Muqeddes Kalam (latin yéziq) Yoél 2

Chéketkilerning weyranchiliqi

1Zion téghida kanay chélinglar,

Muqeddes téghimda agah signalini anglitinglar;

Zéminda turghuchi hemmeylen dir-dir titrisun;

Chünki Perwerdigarning küni kélidu, u yéqindidur.

2U kün bolsa qarangghu hem sür kün,

Bulutlar qaplan’ghan hem qapqarangghu zulmet kün, — tang seher taghlar üstige yéyilghandek,

Zor hem küchlük bir xelq kélidu;

Ulargha oxshash bolghuchilar bolup baqmighan,

Ulardin kéyinmu, dewrdin-dewrge yene bolmaydu.

3Ularning aldida köydürgüchi ot mangidu,

Ularning keynide bolsa bir yalqun köydürüp ötidu;

Kélishtin burun zémin «Éren baghchisi»dek,

Biraq ularning tapini tegkendin kéyin gül-giyahsiz chöl-bayawan bolidu;

Berheq, ulardin héchnéme qéchip qutulalmaydu.

4Ularning qiyapiti atqa oxshaydu,

Atliq leshkerdek chapidu.

5Jeng harwiliri güldürligendek sada bilen ular tagh choqqiliridin sekrep ötidu;

Paxalni paraslap köydürgen ot awazidek taraslap mangidu,

Debdebilik sep tüzep turghan küchlük qoshundek yüridu,

6Ularning aldida eller qattiq azablinidu,

Hemme chiray tatirip kétidu.

7Ular palwanlardek yügüridu;

Jengchilerdek sépildin artilip ötidu;

Hemmisi öz aldigha qarap yürüsh qilidu;

Seplirini héch buzmaydu.

8Héchqaysisi öz qérindishini qistimaydu;

Herqaysisi öz yolida mangidu;

Qorallargha étilsimu, yarilanmay ötüp mangidu;

9Sheherning hemme yérige chépishidu;

Sépil üstide yügürüp yüridu;

Öylerge yamiship chiqidu;

Dérizilerdin oghridek kiridu.

10Ular aldida yer-zéminni titrek basidu,

Asmanlar tewrinip kétidu;

Quyash hem ay qarangghuliship kétidu,

Yultuzlar julasini qayturuwalidu.

11Perwerdigar Öz qoshuni aldida awazini qoyuwétidu,

Chünki Uning bargahi payansizdur;

Uning sözini orunlighuchi küchlüktur;

Chünki Perwerdigarning küni ulugh, intayin dehshetliktur;

Kim uni kötürelisun?

12Biraq hetta hazirmu, — deydu Perwerdigar,

— Chin könglüngler bilen, rozilar bilen, yighilar bilen matem tutup Méning yénimgha qaytip kélinglar;

13Kiyim-kéchikinglarni emes, belki yürek-baghringlarni tilip,

Perwerdigar Xudayinglarning yénigha qaytip béringlar;

Chünki U méhir-shepqetlik hem rehimdil,

Asan ghezeplenmeydu, zor méhir-muhebbetliktur,

Yamanliqtin yanidighan Xudadur.

14Kim bilidu, U jazalashtin yénip, rehim qilip birer beriketni,

Perwerdigar Xudayinglargha sun’ghudek birer «ashliq hediye» hem «sharab hediye»ni qaldurup kétemdu téxi?

15Zion téghida kanay chélinglar,

«Roza tutayli» dep Xudagha mexsus bir mezgilni ayringlar,

Jamaetke mexsus yighilimiz, dep jakarlanglar;

16Elni yighinglar, jamaetni paklandurunglar,

Aqsaqallarni jem qilinglar, balilarni, émiwatqanlarnimu yighinglar;

Toy qiliwatqan yigit öz öyidin,

Yatliq bolidighan qiz hujrisidin chiqsun;

17Kahinlar, yeni Perwerdigarning xizmetchiliri aywan bilen qurban’gah otturisida yigha-zar kötürsun,

Ular éytsunki, «I Perwerdigar, Öz xelqingge ichingni aghritqaysen,

Öz mirasingni xorluqtin saqlap,

Ularni ellerge söz-chöchek bolushqa qoymighaysen;

El-yurtlar arisida: «Ularning Xudasi qéni?» déyilmisun».

18Andin Perwerdigar Öz zéminigha otluq muhebbitini,

Öz xelqige rehim-shepqetni körsetti;

19Perwerdigar jawaben Öz xelqige mundaq dédi: —

«Mana, Men silerge bughday, yéngi sharab we zeytun méyini ewetimen,

Siler bulardin qandurulisiler;

We Men silerni qaytidin eller arisida shermende qilip qoymaymen;

20Hem shimaldin kelgüchini silerdin yiraq qilip,

Uning aldi qismini sherqiy déngizgha,

Keyni qismini gherbiy déngizgha qoghliwétimen;

Uni chöl bir zémin’gha heydiwétimen;

Uning sésiqliqi purap turidu,

Pasiq hidi chiqidu;

Chünki u «chong ishlarni qilghuchimen» dep özini ulugh qilmaqchi bolidu.

