihi hepaꞌalo bonaꞌi to ai nagaꞌa ya huto Huꞌmau Elisapetihi ginaga fi emigo panaꞌi mone ketoꞌehibe lanaꞌa kehelilete Elisapeti hiti enali asagaꞌi enofokehi heꞌahana.
59To nayahi mone kegiꞌa su hoto loegi monegi mone nayatogati leheko malana kanagu ana panaꞌi gufaꞌa laga hiluneꞌmu enali eꞌahana. Enali giꞌa Sekalaiya lite afoꞌafito bahalapao lite malaluneꞌmu hiꞌahana. 60Enali ya nehago ana panaꞌmofihi itoꞌafu ma luto luꞌehina: Oꞌe. Lali Yonio luto giꞌa malalutaꞌmu yabe. 61To enali lu emiꞌahana: Mone kofokagi yaꞌmana suhi luto enigiꞌani meniꞌibe lite liꞌahana. 62To enali enayatu babeyafa hite afoꞌafihi lu emite ma lite liꞌahana: Kai hena hibe luto panakamofihi giꞌa malalane? 63Sekalaiyau fayahi galinanaꞌmu ligo ite ete emigo ananalo panaꞌamofihi giꞌa Yoni luto goꞌehina. To enali yaꞌmana giꞌa bu geleteꞌani enekesa yigiba yigiba hiꞌahana. 64To analoꞌi Sekalaiyahi bagaꞌa i aka higo kenetufaꞌa akuꞌi bati huꞌehina. Ya higo ai kaga luto Huꞌmamofihi giꞌa liyafa huꞌehina. 65To enali hepaꞌalo bonaꞌi asagaꞌi koli hiꞌahana. To yaꞌmanana huto hinamofihi kaga futili katili huto Yutia kosa hepalugu bula ola huꞌehina yabe. 66Asaga bonaꞌi ana kaga kehelilete enekesa yigi fato hiteꞌani ma lite liꞌahana: Alihi yaꞌmana panaꞌuba ai hena hena huto minalibe? Sipi Bomofihi amuyaꞌa yaꞌmana panaꞌmofitoga niꞌibe lite enali akeheliꞌahana.
Sekalaiyahi namaꞌa
67To Sikalafuꞌuba yaꞌma panaꞌmofihi afoꞌafinugu bai tago ka mone lu huto huto ma luꞌehina: 68Lali Isilaeli bonaꞌmagihi Sipi Bomofihi giꞌa liyafa hilo. Huꞌmamofitoga yege filo. Ai lali boanaꞌa leheꞌmalubeꞌmu oꞌehibe. To fatehatimagihi gegisaguti gulu ho letoꞌehibe. 69Ai sipi amuya boti lubuto biꞌehinana mone leꞌmo ho ti letabe. Ai yaꞌmana bo koko bo Tebitihi tataꞌafu yabe. 70Ana suhi huto ai koyapaꞌi mono bonaꞌamagi enali enabagagu alu epiꞌehinamo yaꞌma niꞌibe.
71Ai ma luto ka moloꞌehinamo niꞌibe: Nani fatehatinimagihi enayanuguti akuꞌi leneleꞌmalunaꞌmu yabe. To bonaꞌi enali ipakafa nehana bonaꞌmagi enayanuguti hiti akuꞌi leneleꞌmalunaꞌmu yabe. 72Nani fuluna lepito leneheꞌmalunaꞌmu yabe, ai ya luto to tatatigi lu epiꞌehina. To ai ana huto ka lamanaꞌa moloꞌehinamofihi ekesalo moloto minalinaꞌmu yabe. 73Ai maꞌnaka luto koyapaꞌi tatatifihi Abalahatoga ka moloꞌehina yabe. To yatai ai koyapa hapati supo ai luꞌehinaꞌa hilubeꞌmu nolibe. 74Ai fatehatimagi enayanuguti lubuto bilubeꞌmu nohigo liliꞌnaꞌa lali koko panaꞌa suhi huto lilutaꞌmu koli mehilune. 75Ai buꞌalo foipana melise minalutaya hetofana huto minoba minoba hilutaꞌmu yabe.
To Sekalaiyau panaꞌa kumu ka mone hiti ma luto luꞌehina: 76Panaꞌnise, enebe ligiꞌehina bo Huꞌma, aiꞌa kaga lu yege hose boꞌa huto hilane. To yaꞌma giꞌa kai kumu bonaꞌmagi molo ketalabe. Kai yataꞌa kohe toto liliꞌna lito bulotoka Sipi Bomofihi kapoꞌa li hokolo hilane. 77To bonaꞌamagitoga buto lu epitogo enali kehelilete foipanaꞌani li heꞌmilenogo bati hite minalabe. 78-79To afotifu Huꞌmamofihi fuluna hiti kekeꞌi luseꞌna hiti yaꞌmana nohibe. Ai kokulumalugu fana toseꞌna lali kumuꞌi huto hilina yanaꞌuba leheꞌmoto ana huto bonaꞌi lugaꞌa filiseꞌnamofihi metepugu nehanaꞌa yaꞌma eneleꞌmo fana talinaꞌmu yabe. To ai fulu kapogu leleꞌmoto bilinaꞌmu yabe.
Sekalaiyau ya luto nama luꞌehina yabe.
80To ana panaꞌi hofa toloto gufaꞌamo hiti mehaꞌamo hiti amuya moloꞌehina. Ai ka melugu minoꞌehina kanagu baga ilenogo Isilaeli bonaꞌi enubuꞌanilo huto huꞌehibe.