24
Miskinlik wǝ jinayǝt
1 soraⱪ künlirini bekitmǝydu?
Nemixⱪa Uni tonuƣanlar Uning xu künlirini bikardin-bikar kütidu?
2
Ular zorawanliⱪ bilǝn baxⱪilarning padilirini bulap-talap ɵzliri oquⱪ-axkara baⱪidu;□ ■
3
Ular tul hotunning kalisini kepillik üqün eliwalidu.□
4
Xuning bilǝn zemindiki ezilgǝnlǝrning ⱨǝmmisi mɵküxüwalidu.■
5
Tang sǝⱨǝrdǝ olja izdǝx «hizmiti»gǝ qiⱪidu;
Janggal ular wǝ ularning baliliri üqün yemǝklik tǝminlǝydu.□
6 kaliliri üqün dalada ot-qɵp oridu,
Uning üqün axⱪan-taxⱪan üzümlirini teriydu;□
7
Soƣuⱪta bolsa yepinƣudǝk kiyimi yoⱪtur.
8
Panaⱨsizliⱪidin taxni ⱪuqaⱪlixidu.
9
Ular miskinlǝrdin bowaⱪlarni kepillikkǝ alidu.□
10 Miskinlǝr bolsa kiyimsiz, yeling ɵtidu,
Baxⱪilar üqün buƣday baƣlirini kɵtürsimu, yǝnila aq ⱪalidu;■
11
Ⱨoylilirida xarab kɵlqikini qǝyligǝn bolsimu,
Yǝnila ussuzluⱪta ⱪalidu.■
12
Ⱪiliq yegǝnlǝrning janliri nalǝ-pǝryad kɵtüridu;
Biraⱪ Tǝngri ⱨeqkimning iplasliⱪini ǝyiblimǝydu.□
13
Ular nurning yollirini bilmǝydu,
Uning tǝriⱪiliridǝ turmaydu.
14
Kǝmbǝƣǝllǝr wǝ miskinlǝrni ɵltüridu;
Keqidǝ u oƣridǝk yüridu.□ ■
15
Baxⱪilar meni tonumisun dǝp ayalning qümbilini yüzigǝ tartiwalidu.■
16 oƣrilar ɵyning tamlirini kolap texidu;
Kündüzdǝ ular ɵzlirini ɵz ɵyigǝ ⱪamap ⱪoyidu;
Ular nurni tonumaydu.■
17
Ular ⱪap-ⱪarangƣuluⱪning wǝⱨimilirini dost tutidu.□
18
Ularning yǝr-zemindiki nesiwisi lǝnǝt ⱪilinƣanki,
Xunga ulardin ⱨeqkim üzümzarliⱪⱪa yǝnǝ mangmisun!□
19
Tǝⱨtisaramu ohxaxla gunaⱨ ⱪilƣanlarni yǝp tügǝtsun!
20
Ⱪurt xɵlgǝylirini eⱪitip uni yesun!
Əskǝ ⱨeq elinmisun!
Xuning bilǝn ⱨǝⱪⱪaniysizliⱪ dǝrǝhtǝk kesilsun!□
21
U tul hotunlarƣimu ⱨeq xǝpⱪǝt kɵrsǝtmǝydu.
22 Huda Ɵz ⱪudriti bilǝn mundaⱪ küq-ⱨoⱪuⱪi barlarning künini uzartidu;
Ular ⱨǝtta ⱨayatidin ümidsizlǝnsimu ⱪaytidin ornidin turidu.□
23 Huda yǝnila ularni amanliⱪta muⱪimlaxturidu,
Xunga ular hatirjǝm bolidu;
U ularning yollirini kɵzdǝ tutⱪan ǝmǝsmu?□
24
Andin ular yoⱪ bolidu;
Ular ongda ⱪaldurulidu, andin baxⱪa adǝmlǝrgǝ ohxaxla yiƣip elip ketilidu;
Ular pǝⱪǝtla pixⱪan sǝrhil buƣday baxaⱪliridǝk kesilip ketidu.□
25
Mening gǝplirimni kim ⱪuruⱪ gǝp deyǝlǝydu?».
