Notes

□8:1 «Perwerdigarning öyi üstide bir qorultaz aylinip yüridu!» — qorultaz peqet ölüklerge yaki «öley dep qalghan» janiwarlargha qiziqidu, elwette (bashqa xil terjimiliride «bürküt» déyilidu).

■8:1 Qan. 28:49; Hosh. 6:7

□8:3 «Israil yaxshiliq-méhribanliqni tashliwetken» — bu ikki bisliq söz; ular özliri yaxshiliq qilishtin qol üzgen we shuning bilen teng, Xudaning yaxshiliqidin mehrum bolghan.

□8:4 «Ular özliri padishahlarni tikligen, biraq men arqiliq emes» — «uningdin xewirim yoq» — démek, bu ish Manga yat boldi, Men uni étirap qilmidim.

□8:5 «I Samariye, séning moziying séni tashliwetti!» — bu kinayilik gep. Israildiki mozay sheklidiki but ularni qutquzmighan. «Baal» we ularning eng chong tawapgahi «Beyt-El»diki butmu «mozay shekli»de idi (bashqa xil terjilirimu bar).

□8:7 «Ular shamal téridi, shunga qara quyunni oridu! Ularning shadisida héch bashaqlar yoq, u héch ash bermeydu; hetta ash bergen bolsimu, yat ademler uni yutuwalghan bolatti» — Israillar herdaim «Baal»din yaxshi hosul tiletti. Ularning oylishiche «Baal»ning «alahidiliki» «mol hosul bérish»mish.

□8:10 «Ular tézla «emirlerning shahi»ning bésimi astida tolghinip kétidu» — «emirlerning shahi» Asuriye padishahining mexsus bir unwani.

□8:11 «Efraim «gunah qurbanliq»liri üchün qurban’gahlarni köpeytkini bilen, bular gunah qozghaydighan qurban’gahlar bolup qaldi» — «gunah qurbanliqi»lar toghruluq «Law.» 4-5-bablarni körüng. Mezkur qurban’gahlarni «Perwerdigargha atap» yasalghanidi. Eslide Xudaning körsetmiliri boyiche Yérusalémdindiki ibadetjanining qurban’gahidin bashqa, Israillarning héchqandaq qurban’gahni yasimasliqi kérek. Derweqe, ular yasalghandin kéyin, tézla butperes tawapgahlargha aylinip qalghanidi.

□8:13 «Ular qurbanliqlargha amraq! Ular Manga qurbanliqlarni qilip, göshidin yeydu,...» — bu ayetning herxil terjimiliri bolghini bilen, omumiy menisi terjimimizningkidek. «Gunahlirini öz béshigha chüshüridu; ular Misirgha qaytidu!» — Misir Israillar tunji qétimliq esirlikke yaki qulluqqa chüshken jay.