15
Yoⱪalƣan ⱪoy wǝ yahxi padiqi toƣrisidiki tǝmsil
Mat. 18:12-14
1Əmdi bajgirlar wǝ baxⱪa gunaⱨkarlarning ⱨǝmmisi uning sɵzini anglaxⱪa uning ǝtrapiƣa olaxmaⱪta idi. 2Lekin Pǝrisiylǝr bilǝn Tǝwrat ustazliri ƣudungxup:
— Bu adǝm gunaⱨkarlarni ⱪarxi alidu wǝ ular bilǝn ⱨǝmdastihan olturidu! — deyixti. 3Xunga u ularƣa munu tǝmsilni sɵzlǝp bǝrdi:
4— Əgǝr aranglarda birǝylǝnning yüz tuyaⱪ ⱪoyi bolup, ulardin biri yitip kǝtsǝ, toⱪsan toⱪⱪuzini qɵldǝ ⱪoyup ⱪoyup yitip kǝtkinini tapⱪuqǝ izdimǝsmu? 5Uni tepiwalƣanda, xadlanƣan ⱨalda mürisigǝ artidu; 6andin ɵyigǝ elip kelip, yar-buradǝrliri bilǝn ⱪolum-ⱪoxnilirini qaⱪirip, ularƣa: «Mǝn yitkǝn ⱪoyumni tepiwaldim, mening bilǝn tǝng xadlininglar!» dǝydu. 7Mǝn silǝrgǝ xuni eytayki, xuningƣa ohxax, towa ⱪiliwatⱪan bir gunaⱨkar üqün ǝrxtǝ zor hursǝnlik bolidu; bu hursǝnlik towiƣa moⱨtaj bolmiƣan toⱪsan toⱪⱪuz ⱨǝⱪⱪaniy kixidin bolƣan hursǝnliktin kɵp artuⱪtur.
Yittirgǝn tǝnggǝ toƣrisidiki tǝmsil
8— Yaki bir ayalning on kümüx dinari bolup, bir dinarni yoⱪitip ⱪoysa, qiraƣni yeⱪip, taki uni tapⱪuqǝ ɵyni süpürüp, zǝn ⱪoyup izdimǝsmu? 9Uni tapⱪanda yar-buradǝr, ⱪolum-ⱪoxnlirini qaⱪirip, ularƣa: «Mening bilǝn tǝng xadlininglar, qünki mǝn yoⱪitip ⱪoyƣan dinarimni tepiwaldim» — dǝydu. 10Mǝn silǝrgǝ xuni eytayki, xuningƣa ohxax towa ⱪiliwatⱪan bir gunaⱨkar üqün Hudaning pǝrixtilirining arisida hursǝnlik bolidu.
Meⱨir-xǝpⱪǝtlik ata toƣrisidiki tǝmsil
11U sɵzini dawam ⱪilip mundaⱪ dedi:
— Mǝlum bir adǝmning ikki oƣli bar ikǝn. 12Kiqik oƣli atisiƣa: «Əy ata, mal-mülüktin tegixlik ülüxümni ⱨazirla manga bǝrgin» dǝp eytiptu. Wǝ u ɵz mal-mülüklirini ikkisigǝ tǝⱪsim ⱪilip beriptu. 13Uzun ɵtmǝyla, kiqik oƣli bar-yoⱪini yiƣixturup, yiraⱪ bir yurtⱪa sǝpǝr ⱪiliptu. U u yǝrdǝ ǝyx-ixrǝtlik iqidǝ turmux kǝqürüp mal-dunyasini buzup-qeqiptu. 14Dǝl u bar-yoⱪini sǝrp ⱪilip tügǝtkǝn waⱪtida, u yurtta ⱪattiⱪ aqarqiliⱪ bolup, u helila ⱪisilqiliⱪta ⱪaptu. 15Xuning bilǝn u berip, xu yurtning bir puⱪrasiƣa mǝdikar bolup yalliniptu; u uni etizliⱪiƣa qoxⱪa beⱪixⱪa ǝwǝtiptu. 16U ⱨǝtta ⱪorsiⱪini qoxⱪilarning yemi bolƣan purqaⱪ posti bilǝn toyƣuzuxⱪa tǝⱪǝzza boptu; lekin ⱨeqkim uningƣa ⱨeqnǝrsǝ bǝrmǝptu.