Notes □ 24:2
«Mana, adǝmlǝr pasil ⱪilinƣan taxlarni yɵtkiwetidu» — muxu bab 1-12-ayǝttiki «adǝmlǝr» bǝlkim qɵl-bayawanda turuwatⱪan miskin jinayǝtqilǝrni kɵrsitidu (bolupmu 5-12-ayǝtlǝrni kɵrüng). «...taxlarni yɵtkiwetidu» — yaki «taxlarni yɵtkǝp ketidu».
■ 24:2
Ⱪan. 19:14 ; 27:17 ; Pǝnd. 22:28 ; 23:10
□ 24:3
«Ular tul hotunning kalisini kepillik üqün eliwalidu» — bu kalisi bǝlkim ⱨǝm süt üqün ⱨǝm yǝr ⱨǝydǝx üqünmu ixlitilidu.
■ 24:4
Pǝnd. 28:28
□ 24:5
«...ular dǝxt-bayawanlardiki yawayi exǝklǝrdǝk,...» — bu yaman adǝmlǝr xǝⱨǝr-yezilardin ⱨǝydiwetilgǝn bolup, dǝxt-bayawanda jan beⱪixtin baxⱪa amali yoⱪ idi.
□ 24:6
«Ular yamanning kaliliri üqün dalada ot-qɵp oridu, uning üqün axⱪan-taxⱪan üzümlirini teriydu» — roxǝnki, yǝr igisi bolƣan muxu rǝzil adǝm bu «qüprǝndilǝr»gǝ ɵz axliⱪ ⱨosulini elixta yaki üzüm ⱨosulini üzüxtǝ ⱨeq ixǝnmǝydu.
□ 24:9
«Ular miskinlǝrdin bowaⱪlarni kepillikkǝ alidu» — yaki «Ular miskinlǝrdin kepillik alidu».
■ 24:10
Law. 19:13
■ 24:11
Ⱪan. 25:4 ; Yaⱪ. 5:4
□ 24:12
«... Biraⱪ Tǝngri ⱨeqkimning iplasliⱪini ǝyiblimǝydu» — keyin Ayup bu sɵzidin ⱨǝm muxuningƣa ohxax baxⱪa sɵzliridin towa ⱪilip: «Nǝsiⱨǝtni tuturuⱪisiz sɵzlǝr bilǝn hirǝlǝxtürgǝn kim?» dǝp sɵzidin yanidu (42-bab). Biraⱪ bu babtiki 1-12-ayǝtlǝrdin roxǝn qüxinimizki, u mundaⱪ kixilǝrning, ⱨǝtta uningdin yiraⱪ turƣan ezilgüqilǝrning ǝⱨwaliƣa iqini aƣritip kɵngül bɵlǝtti.
□ 24:14
«Ⱪatil tang nuri kelixi bilǝn ornidin turup, kǝmbǝƣǝllǝr wǝ miskinlǝrni ɵltüridu» — bǝlkim tang sǝⱨǝrdiki ƣuwaliⱪtin ⱨǝm kixining bihǝstǝlikidin paydilinip yoxurun zǝrbǝ ⱪilip bulap-talaydu.
■ 24:14
Zǝb. 10:8, 9
■ 24:15
Zǝb. 10:10-11 ; Pǝnd. 7:8, 9
■ 24:16
Ayup 38:15 ; Yⱨ. 3:20
□ 24:17
«Ular üqün tang sǝⱨǝr ɵlüm sayisidǝk tuyulidu» — yaki «Tang sǝⱨǝr ular üqün ⱪap-ⱪarangƣuluⱪ bolidu».
