Haala-la síi to Yesu hariŋ
1Ŋii hariŋ Yesu gɔllɔ to ta-balaa ari ta-biisiŋ a bubul Wia wu-zɔmɔ-la a tigɛ Wia kuorii-la lɛ. U haritooro-la fii ari balia to u hariŋ mu, 2ari haalaa dɔŋsuŋ maa. Ba tuɔŋ dɔŋsuŋ faa wiilɛ nɛ, jiŋ-bɔŋŋɔɔ ma fa kɛŋ dɔŋsuŋ. Yesu vaarɛ ba kala. Ba tuɔŋ dɔŋɔ yiriŋ nɛ Mɛɛri Magidaliŋ. Yesu fa kiri jiŋ-bɔŋŋɔɔ balipɛ nɛ u lɛ. 3Dɔŋɔ ma yiriŋ nɛ Juana. U bala ma yiriŋ nɛ Kusa. Kusa fa ŋaa nihiaŋ nɛ kuoro Hɛrɔd dia lɛ. Haal-la ba síi yirɛ Suzana ma hɛ dimɛ a pɛ haalaa dɔŋsuŋ yugɛ ma lɛ. Ba pɛba lɛ ari kialiŋ kala Yesu ari u haritooroo síi chɛ.
Yesu magɛ namaga a tigɛ baal-la síi du̱u kiaa lɛ
Mat. 13.1-9; Maak 4.1-9
4Ŋii nɛ niaa lii tasiŋ a kukɔ Yesu teeŋ. Ni-daŋ-la si ku hilime dɛrɛ, Yesu magɛ namaga a piba a bul, 5“Baal kubala nɛ sie a mu u du̱u u kiaa. U joŋ u ku-doho aa misɛ nɛ. U síi misɛ ŋii, dɔŋsuŋ tel woŋbiiŋ tuɔŋ. Niaa vɛnɛ nuɔsɛ, ka diibiisiŋ tuɔsa dii. 6Dɔŋsuŋ ma tel kpaginyiliŋ nyuŋ a nyu aŋ suu, bɛɛ wiaa liiŋ tuo dimɛ. 7Dɔŋsuŋ ma tuu tel sɔsuŋ tuɔŋ a nyu, ba di sɔsuŋ kala waa hɛ dɔŋɔ lɛ. Sɔsu-la wulimiŋ kɛŋ kialiŋ, ba suu. 8Ku-doho-la dɔŋsuŋ ma tel tiŋtee-zɔmuŋ lɛ. Ba nyu a waa a wasɛ kiŋkɛŋ a hɛ biee zɔlɔ zɔlɔ.” Ŋii nɛ Yesu magɛ namaga-la dɛrɛ aŋ bul, “Digilaa tiŋŋaa, má wuoli ma digilaa nii.”
Yesu dagɛ namaga-la bubuɔŋ
Mat. 13.10-23; Maak 4.10-20
9Ŋii nɛ Yesu haritooroo piɛsɛ namaga-la bubuɔŋ. 10Yesu bula piba a bul, “Ma niaa deeŋba nɛ Wia dagɛ u kuorii-la bubuɔŋ pa. Ama ni-daŋ kala, namagaba nɛ u yie kaa didagɛba. Ba yie jegili jegili aŋ bi ba bubuɔŋ jiŋ a bira nyilimi nyilimi aŋ bi kuŋ-kala ma wuo na.
11Namaga-la bubuɔŋ nɛ ŋla: Wia niiŋ wiaa nɛ ŋaa ku-doho-la. 12Kialiŋ si tel woŋbiiŋ tuɔŋ nɛ ŋaa nialiŋ si yie nii Wia niiŋ wialiŋ, ka Sitaani ku liiri wialiŋ ba tuɔŋ, di ba sí wialiŋ laa dii di Wia laaba ta. 13Kialiŋ si tel kpaginyiliŋ nyuŋ ma nɛ ŋaa nialiŋ si yie nii Wia niiŋ wialiŋ a sɛi ari tuɔtɔruŋ. Ama u bi ba tuɔŋ tibe. Ba yie sɛi wii-la a mu magɛ ŋii aŋ via. Di wiaa nɛ juuba, ba joŋo ta. 14Kialiŋ si tel sɔsuŋ tuɔŋ ma nɛ ŋaa nialiŋ si yie nii Wia niiŋ wialiŋ, ama dunia kiaa wiaa wiwalimɛba, ba cho di ba jigi a chichɛ dunia tuɔtɔrɛ wu-ŋaalaa. A tiŋ kiaa deeŋba wiaa ba yie to mu magɛ ŋii aŋ bira via wialiŋ. Wialiŋ lɛl ba tuɔŋ. 15Kialiŋ si tel tiŋtee-zɔmuŋ tuɔŋ ma nɛ ŋaa nialiŋ si nii Wia niiŋ wialiŋ a laaba hɛ ba tuɔsaa lɛ a tutoba, a pɛsɛ wialiŋ lɛ halii, ba kɛŋ doho.”
