Yesu magɛ namaga a tigɛ baal-la si du̱u kiaa lɛ
Maak 4.1-9; Luuk 8.4-8
1Tapulii-la titia Yesu lii dia-la lɛ ba di u haritooroo fa si hɔnɔ, a sii mu mugi-baliŋ niiŋ a hɔŋ dimɛ duu dagɛ niaa. 2-3Niaa yugɛ a ku gollu chu. Ba si yuga ŋii, u sii mu juu liiŋ daboro tuɔŋ a hɔŋ liiŋ tuɔŋ, ka ni-daŋ-la chiŋ muga niiŋ. Ŋii nɛ u magɛ namagaba a dagɛba wiaa yugɛ. U namagaba-la dɔŋɔ nɛ ŋla: Yesu si, “Baal kubala nɛ sie a kɛŋ u ku-doho kaa lii duu misɛ. 4U síi misɛ ŋii, ku-doho-la dɔŋsuŋ tel woŋbiiŋ tuɔŋ. Diibiisiŋ ku tuɔsa dii. 5Dɔŋsuŋ ma tuu tel kpaginyiliŋ nyuŋ. Hagila si bi yugɛ ŋii, ka ba guu nyu. 6Ba naapoloo bi tiŋteeŋ jua. Wia pɔsɛ a kpuba, ba suu, bɛɛ wiaa ba naapoloo bi tiŋteeŋ jua. 7Ku-doho-la dɔŋsuŋ ma tel sɔsuŋ tuɔŋ. Ba nyu, sɔsu-la ma nyu a nyaga kpu. Ba bi wasa. 8Ama ku-doho-la dɔŋsuŋ ma lii tel tiŋtee-zɔmuŋ lɛ a nyu a waa a wasɛ woruŋ. Dɔŋsuŋ hɛ biee zɔlɔ zɔlɔ, dɔŋsuŋ ma mahiŋ batori batori, dɔŋsuŋ ma mara ari fii fii.” 9Yesu si magɛ namaga-la dɛrɛ, ŋii nɛ u bul, “Digilaa tiŋŋaa, má wuoli ma digilaa a nii wiaa deeŋba.”
Yesu dagɛ u haritooroo wii-la si tii u yie mimagɛ namagaba
Maak 4.10-12; Luuk 8.9-10
10Ŋii nɛ Yesu haritooroo kɔ u teeŋ a piɛsu a bul, “Bɛɛ nɛ tii ŋ yie kɛŋ namagaba a didagɛ niaa?” 11Ŋii nɛ Yesu bula piba a bul, “Ma niaa deeŋba nɛ Wia dagɛ u kuorii-la wiaa bubuɔŋ pa, wialiŋ fa si faa, ama ni-daŋ kala dee. 12Nii-la kala si to Wia niiŋ wiaa, Wia jaŋ faasa pɛu lɛ woruŋ. Nii-la ma si bi Wia niiŋ wiaa ka to, Wia bi jaŋ pɛu lɛ. U si pɛu lɛ mua-la maa, u jaŋ laa u kua. 13Wii-la si tii mi yie mimagɛ namagaba nɛ ŋla: Ba yie nyilimi nyilimi nɛ aŋ bi kuŋ-kala wuo na, a jijegili wiaa aŋ bi wii-kala ka nii aŋ bi wialiŋ bubuɔŋ ma wuo jiŋ. 14Wia si to Azaaya lɛ a bul wialiŋ, ba wiaa nɛ u bul ŋii. Ba ku ŋaa wutitii. Azaaya fa ŋaa nii-la síi bul wiaa, Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ nɛ. U fa bula a bul,
‘Niaa deeŋba jaŋ jegili jegili wiaa aŋ bi wii-kala bubuɔŋ wuo jiŋ,
ba jaŋ nyilimi nyilimi aŋ bi kuŋ-kala wuo na,
15bɛɛ wiaa ba bi wu-jimiŋ kɛnɛ Wia teeŋ, ba via Wia niiŋ wiaa nɛ,
ba tɔ ba digilaa ma nɛ di ba sí wii-kala nii
a kɛŋ ba siaa ma tɔ di ba sí kuŋ-kala na.
Wia si di ŋii dee, ba fa jaŋ nina,
ba digilaa ma fa ninii wiaa.
