3
«Yuⱪiridiki ixlarƣa intilip izdininglar»
1Silǝr Mǝsiⱨ bilǝn tǝng tirildürülgǝn bolsanglar, ǝmdi yuⱪiridiki ixlarƣa intilip izdininglar; Mǝsiⱨ xu yǝrdǝ Hudaning ong yenida olturidu. 2Kɵngül-zeⱨninglarni yǝrdiki ixlarƣa ǝmǝs, bǝlki yuⱪiriⱪi ixlarƣa ⱪoyunglar; 3qünki silǝr ɵlgǝnsilǝr, wǝ ⱨayatinglar Mǝsiⱨ bilǝn billǝ Hudada yoxurun turidu. 4Əmma ⱨayatimiz bolƣan Mǝsiⱨ axkarilanƣan qaƣda, xuan silǝr uning bilǝn billǝ xan-xǝrǝptǝ axkarilinidiƣan bolisilǝr.
5Xunga yǝrgǝ tǝwǝ ixlarni ⱪilƣuqi ⱨǝrⱪandaⱪ ǝzaliringlarni, yǝni buzuⱪluⱪ, napaklik, iplas ⱨessiyatlar, rǝzil haⱨixlar wǝ nǝpsaniyǝtqilik (u butpǝrǝslikkǝ barawǝrdur)ni ɵlümgǝ mǝⱨküm ⱪilinglar; 6qünki bu ixlar tüpǝylidin Hudaning ƣǝzipi itaǝtsiz pǝrzǝntlǝrgǝ qüxidu. 7Silǝr bular arisida yaxiƣan waⱪtinglarda, bundaⱪ ixlardimu mangƣansilǝr.
8Əmma ⱨazir silǝr muxularningmu ⱨǝmmisini ɵzünglardin seliwetinglar — yǝni ƣǝzǝp, ⱪǝⱨr-sǝpra, yaman niyǝtlǝr, tɵⱨmǝt, aƣzinglardin qiⱪidiƣan iplas sɵzlǝrnimu siliwetinglar. 9Bir-biringlarƣa yalƣan sɵzlimǝnglar; qünki silǝr kona adǝmni ⱪilmixliri bilǝn seliwǝtkǝnsilǝr, 10wǝ yengi adǝmni kiygǝnsilǝr; yengi adǝm bolsa ɵzini Yaratⱪuqining sürǝt-obrazi boyiqǝ toluⱪ bilixtǝ daim yengilimaⱪta; 11uningda ⱨeqⱪandaⱪ yunanliⱪ yaki Yǝⱨudiy, sünnǝtlik yaki sünnǝtsiz, yat mǝdiniyǝtlik, Skit, ⱪul yaki ⱨɵrlǝr mǝwjut ǝmǝstur; bǝlki Mǝsiⱨ ⱨǝmmidur, wǝ ⱨǝmmididur.
12Xunga, Hudaning talliwalƣanliriƣa, pak-muⱪǝddǝs wǝ sɵyüngǝnlǝrgǝ layiⱪ, adǝmgǝ iq aƣritidiƣan baƣirlarni, meⱨribanliⱪ, kiqik peilliⱪ, mɵminlik wǝ sǝwr-taⱪǝtlikni kiyiwelinglar; 13bir-biringlarƣa yol ⱪoyunglar, naraziliⱪ ix bolsa bir-biringlarni kǝqürüm ⱪilinglar; Mǝsiⱨ silǝrni ⱪandaⱪ kǝqürüm ⱪilƣan bolsa silǝrmu xundaⱪ ⱪilinglar. 14Muxu ixlarning üstigǝ kamil birlikning rixtisi bolƣan meⱨir-muⱨǝbbǝtni ⱪoxup beringlar. 15Mǝsiⱨning hatirjǝmliki ⱪǝlbinglarda ⱨɵküm sürsun (silǝr bir tǝn bolup bu hatirjǝmliktǝ boluxⱪa qaⱪirilƣan ikǝnsilǝr) wǝ xundaⱪla rǝⱨmǝt eytixlarda bolunglar.