17Ahir berip u ⱨoxini tepip: «Atamning xunqǝ kɵp mǝdikarlirining aldidin yemǝk-iqmǝk exip-texip turidu; lekin mǝn bolsam bu yǝrdǝ aqliⱪtin ɵlǝy dǝp ⱪaldim! 18Ornumdin turup, atamning aldiƣa berip uningƣa: Əy ata, mǝn ǝrxning aldidimu wǝ sening aldingdimu gunaⱨ ⱪildim. 19Əmdi sening oƣlung atilixⱪa layiⱪ ǝmǝsmǝn. Meni mǝdikarliring süpitidǝ ⱪobul ⱪilƣaysǝn! — dǝymǝn» dǝp oylaptu. 20Xuning bilǝn ornidin turup atisining aldiƣa ⱪaytip mengiptu. Lekin atisi yiraⱪtinla uni kɵrüp uningƣa iqi aƣritip, aldiƣa yügürüp qiⱪip, uning boyniƣa esilip uni sɵyüp ketiptu. 21Oƣli: «Ata, mǝn ǝrxning aldidimu, sening aldingdimu gunaⱨ ⱪildim. Əmdi sening oƣlung atilixⱪa layiⱪ ǝmǝsmǝn» — dǝptu. 22Biraⱪ atisi qakarliriƣa: «Dǝrⱨal ǝng esil tonni ǝkelip uningƣa kiydürünglar, ⱪoliƣa üzük selinglar, putliriƣa ayaƣ kiydürünglǝr; 23wǝ bordaⱪ torpaⱪni ǝkelip soyunglar; andin obdan yǝp, rawurus tǝbriklǝyli! 24Qünki mening bu oƣlum ɵlgǝnidi, tirildi, yitip kǝtkǝnidi, tepildi!» — dǝptu. Andin ular tǝbriklǝxkili baxlaptu.
25Əmdi qong oƣli etizƣa kǝtkǝnikǝn. U ⱪaytip keliwetip ɵygǝ yeⱪin kǝlgǝndǝ nǝƣmǝ-nawa bilǝn ussulning awazini anglaptu. 26U qakarlardin birini qaⱪirip, uningdin nemǝ ix boluwatⱪinini soraptu.
27Qakar uningƣa: Ukang kǝldi wǝ atang uni saⱪ-salamǝt tepiwalƣanliⱪi üqün bordaⱪ torpaⱪni soydi» dǝptu. 28Lekin qong oƣli hapa bolup, ɵygǝ kirgili unimaptu. Wǝ atisi qiⱪip uning ɵygǝ kirixini ɵtünüptu. 29Əmma u atisiƣa jawab berip: «Ⱪara! Mǝn xunqǝ yildin beri ⱪuldǝk hizmitingdǝ boldum, ǝsla ⱨeqbir ǝmringdin qiⱪip baⱪmidim. Biraⱪ sǝn manga ǝl-aƣinilirim bilǝn hux ⱪilƣili ⱨeqⱪaqan birǝr oƣlaⱪmu bǝrmiding! 30Lekin sening mal-mülükliringni paⱨixilǝrgǝ hǝjlǝp tügǝtkǝn bu oƣlung ⱪaytip kǝlgǝndǝ, sǝn uning üqün bordaⱪ torpaⱪni soyupsǝn» — dǝptu. 31Biraⱪ atisi yǝnǝ uningƣa: «Əy oƣlum, sǝn ⱨǝrdaim mening yenimdisǝn wǝ mening barliⱪim seningkidur. 32Əmdi tǝbriklǝp xadlinixⱪa layiⱪtur; qünki bu sening ukang ɵlgǝnidi, tirildi, yoⱪilip kǝtkǝnidi, tepildi» — dǝptu.
Notes
■15:1
Mat. 9:10; Mar. 2:15; Luⱪa 5:29.