□ 24:18
«Ular sularning yüzidiki kɵpüklǝrdǝk yoⱪap kǝtsun!» — 18-20-ayǝtlǝrdiki peillarni buyruⱪ xǝklidǝ yaki kǝlgüsi zaman xǝklidǝ tǝrjimǝ ⱪilixⱪa bolidu. Xunga -18-20-ayǝtlǝrning baxⱪa birhil tǝrjimisi: «Ular sularning yüzidiki kɵpüklǝrdǝk yoⱪap ketidu; ularning yǝr-zemindiki nesiwisi lǝnǝt ⱪilinƣan, xuning bilǝn ulardin ⱨeqkim üzümzarliⱪⱪa yǝnǝ mangmaydu... ⱪatarliⱪ» bolidu. Biraⱪ biz tǝrjimimizni aldi-kǝynidiki ayǝtlǝrgǝ maslaxturup alduⱪ.
□ 24:20
«Ⱪurt xɵlgǝylirini eⱪitip uni yesun!» — yaki: «Ⱪurt uning jorisi bolsun!».
□ 24:22
«...Ular ⱨǝtta ⱨayatidin ümidsizlǝnsimu ⱪaytidin ornidin turidu» — bu ayǝttiki ǝsli tekistni qüxinix sǝl tǝs. Baxⱪa hil tǝrjimiliri uqrixi mumkin.
□ 24:23
«U ularning yollirini kɵzdǝ tutⱪan ǝmǝsmu?» — Ayup muxu yǝrdǝ Hudaning yamanlarning yollirini kɵzdǝ tutⱪini bilǝn ularni alaⱨidǝ jazalimaydiƣanliⱪini, bǝlki ularni adǝttikidǝk ɵlüm künigǝ saⱪlaydiƣanliⱪini kɵrsǝtmǝkqi boluxi mumkin.
□ 24:24
«Ular , yǝni yamanlar pǝⱪǝtla pixⱪan sǝrhil buƣday baxaⱪliridǝk kesilip ketidu» — Ayup yǝnila, yamanlarning ⱨeq jazalanmay ⱨayatning pǝyzini sürüp andin pixⱪan sǝrhil buƣdaydǝk ⱨeq azablanmay bu dunyadin ketidiƣanliⱪini kɵrsǝtsǝ kerǝk.
«Mana, adǝmlǝr pasil ⱪilinƣan taxlarni yɵtkiwetidu» — muxu bab 1-12-ayǝttiki «adǝmlǝr» bǝlkim qɵl-bayawanda turuwatⱪan miskin jinayǝtqilǝrni kɵrsitidu (bolupmu 5-12-ayǝtlǝrni kɵrüng). «...taxlarni yɵtkiwetidu» — yaki «taxlarni yɵtkǝp ketidu».
Ⱪan. 19:14; 27:17; Pǝnd. 22:28; 23:10
«Ular tul hotunning kalisini kepillik üqün eliwalidu» — bu kalisi bǝlkim ⱨǝm süt üqün ⱨǝm yǝr ⱨǝydǝx üqünmu ixlitilidu.
Pǝnd. 28:28
«...ular dǝxt-bayawanlardiki yawayi exǝklǝrdǝk,...» — bu yaman adǝmlǝr xǝⱨǝr-yezilardin ⱨǝydiwetilgǝn bolup, dǝxt-bayawanda jan beⱪixtin baxⱪa amali yoⱪ idi.
«Ular yamanning kaliliri üqün dalada ot-qɵp oridu, uning üqün axⱪan-taxⱪan üzümlirini teriydu» — roxǝnki, yǝr igisi bolƣan muxu rǝzil adǝm bu «qüprǝndilǝr»gǝ ɵz axliⱪ ⱨosulini elixta yaki üzüm ⱨosulini üzüxtǝ ⱨeq ixǝnmǝydu.
«Ular miskinlǝrdin bowaⱪlarni kepillikkǝ alidu» — yaki «Ular miskinlǝrdin kepillik alidu».
Law. 19:13
Ⱪan. 25:4; Yaⱪ. 5:4
«... Biraⱪ Tǝngri ⱨeqkimning iplasliⱪini ǝyiblimǝydu» — keyin Ayup bu sɵzidin ⱨǝm muxuningƣa ohxax baxⱪa sɵzliridin towa ⱪilip: «Nǝsiⱨǝtni tuturuⱪisiz sɵzlǝr bilǝn hirǝlǝxtürgǝn kim?» dǝp sɵzidin yanidu (42-bab). Biraⱪ bu babtiki 1-12-ayǝtlǝrdin roxǝn qüxinimizki, u mundaⱪ kixilǝrning, ⱨǝtta uningdin yiraⱪ turƣan ezilgüqilǝrning ǝⱨwaliƣa iqini aƣritip kɵngül bɵlǝtti.
«Ⱪatil tang nuri kelixi bilǝn ornidin turup, kǝmbǝƣǝllǝr wǝ miskinlǝrni ɵltüridu» — bǝlkim tang sǝⱨǝrdiki ƣuwaliⱪtin ⱨǝm kixining bihǝstǝlikidin paydilinip yoxurun zǝrbǝ ⱪilip bulap-talaydu.
Zǝb. 10:8, 9
Zǝb. 10:10-11; Pǝnd. 7:8, 9
Ayup 38:15; Yⱨ. 3:20
«Ular üqün tang sǝⱨǝr ɵlüm sayisidǝk tuyulidu» — yaki «Tang sǝⱨǝr ular üqün ⱪap-ⱪarangƣuluⱪ bolidu».
«Ular sularning yüzidiki kɵpüklǝrdǝk yoⱪap kǝtsun!» — 18-20-ayǝtlǝrdiki peillarni buyruⱪ xǝklidǝ yaki kǝlgüsi zaman xǝklidǝ tǝrjimǝ ⱪilixⱪa bolidu. Xunga -18-20-ayǝtlǝrning baxⱪa birhil tǝrjimisi: «Ular sularning yüzidiki kɵpüklǝrdǝk yoⱪap ketidu; ularning yǝr-zemindiki nesiwisi lǝnǝt ⱪilinƣan, xuning bilǝn ulardin ⱨeqkim üzümzarliⱪⱪa yǝnǝ mangmaydu... ⱪatarliⱪ» bolidu. Biraⱪ biz tǝrjimimizni aldi-kǝynidiki ayǝtlǝrgǝ maslaxturup alduⱪ.
«Ⱪurt xɵlgǝylirini eⱪitip uni yesun!» — yaki: «Ⱪurt uning jorisi bolsun!».
«...Ular ⱨǝtta ⱨayatidin ümidsizlǝnsimu ⱪaytidin ornidin turidu» — bu ayǝttiki ǝsli tekistni qüxinix sǝl tǝs. Baxⱪa hil tǝrjimiliri uqrixi mumkin.
«U ularning yollirini kɵzdǝ tutⱪan ǝmǝsmu?» — Ayup muxu yǝrdǝ Hudaning yamanlarning yollirini kɵzdǝ tutⱪini bilǝn ularni alaⱨidǝ jazalimaydiƣanliⱪini, bǝlki ularni adǝttikidǝk ɵlüm künigǝ saⱪlaydiƣanliⱪini kɵrsǝtmǝkqi boluxi mumkin.
«Ular , yǝni yamanlar pǝⱪǝtla pixⱪan sǝrhil buƣday baxaⱪliridǝk kesilip ketidu» — Ayup yǝnila, yamanlarning ⱨeq jazalanmay ⱨayatning pǝyzini sürüp andin pixⱪan sǝrhil buƣdaydǝk ⱨeq azablanmay bu dunyadin ketidiƣanliⱪini kɵrsǝtsǝ kerǝk.