16Mǝsiⱨning sɵz-kalamini ɵzünglarda bayliⱪ ⱨasil ⱪilip turƣuzunglar, barliⱪ danaliⱪ bilǝn bir-biringlarƣa ɵgitinglar, jekilǝnglar, qin ⱪǝlbinglarda zǝbur-nǝƣmilǝr, mǝdⱨiyǝ küyliri wǝ roⱨiy nahxilarni yangritip Hudani qirayliⱪ mǝdⱨiyilǝnglar; 17wǝ ⱨǝmmǝ ixlarda, sɵz bolsun, ǝmǝl bolsun, ⱨǝmmisini Rǝb Əysaning namida ⱪilip, uning arⱪiliⱪ Huda’Atiƣa rǝⱨmǝt eytinglar.
ailidikilǝrgǝ bolƣan jekilǝxlǝr
18Silǝr ayallar, Rǝbdǝ bolƣan süpitinglarƣa layiⱪ ɵz ǝrliringlarƣa boysununglar; 19silǝr ǝrlǝr, ɵz ayalliringlarƣa muⱨǝbbǝt kɵrsitinglar; ularƣa aqqiⱪ ⱪilmanglar.
20Silǝr balilar, ata-ananglarƣa ⱨǝmmǝ ixlarda itaǝt ⱪilinglar; qünki bundaⱪ ⱪilix Rǝbdǝ bolƣan güzǝl ixtur.
21Silǝr atilar, baliliringlarning kɵngligǝ azar bǝrmǝnglar; undaⱪ ⱪilsanglar kɵngli yara bolidu.
22Silǝr ⱪullar, ǝttin bolƣan hojayininglarƣa ⱨǝmmǝ ixta itaǝt ⱪilinglar; pǝⱪǝt kɵz alididila hizmǝt ⱪilip, insanlarni hux ⱪilƣuqi ⱪullardin bolmanglar, bǝlki Rǝbdin ǝyminip qin kɵnglünglardin ix kɵrünglar.
23Nemǝ ixni ⱪiliwatⱪan bolsanglar, uningda insanlar aldida ǝmǝs, bǝlki Rǝb aldida ⱪilƣandǝk jan-dil bilǝn uningƣa ixlǝnglar; 24qünki mirasning in’amiƣa Rǝbdin muyǝssǝr ⱪilinƣanliⱪinglarni bilisilǝr; qünki silǝr Rǝb Mǝsiⱨning ibadǝt-ⱪulluⱪididursilǝr. 25 Əmma kim ⱨǝⱪⱪaniysizliⱪ ⱪilsa ⱪilƣan ⱨǝⱪⱪaniysizliⱪi ɵz bexiƣa qüxidu; bu ixta ⱨeqⱪandaⱪ yüz-hatirǝ ⱪilinix yoⱪtur.
Notes
■3:1
Əf. 1:20.
■3:3
Rim. 6:2; 8:24; 2Kor. 5:7.
□3:4
«ǝmma ⱨayatimiz bolƣan Mǝsiⱨ axkarilanƣan qaƣda, xuan silǝr uning bilǝn billǝ xan-xǝrǝptǝ axkarilinidiƣan bolisilǝr» — bu muⱨim ayǝt toƣruluⱪ «ⱪoxumqǝ sɵz»imizdǝ tohtilimiz.
■3:4
Fil. 3:21; 1Yuⱨa. 3:2.
□3:5
«yǝrgǝ tǝwǝ bolƣan ixlarni ⱪilƣuqi ⱨǝrⱪandaⱪ ǝzaliringlar...» — ǝsli grek tilida «yǝrgǝ tǝwǝ bolƣan ǝzaliringlar...». «yǝrgǝ tǝwǝ» degǝnning mǝnisi «bu rǝzil dunyaƣa tǝwǝ» degǝnliktur.
■3:5
Rim. 7:5, 23; Əf. 4:22; 5:3, 5; 1Tes. 4:5.
□3:6
«qünki bu ixlar tüpǝylidin Hudaning ƣǝzipi itaǝtsiz pǝrzǝntlǝrgǝ qüxidu» — «itaǝtsiz pǝrzǝntlǝr» degǝn ibarǝ insanning ǝsli tüp tǝbiitidǝ itaǝtsizlikning barliⱪini, itaǝtsiz Adǝm’atining pǝrzǝntliri ikǝnlikini kɵrsitidu. Lekin «itaǝtsiz pǝrzǝntlǝr» bolsa Hudaning xǝpⱪiti bilǝn Hudaning Ɵzining pǝrzǝntlirigǝ aylinidu (5, 7-ayǝtni kɵrüng).
■3:6
1Kor. 6:10; Gal. 5:19; Əf. 5:5; Wǝⱨ. 22:15.
■3:7
1Kor. 6:11; Əf. 2:1; Tit. 3:3.
■3:8
Əf. 4:22; Ibr. 12:1; Yaⱪ. 1:21; 1Pet. 2:1.
■3:9
Əf. 4:25.
□3:10
«wǝ yengi adǝmni kiygǝnsilǝr; yengi adǝm bolsa ɵzini Yaratⱪuqining sürǝt-obrazi boyiqǝ toluⱪ bilixtǝ daim yengilimaⱪta» — «kona adǝm» (9-ayǝt) Adǝm’atidin miras ⱪilinƣan gunaⱨkar ⱨayatni kɵrsitidu; «yengi adǝm» bolsa Mǝsiⱨdǝ bolƣan yengi ⱨayatni kɵrsitidu.
■3:10
Yar. 1:26; 5:1; 9:6; Rim. 6:4; 1Kor. 11:7.
□3:11
«uningda ⱨeqⱪandaⱪ yunanliⱪ yaki Yǝⱨudiy, sünnǝtlik yaki sünnǝtsiz, yat mǝdiniyǝtlik, ... mǝwjut ǝmǝstur» — «yat mǝdǝniyǝtlik» — grek tilida «saⱪalliⱪ» deyilidu; qünki greklar adǝttǝ saⱪal ⱪoymaytti. Bu sɵz adǝttǝ grek yaki latin tilini sɵzliyǝlmǝydiƣanlarni kɵrsitǝtti; adǝttǝ greklar wǝ latinlar undaⱪ kixilǝrni kǝmsitip «saⱪalliⱪ» degǝn sɵzni «yawayi adǝmlǝr» degǝn sǝlbiy mǝnidǝ ixlitǝtti. «... yat mǝdiniyǝtlik, Skit, ⱪul yaki ⱨɵrlǝr mǝwjut ǝmǝstur; bǝlki Mǝsiⱨ ⱨǝmmidur, wǝ ⱨǝmmididur» — «Skitlar» adǝttǝ Ottura Asiyadiki kɵqmǝn hǝlⱪning omumiy nami idi.
■3:11
1Kor. 7:21,22; 12:13; Gal. 3:28; 5:6; 6:15.
□3:12
«Xunga, Hudaning talliwalƣanliriƣa, pak-muⱪǝddǝs wǝ sɵyüngǝnlǝrgǝ layiⱪ ... kiqik peilliⱪ, mɵminlik wǝ sǝwr-taⱪǝtlikni kiyiwelinglar» — Tǝwrat-Injilda «mɵminlik»ning «yuwaxliⱪ iman-ixǝnq bilǝn» degǝndǝk alaⱨidǝ mǝnisi bardur. Mɵmin adǝm ɵzining ⱨoⱪuⱪliri yaki imtiyazlirini bekitix üqün kürǝx ⱪilmaydu; qünki u Huda aldida iman bilǝn toƣra mangƣan bolsa, Huda muxu ixlarni ɵzigǝ kapalǝt ⱪilƣan dǝp hatirjǝmliktǝ turidu. Bu sɵz toƣruluⱪ yǝnǝ «ⱪoxumqǝ sɵz»imizni kɵrüng.
■3:12
Əf. 4:32; 6:11; 1Tes. 1:4.
■3:13
Mat. 6:14; Mar. 11:25; Əf. 4:32.
□3:14
«... kamil birlikning rixtisi bolƣan meⱨir-muⱨǝbbǝtni ⱪoxup beringlar» — yaki «... kamil rixtǝ bolƣan meⱨir-muⱨǝbbǝtni ⱪoxup beringlar».
■3:14
Yⱨ. 13:34; 15:12; Əf. 4:3; 5:2; Kol. 2:2; 1Tes. 4:9; 1Yuⱨa. 3:23; 4:21.
□3:15
«Mǝsiⱨning hatirjǝmliki ⱪǝlbinglarda ⱨɵküm sürsun» — bu muⱨim sɵz toƣruluⱪ «ⱪoxumqǝ sɵz»imizni kɵrüng.