□15:3
«xunga u ularƣa munu tǝmsilni sɵzlǝp bǝrdi...» — «muxu tǝmsil»: — bir tǝmsil, demǝk. 15-babta üq tǝmsildǝk kɵrünsimu, ǝmǝliyǝttǝ üq tǝmsil pǝⱪǝt birla mǝnini ipadilǝydu. Xunga ularni «birla tǝmsil» dǝp ⱪaraymiz.
■15:7
Luⱪa 5:32.
□15:8
«bir ayalning on kümüx dinari bolup...» — «kümüx dinar» bolsa grek tilida «draⱪma». «draⱪma» bir dinarƣa barawǝr bolƣan pul birliki.
□15:10
«towa ⱪiliwatⱪan ...» — towa ⱪilix ǝmǝliyǝttǝ (mǝyli naⱨayiti ⱪisⱪa bolsun) bir jǝryan, ǝlwǝttǝ. «Hudaning pǝrixtilirining arisida» — grek tilida «Hudaning pǝrixtilirining aldida». Bu ibaridin puritiliduki, Huda Ɵzi «tǝnggisini tapⱪan ayal»dǝk hursǝn bolidu wǝ pǝrixtilǝrmu uning hursǝnlikidin tǝng bǝⱨrimǝn bolidu.
□15:12
«Əy ata, mal-mülüktin tegixlik ülüxümni ⱨazirla manga bǝrgin» — demisǝkmu, bundaⱪ tǝlǝp eƣir ⱨɵrmǝtsizlik bolidu. «Ⱪɵxumqǝ sɵz»imiznimu kɵrüng. «u ɵz mal-mülüklirini ikkisigǝ tǝⱪsim ⱪilip beriptu» — «ɵz mal-mülükliri» grek ilida «uning ⱨayatini» yaki «uning tirikqilikini». Tǝwrat ⱪanuni boyiqǝ tunji oƣliƣa tǝⱪsim ⱪilinƣan miras kǝnjisiningkidin ikki ⱨǝssǝ kɵp bolidu.
□15:13
«Uzun ɵtmǝyla, kiqik oƣli bar-yoⱪini yiƣixturup, yiraⱪ bir yurtⱪa sǝpǝr ⱪiliptu» — «uzun ɵtmǝyla» (grek tilida «kɵp kün ɵtmǝyla») — kǝnji oƣul tǝlipi tüpǝylidin jǝmiiyǝt aldida intayin nǝprǝtlik bolatti.
□15:15
«...xu yurtning bir puⱪrasiƣa mǝdikar bolup yalliniptu» — grek tilida ««.. xu yurtning bir puⱪrasiƣa ⱪatnixiptu» bilǝn ipadilinidu. «u uni etizliⱪiƣa qoxⱪa beⱪixⱪa ǝwǝtiptu» — demisǝkmu, bu qoxⱪilarning igisi Yǝⱨudiy ǝmǝs; bundaⱪ hizmǝt Yǝⱨudiy yigitkǝ nisbǝtǝn intayin yirginqlik bolatti.
□15:20
«Atisi yiraⱪtinla uni kɵrüp uningƣa iqi aƣritip, aldiƣa yügürüp qiⱪip...» — demisǝkmu, bu atining jǝmiiyǝt aldida yügürüxi, wǝ xundaⱪla buni az dǝp oƣlini ⱪarxi elixⱪa yügürüxi «mɵtiwǝr kixining salapitigǝ muwapiⱪ ǝmǝs» dǝp ⱪarilatti. «Ⱪɵxumqǝ sɵz»imiznimu kɵrüng.
■15:20
Ros. 2:39; Əf. 2:12,17.
□15:30
«sening mal-mülükliringni paⱨixilǝrgǝ hǝjlǝp tügǝtkǝn» — grek tilida «sening mal-mülükliringni paⱨixilǝrgǝ hǝjlǝp yǝwǝtkǝn».
□15:32
«Əmdi tǝbriklǝp xadlinixⱪa layiⱪtur; qünki bu sening ukang ɵlgǝnidi, tirildi, yoⱪilip kǝtkǝnidi, tepildi» — 15-babtiki üq ⱪisimliⱪ tǝmsilning mol tǝlimi üstidǝ «ⱪoxumqǝ sɵz»imizdǝ azraⱪ tohtilimiz.
Mat. 9:10; Mar. 2:15; Luⱪa 5:29.