Yesu magɛ namaga a mu tigɛ chaaniŋ lɛ
Maak 4.21-25
16Ŋii nɛ Yesu bira dagɛ niaa a bul, “Nuu-kala síi chɛ pulumuŋ u dia lɛ, u bi jaŋ nyigɛ chaaniŋ bil u dia lɛ a kɛŋ gbaŋa a chu tɔ, u bira bi jaŋ joŋ chaaŋ-la hɛ godo bubuɔŋ maa. U yie joŋo bil kua nyuŋ nɛ di niaa nɛ kuu juu u dia, di ba na pulumuŋ. 17Wu-faali tuo see duu ku lii di-jaliŋ. Wii-kala si hɛ birimiŋ tuɔŋ ma jaŋ ku lii pulumuŋ. 18Má fiɛlɛ ma siaa woruŋ ari wialiŋ ma síi nii lɛ. Nii-la kala síi to Wia niiŋ wiaa, Wia jaŋ faasa pɛu lɛ duu to woruŋ. Nii-la ma si bi Wia niiŋ wiaa ka to, Wia bi jaŋ pɛu lɛ. U si pɛu lɛ mua-la maa, u jaŋ laau kaa viiri.”
Yesu naaŋ ari u naaŋbiiriŋ kɔ Yesu teeŋ
Mat. 12.46-50; Maak 3.31-35
19Ŋii nɛ Yesu naaŋ ari u ŋaanaa kɔ lee-la Yesu si hɛ di ba nau. Niaa si yuga ŋii, ba buu wuo na. 20Ŋii nɛ nuu bula pi Yesu a bul, “Ŋ naaŋ ari ŋ ŋaanaa nɛ chiŋ jeeŋ hariŋ a chichɛ di ba naŋ.” 21Ŋii nɛ Yesu bula pi ba kala a bul, “Nialiŋ si nii Wia niiŋ wiaa a tutoba, ba nɛ ŋaa mi naaŋ ari mi naaŋbiiriŋ.”
Yesu ŋaa peliŋ chiŋ
Mat. 8.23-27; Maak 4.35-41
22Tapulii kubala Yesu ari u haritooroo sii juu liiŋ daboro. Ŋii nɛ Yesu bul di ba chol muga cholo dɔŋɔ. Ŋii nɛ ba juu liiŋ daboro-la a duoro mu. 23Ba fa si duoro mu ŋii, Yesu piŋ doŋ. Ŋii nɛ pel-duo kubala suomo ŋiŋaa, a ku ŋmoo liiŋ a hɛ liiŋ daboro-la tuɔŋ u chichɛ u su̱. U fa ka mua di ba tuu liiŋ bubuɔŋ.
24Ŋii nɛ Yesu haritooro-la mu lee-la u fa si pina, a chisu a bula pu a bul, “La kuhiaŋ, laa chɛ di la suu nɛ.” Ŋii nɛ Yesu sii doŋ lɛ a kpia pel-la lɛ aŋ bul lii-pel-la ma lɛ duu fiɛla piŋ. Pel-la kɛrɛ, ka leriŋ kala ŋaa fuii. 25Ŋii nɛ Yesu piɛsɛ u haritooroo a bul, “Ma bi yarida ŋaa?” U ŋaa nuu-kala wu-kpuŋkpere. Fawulluŋ ma kɛŋba.
