10
Butlar ǝmǝs, Pǝrwǝrdigarla ibadǝtkǝ layiⱪtur
1 Pǝrwǝrdigarning silǝrgǝ eytⱪan sɵzigǝ ⱪulaⱪ selinglar, i Israil jǝmǝti: — 2 Pǝrwǝrdigar mundaⱪ dǝydu: — Əllǝrning yollirini ɵgǝnmǝnglar; gǝrqǝ ǝllǝr asmandiki ⱨadisǝ-alamǝtlǝrdin ⱪorⱪup dǝkkǝ-dükkigǝ qɵmgǝn bolsimu, silǝr bulardin ⱨeq qɵqüp kǝtmǝnglar. □ 3 Qünki ǝllǝrning ⱪaidǝ-yosunliri bimǝniliktur; ⱨǝmmisi ormanliⱪtin kesilgǝn dǝrǝhtin, yaƣaqqining iskinisi bilǝn oyulƣan nǝrsigǝ asaslanƣandur. ■ 4 Ular buni altun-kümüx bilǝn ⱨǝllǝydu; uni yiⱪilmisun dǝp ular bolⱪa, mihlar bilǝn bekitidu. ■ 5 Bundaⱪ butlar tǝrhǝmǝkliktǝ turidiƣan bir ⱪaranquⱪtur, halas; ular ⱨeq sɵzliyǝlmǝydu; ular baxⱪilar tǝripidin kɵtürülüxi kerǝk, qünki ular mangalmaydu. Ulardin ⱪorⱪmanglar; qünki ular rǝzillik ⱪilalmaydu, ularning ⱪolidin yahxiliⱪ ⱪilixmu kǝlmǝydu. ■ 6 — Sanga ohxaydiƣan ⱨeqkim yoⱪ, i Pǝrwǝrdigar; Sǝn uluƣ, küq-ⱪudriting bilǝn naming uluƣdur. ■ 7 Kim Sǝndin ⱪorⱪmay turalisun, i barliⱪ ǝllǝr üstigǝ ⱨɵkümran padixaⱨ!? Qünki bu Sanga tegixliktur; qünki ǝllǝrdiki danixmǝnlǝr arisida wǝ barliⱪ padixaⱨliⱪlar arisida Sanga ohxax ⱨeqkim yoⱪtur. ■ 8 Əllǝrning ⱨǝmmisi istisnasiz ǝⱪli yoⱪ, nadanlardur; bu ǝrzimǝslǝr yaƣaqtur, halas! Ular tǝlim berǝlǝmdu!? □ ■ 9 Soⱪup yalpaⱪlanƣan kümüx Tarxixtin elip kelinidu; altunmu Ufazdin elip kelinidu; andin ⱨünǝrwǝn wǝ zǝrgǝrlǝrning ⱪoli bu yasiƣiniƣa kɵk wǝ sɵsün rǝht bilǝn kiyim kiygüzidu — bularning ⱨǝmmisi xübⱨisizki, danixmǝn ustilarning ǝjridur!