«xunga u ularƣa munu tǝmsilni sɵzlǝp bǝrdi...» — «muxu tǝmsil»: — bir tǝmsil, demǝk. 15-babta üq tǝmsildǝk kɵrünsimu, ǝmǝliyǝttǝ üq tǝmsil pǝⱪǝt birla mǝnini ipadilǝydu. Xunga ularni «birla tǝmsil» dǝp ⱪaraymiz.
Luⱪa 5:32.
«bir ayalning on kümüx dinari bolup...» — «kümüx dinar» bolsa grek tilida «draⱪma». «draⱪma» bir dinarƣa barawǝr bolƣan pul birliki.
«towa ⱪiliwatⱪan ...» — towa ⱪilix ǝmǝliyǝttǝ (mǝyli naⱨayiti ⱪisⱪa bolsun) bir jǝryan, ǝlwǝttǝ. «Hudaning pǝrixtilirining arisida» — grek tilida «Hudaning pǝrixtilirining aldida». Bu ibaridin puritiliduki, Huda Ɵzi «tǝnggisini tapⱪan ayal»dǝk hursǝn bolidu wǝ pǝrixtilǝrmu uning hursǝnlikidin tǝng bǝⱨrimǝn bolidu.
«Əy ata, mal-mülüktin tegixlik ülüxümni ⱨazirla manga bǝrgin» — demisǝkmu, bundaⱪ tǝlǝp eƣir ⱨɵrmǝtsizlik bolidu. «Ⱪɵxumqǝ sɵz»imiznimu kɵrüng. «u ɵz mal-mülüklirini ikkisigǝ tǝⱪsim ⱪilip beriptu» — «ɵz mal-mülükliri» grek ilida «uning ⱨayatini» yaki «uning tirikqilikini». Tǝwrat ⱪanuni boyiqǝ tunji oƣliƣa tǝⱪsim ⱪilinƣan miras kǝnjisiningkidin ikki ⱨǝssǝ kɵp bolidu.
«Uzun ɵtmǝyla, kiqik oƣli bar-yoⱪini yiƣixturup, yiraⱪ bir yurtⱪa sǝpǝr ⱪiliptu» — «uzun ɵtmǝyla» (grek tilida «kɵp kün ɵtmǝyla») — kǝnji oƣul tǝlipi tüpǝylidin jǝmiiyǝt aldida intayin nǝprǝtlik bolatti.
«...xu yurtning bir puⱪrasiƣa mǝdikar bolup yalliniptu» — grek tilida ««.. xu yurtning bir puⱪrasiƣa ⱪatnixiptu» bilǝn ipadilinidu. «u uni etizliⱪiƣa qoxⱪa beⱪixⱪa ǝwǝtiptu» — demisǝkmu, bu qoxⱪilarning igisi Yǝⱨudiy ǝmǝs; bundaⱪ hizmǝt Yǝⱨudiy yigitkǝ nisbǝtǝn intayin yirginqlik bolatti.
«Atisi yiraⱪtinla uni kɵrüp uningƣa iqi aƣritip, aldiƣa yügürüp qiⱪip...» — demisǝkmu, bu atining jǝmiiyǝt aldida yügürüxi, wǝ xundaⱪla buni az dǝp oƣlini ⱪarxi elixⱪa yügürüxi «mɵtiwǝr kixining salapitigǝ muwapiⱪ ǝmǝs» dǝp ⱪarilatti. «Ⱪɵxumqǝ sɵz»imiznimu kɵrüng.
Ros. 2:39; Əf. 2:12,17.
«sening mal-mülükliringni paⱨixilǝrgǝ hǝjlǝp tügǝtkǝn» — grek tilida «sening mal-mülükliringni paⱨixilǝrgǝ hǝjlǝp yǝwǝtkǝn».
«Əmdi tǝbriklǝp xadlinixⱪa layiⱪtur; qünki bu sening ukang ɵlgǝnidi, tirildi, yoⱪilip kǝtkǝnidi, tepildi» — 15-babtiki üq ⱪisimliⱪ tǝmsilning mol tǝlimi üstidǝ «ⱪoxumqǝ sɵz»imizdǝ azraⱪ tohtilimiz.