Ŋii nɛ ba pipiɛsɛ dɔŋɔ a bul, “Kubɛɛ nɛ saa paala ŋaa nia deeŋ? U bul wiaa a pi peliŋ ari lii-peliŋ, ba kala to u niiŋ.”
Yesu vaarɛ baal kubala, jiŋ-bɔŋŋɔɔ fa si kɛnɛ
Mat. 8.28-34; Maak 5.1-20
26Ŋii nɛ ba duoro kɔ Gɛrasiŋ tiŋteeŋ. Gɛrasiŋ ari Galilii tiŋteeŋ kpagɛ dɔŋɔ nɛ. 27Ba si mu yi lee-la, Yesu lii liiŋ niiŋ. U si lia, di baal kubala ma lii taŋ-la a ku chemu. Jiŋ-bɔŋŋɔɔ kɛnu. U kɛŋ yaribiree nɛ aa gɔllɛ a dieni. U bi dia maa juu. Vaamaa leriŋ nɛ u yie hɛ. 28U si na Yesu, u ŋmoo niiŋ aŋ tuu tel u sipaaŋ, aŋ bula pu a bul, “Yesu, Wii-baliŋ Bie, bɛɛ nɛ ŋ chɛ ŋ ŋaami lɛ? Mii suluŋ, sí mi dɔgisu.” 29Yesu fa bula pi jiŋ-bɔŋ-la duu lii baal-la lɛ, ŋii nɛ tii u bul ŋii. Jiŋsi-la fa vɛnɛ kɛnu a yugɛ nɛ. Niaa kɛnu kaa tɔ dia a hɛu kuruŋ a kɛŋ chɔrumɔɔ vɔbu aŋ hɛ niaa ba bibenu. U yie kɛŋ chɔrumɔ-la kaa kɛrɛ, ka jiŋsi-la kɛnu kaa lii juu giriŋ. 30Ŋii nɛ Yesu piɛsu a bul, “Ŋ yiriŋ nɛ bɛɛ?” Ŋii nɛ baal-la bul duu yiriŋ nɛ ku-kɛnɛ, bɛɛ wiaa jiŋsiŋ fa yuga nɛ a kɛnu. 31Ŋii nɛ jiŋsi-la sul Yesu di ba nɛ leŋ baal-la, duu sí leŋe di ba tuu buɔtuo-luŋuŋ.
32Di toonuŋ ma hɛ lee-la a yugɛ a didii kiaa peeliŋ nyuŋ. Ŋii nɛ jiŋsi-la sul Yesu duu leŋ di ba mu juu toonu-la. U sɛi. 33Ba lii baal-la lɛ a mu juu toonu-la. Ŋii nɛ toonu-la kala sii a fá lii peel-la nyuŋ a tuu tel muga tuɔŋ a nyua liiŋ a suu.
34Too-daara-la si na wii-la si ŋaa, ba fá mu a kɛŋ doworo mu bula pi bagi-daaraa ari taŋ-la niaa kala. 35Niaa sii lii mu di ba na wii-la si ŋaa a kɔ Yesu teeŋ. Baa kɔ di baal-la Yesu si kiri jiŋsiŋ u lɛ, duu hɔŋ Yesu sɛmɛ a laalɛ gɛriŋ a kɛŋ yarifiɛlaa. Ba si na ŋii, fawulluŋ kɛŋba. 36Nialiŋ si hɛ dimɛ aa beŋ, ka Yesu vaarɛ baal-la, ba bula pi ba dɔŋsuŋ tiŋŋaa ŋii u si ŋaa a vaarɛ baal-la. 37Ba si nii wialiŋ, fawulluŋ kɛŋba woruŋ. Ŋii nɛ taŋ-la niaa kala ku bula pi Yesu duu lii ba jaŋ lɛ. Ŋii nɛ Yesu sii juu liiŋ daboro. Ba di u haritooroo duoro viiri. 38Ŋii nɛ baal-la Yesu si kiri jiŋ-bɔŋŋɔɔ u lɛ ma sulu duu leŋ duu kɔ di ba mu. U bi sɛyɛ aŋ bula pu a bul, 39“Mu dia a bula pi ŋ dia niaa, Wia si ŋaa wii-la ŋ lɛ.” Ŋii nɛ baal-la gɔllