2
1 Mǝn bolsam, i ⱪerindaxlar, yeninglarƣa barƣinimda, Hudaning guwaⱨliⱪini jakarlax üqün ⱨeq gǝpdanliⱪ yaki ǝⱪil-danaliⱪ ixlitip kǝlgǝn ǝmǝsmǝn;■ 2 qünki mǝn aranglarda Əysa Mǝsiⱨdin baxⱪa, yǝni krestlǝngǝn Mǝsiⱨdin baxⱪa ⱨeqnemini bilmǝslikkǝ bǝl baƣliƣanidim; 3 mǝn aranglarda bolƣan waⱪtimda ajizliⱪta, ⱪorⱪunqta wǝ titrigǝn ⱨalǝttǝ bolattim;□ ■ 4 mening sɵzlirim ⱨǝm jakarlixim bolsa adǝmni ⱪayil ⱪilƣudǝk insaniy danaliⱪ sɵzlǝr bilǝn ǝmǝs, bǝlki Roⱨning alamǝt kɵrsitixliri wǝ küq-ⱪudrǝt bilǝn bolƣan idi.□ ■ 5 Buningdin mǝⱪsǝt silǝrning etiⱪadinglar insaniy danaliⱪⱪa ǝmǝs, bǝlki Hudaning küq-ⱪudritigǝ baƣlansun degǝndin ibarǝt idi.■
6 Ⱨalbuki, kamalǝtkǝ yǝtkǝnlǝr arisida biz danaliⱪni bayan ⱪilimiz; bu danaliⱪ bu dǝwrdiki danaliⱪ ǝmǝs, yaki bu dǝwrdiki ⱨɵkümranlarning danaliⱪi ǝmǝs (ular zawalliⱪⱪa yüz tutⱪandur);■ 7 ǝmma biz bir sirni axkarilap, Hudaning bir danaliⱪini bayan ⱪilimiz; Huda ǝslidǝ axkarǝ ⱪilinmiƣan bu danaliⱪni barliⱪ dǝwrlǝrdin burun bizning xan-xǝrǝpkǝ muyǝssǝr boluximiz üqün bekitkǝnidi.□ ■ 8 Bu danaliⱪni bu dǝwrdiki ⱨɵkümranlarning ⱨeqⱪaysisi qüxinip yǝtmigǝnidi; uni qüxinip yǝtkǝn bolsa, xan-xǝrǝpning Igisi bolƣan Rǝbni krestlimigǝn bolatti.□ ■ 9 Ⱨalbuki, Tǝwratta pütülgǝnndǝk: —
«Ɵzini sɵygǝnlǝrgǝ Hudaning tǝyyarliƣanliri —
Dǝl ⱨeqⱪandaⱪ kɵz kɵrmigǝn,
Ⱨeqⱪandaⱪ ⱪulaⱪ anglimiƣan,
Ⱨeqⱪandaⱪ kɵngül oylap baⱪmiƣan nǝrsilǝrdur».□ ■
10 Əmma bu nǝrsilǝrni Huda Roⱨi arⱪiliⱪ ayan ⱪildi; qünki Roⱨ bolsa ⱨǝmmǝ ixlarni, ⱨǝtta Hudaning qongⱪur tǝglirini inqikilǝp izligüqidur; □ ■ 11 Qünki insanlarda, insanning kɵnglidikini bilgüqi xu insanning roⱨidin baxⱪa nǝrsǝ barmu? Xuningƣa ohxax, Hudaning Roⱨidin baxⱪa, Hudaning kɵnglidikilirini bilgüqi yoⱪtur. □ ■ 12 Əmma bizning ⱪobul ⱪilƣinimiz bolsa bu dunyadiki roⱨ ǝmǝs, bǝlki Hudadin kǝlgǝn Roⱨtur; dǝl xundaⱪ bolƣaqⱪa biz Huda tǝripidin bizgǝ sehiyliⱪ bilǝn ata ⱪilinƣan nǝrsilǝrni bilip yetǝlǝymiz. □ ■ 13 Bu ix-xǝy’ilǝrni insaniy danaliⱪtin ɵgitilgǝn sɵzlǝr bilǝn ǝmǝs, bǝlki Muⱪǝddǝs Roⱨtin ɵgitilgǝn sɵzlǝr bilǝn, roⱨiy ixlarni roⱨiy sɵzlǝr bilǝn qüxǝndürüp sɵzlǝymiz. □ ■ 14 Əmma «janƣa tǝwǝ» kixi Hudaning Roⱨining ixlirini ⱪobul ⱪilmaydu, qünki bu ixlar uningƣa nisbǝtǝn ǝhmiⱪaniliktur; u ularni ⱨeq qüxinip yetǝlmǝydu, qünki ular roⱨ bilǝn pǝrⱪ etilip baⱨalinixi kerǝktur. □ 15 Roⱨⱪa tǝwǝ kixi ⱨǝmmǝ ixlarƣa baⱨa berǝlǝydu; ǝmma uningƣa bolsa ⱨeqkim baⱨa berǝlmǝydu. □ ■ 16 Qünki kim Rǝbning oy-kɵnglini qüxinip yetip, Uningƣa mǝsliⱨǝtqi bolalisun? Əmma biz bolsaⱪ Mǝsiⱨning oy-kɵngligǝ igimiz.□ ■
Notes
■ 2:1
1Kor. 1:17 ; 2:4 .