21Qorqma, i zémin;

Shadlinip xushal bol;

Chünki Perwerdigar ulugh ishlarni qilghan.

22I daladiki haywanlar, qorqmanglar;

Chünki chöllüktiki ot-chöpler berq urmaqta;

Derex méwisini bermekte,

Enjür derixi, üzüm téli toluq hosul béridu.

23Hem siler, Zionning baliliri, shadlinip Perwerdigar Xudayinglardin xursen bolunglar;

Chünki U heqqaniyliq boyiche silerge «awwalqi yamghurlar»ni béridu;

U silerge höl-yéghin béridu,

Yeni bashta bolghandek «awwalqi yamghurlar» hem «kéyinki yamghurlar»ni yaghduridu.

24Xamanlar bughdaygha tolghan bolidu,

Idish-küpler yéngi sharab hem maylargha tolup tashidu.

25We Men silerge chéketkiler, chéketke lichinkiliri, «weyranchi qurt»lar, «chishligüchi qurt»lar,

Yeni Men aranglargha ewetken ulugh qoshunum yégen yillarni qayturup bérimen;

26Siler bolushiche yep, qandurulisiler,

Shuningdek silerge karamet ishlarni körsetken Perwerdigar Xudayinglarning namini medhiyileysiler;

Shuning bilen Méning xelqim hergiz yene xijaletke qalmaydu.

27Siler Méning Israil ichide turghanliqimni,

Shundaqla Menki Perwerdigar silerning Xudayinglar ikenlikimni,

Mendin bashqa héchkim bolmaydighanliqini bilisiler;

Shuning bilen Méning xelqim hergiz yene xijaletke qalmaydu.

28Hem kéyin, Men Öz Rohimni barliq et igiliri üstige quyimen;

Silerning oghul-qizliringlar bésharet béridu,

Qériliringlar alamet chüshlerni köridu,

Yigitliringlar ghayibane alamet körünüshlerni köridu;

29Berheq, shu künlerde qullar üstigimu, dédekler üstigimu Rohimni quyimen.

30Men asmanlarda, zéminde karametlerni,

Qan, ot, is-tütek tüwrüklirini körsitimen.

31Perwerdigarning ulugh hem dehshetlik küni kelmigüche,

Quyash qarangghuluqqa,

Ay qan’gha aylandurulidu.

32Hem shundaq emelge ashuruliduki,

Perwerdigarning namini chaqirip nida qilghanlarning hemmisi qutquzulidu;

Chünki Perwerdigar déginidek, Zion téghida hem Yérusalémda,

Hemde Perwerdigar chaqirmaqchi bolghan «qaldisi»lar üchün qutquzush-nijat bolidu.

Notes

□2:1 «Zion téghida kanay chélinglar» — «Zion» yaki «Zion téghi» — Yérusalém shehiri, jümlidin muqeddes ibadetxana jaylashqan taghdur. «Zion» belkim «körünerlik» dégen menide. U daim Xudaning Öz xelqige himaye bolghinigha simwol bolidu. «kanay chélinglar» — ibraniy tilida «burgha chélinglar».

■2:1 Yo. 1:15; Zef. 1:14, 15

□2:8 «Qorallargha étilsimu, yarilanmay ötüp mangidu» — birnechche xil terjimisi bolushi mumkin. Ibraniy tilini chüshinish tes.

■2:10 Yesh. 13:10; Ez. 32:7; Yo. 2:31, 3:15

■2:11 Yer. 30:7; Am. 5:18; Zef. 1:15

■2:12 Yer. 4:1

□2:13 «Kiyim-kéchikinglarni emes, belki yürek-baghringlarni tilip,...» — kona zamanlarda qattiq qayghu-hesretni bildürüsh üchün xeqler kiyimlirini yirtatti.

■2:13 Mis. 34:6; Zeb. 86:15; Yun. 4:2

■2:14 Yun. 3:9

□2:15 «kanay chélinglar» — ibraniy tilida «burgha chélinglar».

■2:15 Yo. 1:14

□2:16 «Elni yighinglar, jamaetni paklandurunglar» — mushu «paklandurush» belkim herbir ademni Musa peyghemberge chüshürülgen muqeddes qanunda békitilgen herbir haram nersidin ayriwétish dégenliktur. «Toy qiliwatqan yigit öz öyidin, yatliq bolidighan qiz hujrisidin chiqsun» — «Qan.» 20:7, 24:5 bilen sélishtursaq, weziyetning jiddiyliqi téximu éniq körünidu.