Ba fa jaŋ jiŋ wiaa bubuɔŋ
a birima kɔ mi teeŋ di mi vaarɛba.’
16Ma-na, ma tuɔŋ tɔrɔ ari ma wuo nina wialiŋ kala ma síi na a wuo nii wialiŋ maa. 17Mi bulaa pima ari nialiŋ fa síi bul wiaa, Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ, ari nialiŋ dɔŋsuŋ fa síi to Wia, ba yuga a cho di ba nina wialiŋ ma síi na aŋ bi wuo na, a ma fa cho di baa nii wialiŋ ma síi nii, aŋ ka ba bi wuo nii.
Yesu dagɛ ku-duuro namaga-la bubuɔŋ
Maak 4.13-20; Luuk 8.11-15
18Má jegili a nii ku-duuro namaga-la bubuɔŋ. 19Nialiŋ si yie nii Wia niiŋ wialiŋ a mu tigɛ Wia kuorii-la lɛ aŋ bi ba bubuɔŋ jiŋ, ba nagɛ ku-doho-la si tel woŋbiiŋ lɛ nɛ. Sitaani yie guu kɔ a kɛŋ wialiŋ a liiri ba tuɔsaa lɛ. 20Kialiŋ ma si tel kpaginyiliŋ nyuŋ ma nɛ ŋaa nialiŋ si yie guu a laa Wia niiŋ wialiŋ dii ari tuɔtɔruŋ. 21Ama ba bi bɔyɛ kɛnɛ a nagɛ naapoloo si bi tiŋteeŋ jua. Ba jaŋ sɛi wii-la a tou mu magɛ ŋii. Di hɛɛŋ nɛ juuba, koo di ba to naasiŋ dudɔgisɛba a tiŋ wii-la wiaa, ba tuɔŋ guu lii wii-la lɛ. Ba joŋo ta. 22Kialiŋ si tel sɔsuŋ tuɔŋ ma nɛ ŋaa nialiŋ si yie nii Wia niiŋ wialiŋ, ama dunia kiaa wiaa walimɛba, ba cho di ba jigi aa chɛ kuŋ-kala. A tiŋ wiaa deeŋba, ba bi sɛi di ba to wialiŋ. Wialiŋ bi doho kɛnɛ ba teeŋ. 23Kialiŋ si tel tiŋtee-zɔmuŋ lɛ ma nɛ ŋaa nialiŋ si yie nii Wia niiŋ wialiŋ a jiŋ ba bubuɔŋ, wialiŋ kɛŋ doho kiŋkɛŋ kiŋkɛŋ ba teeŋ, dɔŋsuŋ nɛŋ zɔlɔ zɔlɔ, dɔŋsuŋ mahiŋ batori batori, dɔŋsuŋ ma mara ari fii fii.”
Yesu magɛ namaga a tigɛ baga si kɛŋ yaŋ lɛ.
24Ŋii nɛ Yesu bira magɛ namaga dɔŋɔ a piba a bul, “Wia kuorii-la nagɛ baala si sie nɛ a du̱u miiriŋ u baga lɛ. 25Titaŋ kubala niaa kala si piŋ doŋ, u diŋdɔmɔ kɛŋ yaŋ kaa mu du̱u hɛ baga-la lɛ aŋ viiri. 26Miiri-la si suomo nyu a ninɛŋ, yaŋ-la ma nyu. 27Ŋii nɛ baal-la tiŋtinnaa mu a na baga-la a miira ku bula pi baal-la a bul, ‘La kuhiaŋ, ŋ du̱u ku-zɔŋŋɔɔ nɛ ŋ baga-la lɛ, ka nii nɛ yaŋ-la ma nyu baga-la lɛ?’ 28Ŋii nɛ ba kuhiaŋ-la bula piba a bul, ‘U naga ari mi diŋdɔŋ nɛ ŋaa ŋii.’ Ŋii nɛ u tiŋtinna-la piɛsu a bul, ‘Ŋŋ chɛ di la mu a churi yaŋ-la ta nɛɛ?’ 29Ŋii nɛ baal-la bul, ‘Ai, má leŋ di miiri-la bii. Di ma nɛ mua di ma churi yaŋ-la lɛɛlɛ, ma jaŋ pɛ churi miiri-la dɔŋsuŋ ma ta. 30Di miiri-la nɛ bia, mi jaŋ leŋ di nialiŋ sii mu baga di ba laa sipaaŋ churi yaŋ-la a vɔɔ a nyigɛ, aŋ-na kuŋ miiri-la kaa ku hɛ mi vire lɛ.’ ”
Yesu magɛ namaga a mu tigɛ ku-doho kubala baa yirɛ masitad lɛ
Maak 4.30-32; Luuk 13.18-19
31Ŋii nɛ Yesu bira magɛ namaga dɔŋɔ a bul di Wia kuorii-la nagɛ baal kubala nɛ si joŋ ku-doho kubala baa yirɛ masitad a du̱u u baga lɛ. 32Ku-doho-la bi wii maga. U nɛ muuro kii ku-doho-na kala si hɛ dimɛ. Ama duu nɛ nyua, u yie waa a birimɛ tia nɛ a yuga kii baga ku-duuloo kala kala. Ŋii nɛ diibiisiŋ yie sagɛu lɛ a sua ba dɛlliŋ u naakelee lɛ.