□ 2:3
«mǝn aranglarda bolƣan waⱪtimda ajizliⱪta, ⱪorⱪunqta wǝ titrigǝn ⱨalǝttǝ bolattim» — «ⱪorⱪunqta... bolattim» — bǝlkim u Huda Ɵzigǝ tapxurƣan bu muⱪǝddǝs wǝzipini orundiyalmasliⱪidin ⱪorⱪⱪan boluxi mumkin idi. Uningdin baxⱪa adǝmni ⱪorⱪitidiƣan kɵp sǝwǝblarmu bolƣan, ǝlwǝttǝ («Ros.» 18:9-10).
■ 2:3
Ros. 18:1, 3; 2Kor. 10:10 .
□ 2:4
«... bǝlki Roⱨning alamǝt kɵrsitixliri wǝ küq-ⱪudrǝt bilǝn bolƣan idi» — «Roⱨ» Hudaning Roⱨi, Muⱪǝddǝs Roⱨtur.
■ 2:4
1Kor. 1:17 ; 2:1 ; 2Pet. 1:16 .
■ 2:5
2Kor. 4:7 .
■ 2:6
Ayup 28:21 ; 1Kor. 15:24 .
□ 2:7
«biz bir sirni axkarilap, Hudaning bir danaliⱪini bayan ⱪilimiz...» — «Əfǝsusluⱪlarƣa»diki «kirix sɵz»imizdǝ eytⱪinimizdǝk, Injilda «sir» degǝn sɵzning alaⱨidǝ mǝnisi bar. Sir (grek tilida «misterion») Huda ǝsli yoxurup kǝlgǝn, ǝmdi ⱨazir axkariliƣan mǝlum bir ixtin ibarǝttur.
■ 2:7
Rim. 16:25 ; 1Kor. 4:1 .
□ 2:8
«bu dǝwrdiki ⱨɵkümranlar» — bu sɵz bǝlkim bu dunyadiki padixaⱨ-ⱨɵkümdarlarni ⱪutritidiƣan, ularƣa ezitⱪuluⱪ ⱪilidiƣan jin-xǝytanlarni kɵrsǝtsǝ kerǝk.
■ 2:8
Mat. 11:25 ; Yⱨ. 7:48; 16:3; Ros. 3:17 ; 13:27 ; 2Kor. 3:14 ; 1Tim. 1:13 .
□ 2:9
«Ɵzini sɵygǝnlǝrgǝ Hudaning tǝyyarliƣanliri —dǝl ⱨeqⱪandaⱪ kɵz kɵrmigǝn, ⱨeqⱪandaⱪ ⱪulaⱪ anglimiƣan, ⱨeqⱪandaⱪ kɵngül oylap baⱪmiƣan nǝrsilǝrdur» — «Yǝx.» 64:4.
■ 2:9
Yǝx. 64:3 .
□ 2:10
«qünki Roⱨ bolsa ⱨǝmmǝ ixlarni, ⱨǝtta Hudaning qongⱪur tǝglirini inqikilǝp izligüqidur» — «Roⱨ» — Hudaning Roⱨi, Muⱪǝddǝs Roⱨtur.
■ 2:10
Mat. 13:11 ; 2Kor. 3:18 .
□ 2:11
«insanlarda, insanning kɵnglidikini bilgüqi xu insanning roⱨidin baxⱪa nǝrsǝ barmu?» — «insanning kɵnglidiki» muxu yǝrdǝ xu mǝlum kixining xǝhsiy wǝ ⱪǝlbidiki ixlarni alayitǝn kɵrsitidu.
■ 2:11
Pǝnd. 27:19 ; Yǝr. 17:9 .
□ 2:12
«bu dunyadiki roⱨ» — Xǝytan. «Bu dunyadiki roⱨ» muxu yǝrdǝ bǝlkim Xǝytanning kɵz-ⱪaraxliri, «ǝⱪilliri»ni kɵrsitixi mumkin.
■ 2:12
Rim. 8:15 .
□ 2:13
«Roⱨtin ɵgitilgǝn sɵzlǝr bilǝn» — «Roⱨ» Hudaning Roⱨi, Muⱪǝddǝs Roⱨtur.
■ 2:13
1Kor. 1:17 ; 2:4 ; 2Pet. 1:16
□ 2:14
««janƣa tǝwǝ» kixi» — «janƣa tǝwǝ» bolƣan kixi toƣruluⱪ «Rimliⱪlarƣa»diki «kirix sɵz»imizni kɵrüng. «Janƣa tǝwǝ» bolƣan kixi Muⱪǝddǝs Roⱨⱪa igǝ bolmiƣan kixidur; «ixǝnmigǝn kixi» degili bolidu. Xunga, u Hudaning Roⱨiƣa ǝmǝs, bǝlki ⱨǝrdaim ɵz jeni (ǝⱪil-pikir, zeⱨin, kɵngül-kalla, ⱨessiyatlar)ƣa tayinip ixlarni pǝrⱪ etidu. «Roⱨiy kixi» yaki «Roⱨⱪa tǝwǝ bolƣan kixi» bolsa ɵz roⱨida Muⱪǝddǝs Roⱨning tǝrbiyǝ-tǝlimini ⱪobul ⱪilip ixlarni toƣra pǝrⱪ etidu. «ular roⱨ bilǝn pǝrⱪ etilip baⱨalinixi kerǝktur» — bu 14- wǝ 15-ayǝtlǝrdiki «pǝrⱪ etix» wǝ «pǝrⱪ etip baⱨalinix» grek tilida birla peil bilǝn ipadilinidu.
□ 2:15
«Roⱨⱪa tǝwǝ kixi» — «Roⱨⱪa tǝwǝ» (yaki «roⱨiy kixi») — Muⱪǝddǝs Roⱨning yetǝkqilikidǝ mangidiƣan kixi.
■ 2:15
Pǝnd. 28:5 .
□ 2:16
«kim Rǝbning oy-kɵnglini qüxinip yetip, uningƣa mǝsliⱨǝtqi bolalisun?» — «Yǝx.» 40:13.
■ 2:16
Yǝx. 40:13 ; Rim. 11:34 .
1Kor. 1:17; 2:4.
«mǝn aranglarda bolƣan waⱪtimda ajizliⱪta, ⱪorⱪunqta wǝ titrigǝn ⱨalǝttǝ bolattim» — «ⱪorⱪunqta... bolattim» — bǝlkim u Huda Ɵzigǝ tapxurƣan bu muⱪǝddǝs wǝzipini orundiyalmasliⱪidin ⱪorⱪⱪan boluxi mumkin idi. Uningdin baxⱪa adǝmni ⱪorⱪitidiƣan kɵp sǝwǝblarmu bolƣan, ǝlwǝttǝ («Ros.» 18:9-10).
Ros. 18:1, 3; 2Kor. 10:10.
«... bǝlki Roⱨning alamǝt kɵrsitixliri wǝ küq-ⱪudrǝt bilǝn bolƣan idi» — «Roⱨ» Hudaning Roⱨi, Muⱪǝddǝs Roⱨtur.
1Kor. 1:17; 2:1; 2Pet. 1:16.
2Kor. 4:7.
Ayup 28:21; 1Kor. 15:24.
«biz bir sirni axkarilap, Hudaning bir danaliⱪini bayan ⱪilimiz...» — «Əfǝsusluⱪlarƣa»diki «kirix sɵz»imizdǝ eytⱪinimizdǝk, Injilda «sir» degǝn sɵzning alaⱨidǝ mǝnisi bar. Sir (grek tilida «misterion») Huda ǝsli yoxurup kǝlgǝn, ǝmdi ⱨazir axkariliƣan mǝlum bir ixtin ibarǝttur.