10 Lekin Pǝrwǝrdigar Hudaning Ɵzi ⱨǝⱪiⱪǝttur; U ⱨayat Hudadur, mǝnggülükning Padixaⱨidur; Uning ƣǝzipi aldida yǝr-zemin titrǝydu; ǝllǝr Uning ⱪǝⱨrini kɵtürǝlmǝydu. 11 Ularƣa mundaⱪ degin: «Asman bilǝn zeminni yaratmiƣan ilaⱨlar, ular zemin yüzidin wǝ asman astidin yoⱪaydu!».□
12 Pǝrwǝrdigar bolsa yǝr-zeminni küq-ⱪudriti bilǝn yasiƣan,
Alǝmni danaliⱪi bilǝn bǝrpa ⱪilƣan,
Asmanlarni ǝⱪil-parasiti bilǝn yayƣuqidur. ■
13 U awazini ⱪoyuwǝtsǝ, asmanlarda sular xawⱪunlaydu;
U yǝr qǝtliridin bulut-tumanlarni ɵrlitidu;
U yamƣurlarƣa qaⱪmaⱪlarni ⱨǝmraⱨ ⱪilip bekitidu,
Wǝ xamalni ɵz hǝziniliridin qiⱪiridu.■
14 Muxu kixilǝrning ⱨǝrbiri ǝⱪilsiz, bilimdin mǝⱨrumlardur;
Zǝrgǝrlǝrning ⱨǝrbiri ɵzliri oyƣan but tǝripidin xǝrmǝndigǝ ⱪalidu;
Qünki uning ⱪuyma ⱨǝykili yalƣanqiliⱪ, ularda ⱨeq tiniⱪ yoⱪtur.■
15 Ular bimǝnilǝrdur, mazaⱪ obyektidur;
Jazalinix waⱪti ularning üstigǝ kǝlgǝndǝ, ular yoⱪitilidu.
16 Yaⱪupning Nesiwisi Bolƣuqi bulardǝk ǝmǝstur,
Qünki barliⱪ mǝwjudatni yasiƣuqi Xudur;
Israil bolsa Uning Ɵz mirasi bolƣan ⱪǝbilidur;
Samawi ⱪoxunlarning Sǝrdari bolƣan Pǝrwǝrdigar Uning namidur.□ ■
Yǝrǝmiya hǝlⱪi üqün mǝrsiyǝ oⱪup dua ⱪilidu
17 Zemindin qiⱪixⱪa yük-taⱪingni yiƣixturup al, i muⱨasirigǝ elinƣuqi ⱪiz; □ 18 qünki Pǝrwǝrdigar mundaⱪ dǝydu: — «Mana, Mǝn bu waⱪitta zemindikilǝrni elip u yǝrdin qɵriwetimǝn wǝ ularning kɵngli tonup yǝtküqǝ azar berimǝn!».■
Yǝrǝmiya hǝlⱪigǝ wǝkil süpitidǝ sɵz ⱪilidu
19 Jaraⱨitim üqün ⱨalimƣa way! Mening yaram dawaliƣusizdur! Biraⱪ ǝslidǝ mǝn: «Bu pǝⱪǝt bir kesǝllik, halas, uningƣa qidiƣudǝkmǝn» — dǝptikǝnmǝn. □ 20 Mening qedirim ⱨalak boldi, barliⱪ tanilirim üzüldi; balilirim mǝndin juda bolup, ular yoⱪ boldi; qedirimni ⱪaytidin sozup tikküdǝk, qedir pǝrdilirini asⱪudǝk ⱨeqkim ⱪalmidi. 21 Qünki hǝlⱪ padiqiliri ǝⱪilsiz bolup, Pǝrwǝrdigarni izdǝp yol sorimaydu; xunga ular danixmǝnlǝrdǝk ix kɵrǝlmǝydu, ularning barliⱪ padisi tarⱪilip kǝtti. □ 22 Anglanglar! Bir gǝpning xǝpisi! Mana, u kelidu, ximaliy zemindin qiⱪⱪan zor bir quⱪan-sürǝn! Yǝⱨudaning xǝⱨǝrlirini bir wǝyranǝ, qilbɵrilǝrning turalƣusiƣa aylandurƣuqi keliwatidu! ■ 23 Bilimǝnki, i Pǝrwǝrdigar, insanning ɵz yolini bekitixi ɵz ⱪolida ǝmǝstur; mengiwatⱪan adǝmning ɵzidǝ ⱪǝdǝmlirini haliƣanqǝ taxlax ⱪudriti bolmastur; ■ 24 Pǝrwǝrdigar, meni tüzigǝysǝn, lekin ƣǝziping bilǝn ǝmǝs, adil ⱨɵküming bilǝn tüzigǝysǝn; bolmisa Sǝn meni yoⱪⱪa barawǝr ⱪilisǝn. ■ 25 Ⱪǝⱨringni Seni tonumaydiƣan ǝllǝr ⱨǝmdǝ namingƣa nida ⱪilmaydiƣan jǝmǝtlǝr üstigǝ tɵkkǝysǝn; qünki ular Yaⱪupni yǝp kǝtkǝn; bǝrⱨǝⱪ, ular uni yutup tügǝxtürüp, turƣan jayini mutlǝⱪ wǝyran ⱪilƣan.■
Notes
□ 10:2
«ǝllǝrning yollirini ɵgǝnmǝnglar; gǝrqǝ ǝllǝr asmandiki ⱨadisǝ-alamǝtlǝrdin ⱪorⱪup dǝkkǝ-dükkigǝ qɵmgǝn bolsimu, silǝr bulardin ⱨeq qɵqüp kǝtmǝnglar» — yat ǝllǝr bundaⱪ «asmandiki ⱨadisǝ-alamǝtlǝr»ni hurapiyliⱪ, yǝni munǝjjimlik yolida qüxinǝtti, ǝlwǝttǝ.