Yesu magɛ namaga a mu tigɛ si-buruŋ lɛ
Luuk 13.20-21
33Yesu bira magɛ namaga dɔŋɔ a piba a bul, “Wia kuorii-la nagɛ si-buruŋ nɛ ba si kaa hihɛ munuŋ lɛ. Haala joŋ munuŋ a hɛ tasi-gbaŋa tuɔŋ a joŋ si-buruŋ a kaa kuosi. U dieni mua, ka muŋ-la sii puɔra su̱ tasi-gbaŋa-la kala.”
Yesu dagɛ niaa namagaba
Maak 4.33-34
34Di Yesu nɛ fa bul wii-kala pipi ni-daŋ-la, namaga nɛ u yie magɛ. U bi jaŋ bul wii di u bi namaga maga. 35U ŋaa ŋii di wialiŋ nuu fa si bula, Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ, ku ŋaa wutitii nɛ. U fa si, “Di mi nɛ bul wiaa pipi niaa, mi jaŋ magɛ namagaba, mi jaŋ bul wialiŋ si ŋaa wu-faalaa a chiŋ dunia di-suomuŋ a piba.”
Yesu dagɛ namaga-la u si maga a tigɛ yaŋ lɛ bubuɔŋ
36Yesu si ta ni-daŋ-la, ba viiri, ka u sii juu dia. Ŋii nɛ u haritooroo kɔ u teeŋ a piɛsu a bul, “Dagɛla namaga-la ŋ si maga a tigɛ baga yaŋ lɛ bubuɔŋ.” 37Ŋii nɛ Yesu bul, “Nii-la si du̱u miiri-la nɛ ŋaa mi-na Nuhuobiine Bie. 38Baga-la lɛ u si du̱u miiri-la, u nɛ ŋaa dunia. Miiri-la ma nɛ ŋaa nialiŋ si jaŋ juu Wia kuorii-la tuɔŋ. Yaŋ-la ma si nyu baga-la lɛ nɛ ŋaa Sitaani niaa. 39Diŋdɔŋ-la si du̱u yaŋ-la nɛ ŋaa Sitaani. Miiri-la ma kumuŋ nɛ ŋaa dunia didɛriŋ. Nialiŋ ma si kuŋ miiri-la nɛ ŋaa Wia tiŋdaaraa. 40Ŋii ba si hiesi yaŋ-la a nyigɛ, ŋii titia nɛ jaŋ ŋaa dunia didɛriŋ. 41Mi-na Nuhuobiine Bie, mi jaŋ tiŋ mi tiŋdaaraa di ba juu Wia kuorii-la tuɔŋ a tuɔsɛ nialiŋ si ŋaa haachɛ tiŋŋaa, ari nialiŋ kala si ŋaa wu-bɔŋŋɔɔ 42a joŋo yuo a hɛ Wia nyiniŋ tuɔŋ. Lee-la nɛ ba jaŋ yel aŋ pɛ didiŋ ba nyilaa. 43Ka di tuɔpul tiŋŋaa tutul ari wii-pɔsuŋ síi tul ŋii la Nyimma Wia kuorii-la tuɔŋ. Digilaa tiŋŋaa, má wuoli ma digilaa a nii wiaa deeŋba.”