Rim. 16:25; 1Kor. 4:1.
«bu dǝwrdiki ⱨɵkümranlar» — bu sɵz bǝlkim bu dunyadiki padixaⱨ-ⱨɵkümdarlarni ⱪutritidiƣan, ularƣa ezitⱪuluⱪ ⱪilidiƣan jin-xǝytanlarni kɵrsǝtsǝ kerǝk.
Mat. 11:25; Yⱨ. 7:48; 16:3; Ros. 3:17; 13:27; 2Kor. 3:14; 1Tim. 1:13.
«Ɵzini sɵygǝnlǝrgǝ Hudaning tǝyyarliƣanliri —dǝl ⱨeqⱪandaⱪ kɵz kɵrmigǝn, ⱨeqⱪandaⱪ ⱪulaⱪ anglimiƣan, ⱨeqⱪandaⱪ kɵngül oylap baⱪmiƣan nǝrsilǝrdur» — «Yǝx.» 64:4.
Yǝx. 64:3.
«qünki Roⱨ bolsa ⱨǝmmǝ ixlarni, ⱨǝtta Hudaning qongⱪur tǝglirini inqikilǝp izligüqidur» — «Roⱨ» — Hudaning Roⱨi, Muⱪǝddǝs Roⱨtur.
Mat. 13:11; 2Kor. 3:18.
«insanlarda, insanning kɵnglidikini bilgüqi xu insanning roⱨidin baxⱪa nǝrsǝ barmu?» — «insanning kɵnglidiki» muxu yǝrdǝ xu mǝlum kixining xǝhsiy wǝ ⱪǝlbidiki ixlarni alayitǝn kɵrsitidu.
Pǝnd. 27:19; Yǝr. 17:9.
«bu dunyadiki roⱨ» — Xǝytan. «Bu dunyadiki roⱨ» muxu yǝrdǝ bǝlkim Xǝytanning kɵz-ⱪaraxliri, «ǝⱪilliri»ni kɵrsitixi mumkin.
Rim. 8:15.
«Roⱨtin ɵgitilgǝn sɵzlǝr bilǝn» — «Roⱨ» Hudaning Roⱨi, Muⱪǝddǝs Roⱨtur.
1Kor. 1:17; 2:4; 2Pet. 1:16
««janƣa tǝwǝ» kixi» — «janƣa tǝwǝ» bolƣan kixi toƣruluⱪ «Rimliⱪlarƣa»diki «kirix sɵz»imizni kɵrüng. «Janƣa tǝwǝ» bolƣan kixi Muⱪǝddǝs Roⱨⱪa igǝ bolmiƣan kixidur; «ixǝnmigǝn kixi» degili bolidu. Xunga, u Hudaning Roⱨiƣa ǝmǝs, bǝlki ⱨǝrdaim ɵz jeni (ǝⱪil-pikir, zeⱨin, kɵngül-kalla, ⱨessiyatlar)ƣa tayinip ixlarni pǝrⱪ etidu. «Roⱨiy kixi» yaki «Roⱨⱪa tǝwǝ bolƣan kixi» bolsa ɵz roⱨida Muⱪǝddǝs Roⱨning tǝrbiyǝ-tǝlimini ⱪobul ⱪilip ixlarni toƣra pǝrⱪ etidu. «ular roⱨ bilǝn pǝrⱪ etilip baⱨalinixi kerǝktur» — bu 14- wǝ 15-ayǝtlǝrdiki «pǝrⱪ etix» wǝ «pǝrⱪ etip baⱨalinix» grek tilida birla peil bilǝn ipadilinidu.
«Roⱨⱪa tǝwǝ kixi» — «Roⱨⱪa tǝwǝ» (yaki «roⱨiy kixi») — Muⱪǝddǝs Roⱨning yetǝkqilikidǝ mangidiƣan kixi.
Pǝnd. 28:5.
«kim Rǝbning oy-kɵnglini qüxinip yetip, uningƣa mǝsliⱨǝtqi bolalisun?» — «Yǝx.» 40:13.
Yǝx. 40:13; Rim. 11:34.