■ 10:3
Yǝx. 44:14-17
■ 10:4
Yǝx. 41:7
■ 10:5
Zǝb. 115:4-7 ; Yǝx. 41:23 ; 46:1, 7
■ 10:6
Zǝb. 86:8,10
■ 10:7
Wǝⱨ. 15:4
□ 10:8
«Əllǝrning ⱨǝmmisi istisnasiz ǝⱪli yoⱪ, nadanlardur; bu ǝrzimǝslǝr yaƣaqtur, halas! Ular tǝlim berǝlǝmdu!? » — oⱪurmǝnlǝr ayǝtning baxⱪa hil tǝrjimilirini uqritixi mumkin.
■ 10:8
Yǝx. 41:29 ; Ⱨab. 2:18 ; Zǝk. 10:2
□ 10:11
«Ularƣa mundaⱪ degin: «Asman bilǝn zeminni yaratmiƣan ilaⱨlar, ular zemin yüzidin wǝ asman astidin yoⱪaydu!» — bu ayǝt ibraniy tilida ǝmǝs, bǝlki aramiy tilida ipadilinidu. Eniⱪki, Hudaning mǝⱪsiti Ɵz hǝlⱪining bu ⱨǝⱪiⱪǝtni yat ǝllǝrgǝ ularning ɵz tilida bildürüxi kerǝk.
■ 10:12
Yar. 1:1 ; Ayup 9:8 ; Zǝb. 104:2 ; Yǝx. 40:22 ; 44:24 ; 51:13 ; Yǝr. 51:15
■ 10:13
Zǝb. 135:7 ; Yǝr. 51:16
■ 10:14
Yǝr. 51:17,18
□ 10:16
«Yaⱪupning nesiwisi» — «Yaⱪup» muxu yǝrdǝ Yaⱪup wǝ uning ǝwladliri bolƣan Israilnimu kɵrsitidu. «Yaⱪupning nesiwisi» Hudaning Ɵzidur, ǝlwǝttǝ.
■ 10:16
Zǝb. 74:2 ; Yǝr. 51:19
□ 10:17
«muⱨasirigǝ elinƣuqi ⱪiz» — «ⱪiz» muxu yǝrdǝ xübⱨisizki, pütün hǝlⱪni bildüridu.
■ 10:18
Yǝr. 6:24
□ 10:19
«pǝⱪǝt bir kesǝllik» — bǝlkim hǝlⱪning bexiƣa qüxkǝn külpǝtlǝr «pǝⱪǝt waⱪtiliⱪ awarǝ, halas» degǝn ⱨessiyatini kɵrsitidu. Sahta pǝyƣǝmbǝrlǝr bundaⱪ ⱨessiyatni kɵp ⱪollaytti.
□ 10:21
«hǝlⱪ padiqiliri» — (yǝni «pada baⱪⱪuqiliri») xübⱨisizki, Yǝⱨudaning padixaⱨi, wǝzirliri, kaⱨinliri wǝ pǝyƣǝmbǝrlirini kɵrsitidu.
■ 10:22
Yǝr. 1:14 ; 4:6 ; 9:11
■ 10:23
Pǝnd. 16:1 ; 20:24
■ 10:24
Zǝb. 6:1 ; 38:1 ; Yǝr. 30:11 ; 46:28
■ 10:25
Zǝb. 79:6 ; Yǝr. 8:16 ; 9:16
«ǝllǝrning yollirini ɵgǝnmǝnglar; gǝrqǝ ǝllǝr asmandiki ⱨadisǝ-alamǝtlǝrdin ⱪorⱪup dǝkkǝ-dükkigǝ qɵmgǝn bolsimu, silǝr bulardin ⱨeq qɵqüp kǝtmǝnglar» — yat ǝllǝr bundaⱪ «asmandiki ⱨadisǝ-alamǝtlǝr»ni hurapiyliⱪ, yǝni munǝjjimlik yolida qüxinǝtti, ǝlwǝttǝ.
Yǝx. 44:14-17
Yǝx. 41:7
Zǝb. 115:4-7; Yǝx. 41:23; 46:1, 7
Zǝb. 86:8,10
Wǝⱨ. 15:4
«Əllǝrning ⱨǝmmisi istisnasiz ǝⱪli yoⱪ, nadanlardur; bu ǝrzimǝslǝr yaƣaqtur, halas! Ular tǝlim berǝlǝmdu!? » — oⱪurmǝnlǝr ayǝtning baxⱪa hil tǝrjimilirini uqritixi mumkin.
Yǝx. 41:29; Ⱨab. 2:18; Zǝk. 10:2
«Ularƣa mundaⱪ degin: «Asman bilǝn zeminni yaratmiƣan ilaⱨlar, ular zemin yüzidin wǝ asman astidin yoⱪaydu!» — bu ayǝt ibraniy tilida ǝmǝs, bǝlki aramiy tilida ipadilinidu. Eniⱪki, Hudaning mǝⱪsiti Ɵz hǝlⱪining bu ⱨǝⱪiⱪǝtni yat ǝllǝrgǝ ularning ɵz tilida bildürüxi kerǝk.
Yar. 1:1; Ayup 9:8; Zǝb. 104:2; Yǝx. 40:22; 44:24; 51:13; Yǝr. 51:15
Zǝb. 135:7; Yǝr. 51:16
Yǝr. 51:17,18
«Yaⱪupning nesiwisi» — «Yaⱪup» muxu yǝrdǝ Yaⱪup wǝ uning ǝwladliri bolƣan Israilnimu kɵrsitidu. «Yaⱪupning nesiwisi» Hudaning Ɵzidur, ǝlwǝttǝ.
Zǝb. 74:2; Yǝr. 51:19
«muⱨasirigǝ elinƣuqi ⱪiz» — «ⱪiz» muxu yǝrdǝ xübⱨisizki, pütün hǝlⱪni bildüridu.
Yǝr. 6:24
«pǝⱪǝt bir kesǝllik» — bǝlkim hǝlⱪning bexiƣa qüxkǝn külpǝtlǝr «pǝⱪǝt waⱪtiliⱪ awarǝ, halas» degǝn ⱨessiyatini kɵrsitidu. Sahta pǝyƣǝmbǝrlǝr bundaⱪ ⱨessiyatni kɵp ⱪollaytti.
«hǝlⱪ padiqiliri» — (yǝni «pada baⱪⱪuqiliri») xübⱨisizki, Yǝⱨudaning padixaⱨi, wǝzirliri, kaⱨinliri wǝ pǝyƣǝmbǝrlirini kɵrsitidu.
Yǝr. 1:14; 4:6; 9:11
Pǝnd. 16:1; 20:24
Zǝb. 6:1; 38:1; Yǝr. 30:11; 46:28
Zǝb. 79:6; Yǝr. 8:16; 9:16