□2:17 «(Ibadetxanidiki) aywan bilen qurban’gah otturisida yigha-zar kötürünglar» — némishqa ashu jayda shundaq qilish kérek? Pikrimizche, bu emr birnechche yil ilgiriki bir weqe bilen zich munasiwetlik, yeni Yehudaning padishahi Yoash Zekeriya dégen kahin-peyghemberni del ashu yerde öltürüwetken («2Tar.» 24:21 hem «Mat.» 23:35ni körüng). «Öz mirasingni xorluqtin saqlap... » — «Perwerdigarning mirasi» mushu yerde, shübhisizki, öz xelqini körsitidu.

■2:17 Zeb. 42:10; 79:10; 115:2

□2:19 «Andin Perwerdigar ... rehim-shepqitini körsetti (18-ayet)... Öz xelqige mundaq dédi: ... » — qarighanda xelq Xudaning sözi boyiche dua-tilawet qilghan, Xuda derweqe ularning duasigha hazir jawab béridu. Bezi alimlar bu sözlerni: «Andin Perwerdigar ... rehim-shepqetni körsitidu... berheq mundaq deydu: ... » dep terjime qilidu.

□2:20 «Hem shimaldin kelgüchini silerdin yiraq qilip,...» — «shimaldin kelgüchi» bolsa belkim birla waqitta bizge ikki bésharetni teng körsitip béridu. Birinchidin, Yoél peyghemberning zamanidiki, shimaldin kelgen «chéketke qoshuni»ni körsitidu; ikkinchidin, axirqi zamandiki, shimaldin kélidighan, Israil xelqige hujum qilidighan, Sheytan qozghaydighan chong bir qoshunnimu körsitidu. «Qoshumche söz»imiznimu körüng. «Uning aldi qismini sherqiy déngizgha, keyni qismini gherbiy déngizgha...» — «sherqiy déngiz» «Ölük Déngiz»ni, «Gherbiy Déngiz» «Ottura Déngiz»ni körsitidu. «Chünki U (Perwerdigar) «chong ishlarni qilghuchimen...» — bashqa birxil terjimisi «Chünki U (Perwerdigar) ulugh ishlarni qiliwatidu» (21-ayettikidek).

□2:21 «Chünki Perwerdigar ulugh ishlarni qilghan» — yaki «chünki Perwerdigar ulugh ishlarni qiliwatidu».

□2:23 «Chünki U heqqaniyliq boyiche silerge «awwalqi yamghurlar»ni béridu» — bashqa birxil terjimisi: «Chünki U silerge «heqqaniyliqni ögetküchi»ni ewitidu, höl-yéghin béridu». Ikki terjimisi belkim teng inawetlik bolushi mumkin; undaqta «heqqaniyliqni ögetküchi» Qutquzghuchi-mesihni körsitishi kérek bolidu. «U silerge höl-yéghin béridu, yeni bashta bolghandek «awwalqi yamghurlar» hem «kéyinki yamghurlar»ni yaghduridu» — «awwalqi yamghurlar» (yaki «deslepki yamghurlar») Qanaanda 10-ayda yaghidu we uning wasitisi bilen tupraq yumshitilip, yer heydesh andin uruq chéchish mumkin bolidu. «Kéyinki yamghurlar» Israilda 3- yaki 4-ayda yéghip, etiyazliq ziraetlerni pishurush rolini oynaydu. Shunga herbir déhqan «kéyinki yamghur»gha teshnadur, uni bek qedirleydu.

■2:25 Yo. 1:4

□2:28 «Silerning oghul-qizliringlar bésharet béridu» — yaki «silerning oghul-qizliringlar peyghemberlik qilidu».

■2:28 Yesh. 44:3; Ez. 39:29; Ros. 2:17

■2:31 Yo. 2:10, 31; 3:15; Yesh. 13:10; 24:23; Am. 8:9; Mat. 24:29; Ros. 2:20; Weh. 6:12-13

□2:32 «Perwerdigar chaqirmaqchi bolghan «qaldisi»lar...» — yaki «Perwerdigar chaqiriwatqan «qaldisi»lar...». «(Perwerdigarning) «qaldisi»» — Tewratta, peyghemberlerning yazmilirida köp körülidighan téma yaki mawzudur. Israil xelqining hem ellerning köp qismi Xudadin yiraqliship ketken bolsimu, ular arisida Xudaning méhir-shepqiti bilen, Özige sadiq bir «qaldisi»ning haman herdaim tépilidighanliqi körsitilidu.

■2:32 Ob. 17; Rim. 10:13