□3:16
«... qin ⱪǝlbinglarda zǝbur-nǝƣmilǝr, mǝdⱨiyǝ küyliri wǝ roⱨiy nahxilarni yangritip Hudani qirayliⱪ mǝdⱨiyilǝnglar» — «zǝbur-nǝƣmilǝr» bǝlkim sazƣa tǝngkǝx ⱪilinip eytilidiƣan nahxilar; «mǝdⱨiyǝ küyliri» bǝlkim sazsiz nahxilar; «roⱨiy nahxilar» bǝlkim stihiyiliktin, ɵzlikidin, Muⱪǝddǝs Roⱨning ilⱨami bilǝn eytilƣan nahxilarni kɵrsitidu («1Kor.» 14:15nimu kɵrüng).
■3:17
Əf. 5:20; 1Tes. 5:18.
■3:18
Yar. 3:16; 1Kor. 14:34; Əf. 5:22; Tit. 2:5; 1Pet. 3:1.
■3:19
Əf. 5:25.
■3:20
Əf. 6:1.
□3:22
«silǝr ⱪullar, ǝttin bolƣan hojayininglarƣa ⱨǝmmǝ ixta itaǝt ⱪilinglar» — «ǝttin bolƣan hojayininglar» degini, yǝnǝ «silǝrning ǝrxtǝ bolƣan hojayininglarmu bar» dǝp puritidu.
■3:22
Əf. 6:5; 1Tim. 6:1; Tit. 2:9; 1Pet. 2:18.
Əf. 1:20.
Rim. 6:2; 8:24; 2Kor. 5:7.
«ǝmma ⱨayatimiz bolƣan Mǝsiⱨ axkarilanƣan qaƣda, xuan silǝr uning bilǝn billǝ xan-xǝrǝptǝ axkarilinidiƣan bolisilǝr» — bu muⱨim ayǝt toƣruluⱪ «ⱪoxumqǝ sɵz»imizdǝ tohtilimiz.
Fil. 3:21; 1Yuⱨa. 3:2.
«yǝrgǝ tǝwǝ bolƣan ixlarni ⱪilƣuqi ⱨǝrⱪandaⱪ ǝzaliringlar...» — ǝsli grek tilida «yǝrgǝ tǝwǝ bolƣan ǝzaliringlar...». «yǝrgǝ tǝwǝ» degǝnning mǝnisi «bu rǝzil dunyaƣa tǝwǝ» degǝnliktur.
Rim. 7:5, 23; Əf. 4:22; 5:3, 5; 1Tes. 4:5.
«qünki bu ixlar tüpǝylidin Hudaning ƣǝzipi itaǝtsiz pǝrzǝntlǝrgǝ qüxidu» — «itaǝtsiz pǝrzǝntlǝr» degǝn ibarǝ insanning ǝsli tüp tǝbiitidǝ itaǝtsizlikning barliⱪini, itaǝtsiz Adǝm’atining pǝrzǝntliri ikǝnlikini kɵrsitidu. Lekin «itaǝtsiz pǝrzǝntlǝr» bolsa Hudaning xǝpⱪiti bilǝn Hudaning Ɵzining pǝrzǝntlirigǝ aylinidu (5, 7-ayǝtni kɵrüng).
1Kor. 6:10; Gal. 5:19; Əf. 5:5; Wǝⱨ. 22:15.
1Kor. 6:11; Əf. 2:1; Tit. 3:3.
Əf. 4:22; Ibr. 12:1; Yaⱪ. 1:21; 1Pet. 2:1.
Əf. 4:25.
«wǝ yengi adǝmni kiygǝnsilǝr; yengi adǝm bolsa ɵzini Yaratⱪuqining sürǝt-obrazi boyiqǝ toluⱪ bilixtǝ daim yengilimaⱪta» — «kona adǝm» (9-ayǝt) Adǝm’atidin miras ⱪilinƣan gunaⱨkar ⱨayatni kɵrsitidu; «yengi adǝm» bolsa Mǝsiⱨdǝ bolƣan yengi ⱨayatni kɵrsitidu.
Yar. 1:26; 5:1; 9:6; Rim. 6:4; 1Kor. 11:7.
«uningda ⱨeqⱪandaⱪ yunanliⱪ yaki Yǝⱨudiy, sünnǝtlik yaki sünnǝtsiz, yat mǝdiniyǝtlik, ... mǝwjut ǝmǝstur» — «yat mǝdǝniyǝtlik» — grek tilida «saⱪalliⱪ» deyilidu; qünki greklar adǝttǝ saⱪal ⱪoymaytti. Bu sɵz adǝttǝ grek yaki latin tilini sɵzliyǝlmǝydiƣanlarni kɵrsitǝtti; adǝttǝ greklar wǝ latinlar undaⱪ kixilǝrni kǝmsitip «saⱪalliⱪ» degǝn sɵzni «yawayi adǝmlǝr» degǝn sǝlbiy mǝnidǝ ixlitǝtti. «... yat mǝdiniyǝtlik, Skit, ⱪul yaki ⱨɵrlǝr mǝwjut ǝmǝstur; bǝlki Mǝsiⱨ ⱨǝmmidur, wǝ ⱨǝmmididur» — «Skitlar» adǝttǝ Ottura Asiyadiki kɵqmǝn hǝlⱪning omumiy nami idi.
1Kor. 7:21,22; 12:13; Gal. 3:28; 5:6; 6:15.
«Xunga, Hudaning talliwalƣanliriƣa, pak-muⱪǝddǝs wǝ sɵyüngǝnlǝrgǝ layiⱪ ... kiqik peilliⱪ, mɵminlik wǝ sǝwr-taⱪǝtlikni kiyiwelinglar» — Tǝwrat-Injilda «mɵminlik»ning «yuwaxliⱪ iman-ixǝnq bilǝn» degǝndǝk alaⱨidǝ mǝnisi bardur. Mɵmin adǝm ɵzining ⱨoⱪuⱪliri yaki imtiyazlirini bekitix üqün kürǝx ⱪilmaydu; qünki u Huda aldida iman bilǝn toƣra mangƣan bolsa, Huda muxu ixlarni ɵzigǝ kapalǝt ⱪilƣan dǝp hatirjǝmliktǝ turidu. Bu sɵz toƣruluⱪ yǝnǝ «ⱪoxumqǝ sɵz»imizni kɵrüng.
Əf. 4:32; 6:11; 1Tes. 1:4.
Mat. 6:14; Mar. 11:25; Əf. 4:32.
«... kamil birlikning rixtisi bolƣan meⱨir-muⱨǝbbǝtni ⱪoxup beringlar» — yaki «... kamil rixtǝ bolƣan meⱨir-muⱨǝbbǝtni ⱪoxup beringlar».
Yⱨ. 13:34; 15:12; Əf. 4:3; 5:2; Kol. 2:2; 1Tes. 4:9; 1Yuⱨa. 3:23; 4:21.
«Mǝsiⱨning hatirjǝmliki ⱪǝlbinglarda ⱨɵküm sürsun» — bu muⱨim sɵz toƣruluⱪ «ⱪoxumqǝ sɵz»imizni kɵrüng.
«... qin ⱪǝlbinglarda zǝbur-nǝƣmilǝr, mǝdⱨiyǝ küyliri wǝ roⱨiy nahxilarni yangritip Hudani qirayliⱪ mǝdⱨiyilǝnglar» — «zǝbur-nǝƣmilǝr» bǝlkim sazƣa tǝngkǝx ⱪilinip eytilidiƣan nahxilar; «mǝdⱨiyǝ küyliri» bǝlkim sazsiz nahxilar; «roⱨiy nahxilar» bǝlkim stihiyiliktin, ɵzlikidin, Muⱪǝddǝs Roⱨning ilⱨami bilǝn eytilƣan nahxilarni kɵrsitidu («1Kor.» 14:15nimu kɵrüng).
Əf. 5:20; 1Tes. 5:18.
Yar. 3:16; 1Kor. 14:34; Əf. 5:22; Tit. 2:5; 1Pet. 3:1.
Əf. 5:25.
Əf. 6:1.
«silǝr ⱪullar, ǝttin bolƣan hojayininglarƣa ⱨǝmmǝ ixta itaǝt ⱪilinglar» — «ǝttin bolƣan hojayininglar» degini, yǝnǝ «silǝrning ǝrxtǝ bolƣan hojayininglarmu bar» dǝp puritidu.
Əf. 6:5; 1Tim. 6:1; Tit. 2:9; 1Pet. 2:18.