Baal-la si pɛrɛ baga a mɔl kiaa
44Yesu bira bul, “Wia kuorii-la nagɛ ŋla nɛ: Baal kubala nɛ mu a pipɛrɛ baga a na di sɛlimɛ hɛ baga-la lɛ. U si na sɛlimɛ-la, u gbaa tɔ, u tuɔŋ kala faasa tɔrɛ kiŋkɛŋ. Ŋii nɛ u mu yallɛ u kiaa kala a kɛŋ moribie-la a kaa mu yɔɔ baga-la.”
Yesu bira magɛ namaga a mu tigɛ busiiŋ lɛ
45Yesu bira si di Wia kuorii-la nagɛ bayala si mua di u yɔɔ busiaa nɛ. 46U si na dɔŋɔ duu faasa zɔŋ kiŋkɛŋ, u miira mu joŋ u kiaa kala u si kɛnɛ a yallɛ a yɔɔ busii-la.
Yesu magɛ namaga a tigɛ joŋ lɛ
47Yesu bira si di Wia kuorii-la nagɛ joŋ nɛ, ba si joŋo yuo hɛ mugi-baliŋ tuɔŋ. U kɛsɛ cheŋfili-yiriba kala. 48Di cheŋfilee nɛ suo, cheŋfili-kpuura-la yie kaa lɛrɛ lii mugi-baliŋ niiŋ nɛ a tuɔsɛ cheŋfilie-la. Ba yie tuɔsɛ ku-zɔŋŋɔɔ hɛ ba kiaa lɛ aŋ joŋ kialiŋ si bi zɔŋ a yuo ta. 49Ŋla nɛ saa u jaŋ nagɛ dunia didɛriŋ. Wia tiŋdaaraa jaŋ lii a tuɔsɛ ni-bɔŋŋɔɔ ni-zɔŋŋɔɔ tuɔŋ 50a joŋba yuo hɛ Wia nyiniŋ lɛ. Dimɛ nɛ ba jaŋ yel aŋ didiŋ ba nyilaa.
Yesu magɛ namaga a tigɛ baal-la si kɛŋ kiaa u vire lɛ
51Ŋii nɛ Yesu piɛsɛ u haritooroo a bul, “Ma jiŋ wiaa deeŋba kala bubuɔŋ nɛɛ?” Ŋii nɛ ba si, “Oo.” 52Ŋii nɛ Yesu bula piba a bul, “Wiiŋ deeŋ daga ari nii-la kala si gunnɛ Wia teniŋ woruŋ a ku ŋaa Yesu haritooru a ŋaa siri duu juu Wia kuorii-la tuɔŋ, u tiina nagɛ dia tiina si yie chaarɛ mii-binaa ari mii-falaa nɛ u vire lɛ.”
Ba via Yesu Nazarɛt lɛ
Maak 6.1-6; Luuk 4.16-30
53Yesu si magɛ namaga deeŋba dɛrɛ, u sii Kapɛnam lɛ 54a miira mu Nazarɛt. Ŋii nɛ u mu dagɛ niaa Wii-chuɔlɛ dia lɛ. Nialiŋ kala si nii wialiŋ u si bula, ba hiriki. Ŋii nɛ ba pipiɛsɛ dɔŋɔ, “Nii nɛ baala deeŋ na wu-jimiŋ deeŋ ari wu-duoruŋ deeŋba kala ŋaaniŋ? 55Josɛf, kapiŋta-la bie dee ŋii? Mɛɛri dee bi u naaŋ ŋaa? Jeems ari Josɛf ari Saamɔŋ ari Judas u naaŋbiiriŋ dee ŋii? 56Ba di u dihaalaa kala dee daha ŋii? Nii lɛ nɛ saa u na wiaa deeŋba kala?” 57Ŋii nɛ ba na baaniŋ u nyuŋ. Ŋii nɛ Yesu bula piba a bul, “Nii-la síi bul wiaa, Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ, duu nɛ mu lee-kala, ba yie zizilu nɛ, aŋ ka u jaŋ-niaa siiŋ buu ka su̱.” 58A tiŋ ba si bi yarida kɛnɛ wiaa, u bi wu-duoruŋ wuo ŋaa yugɛ lee-la.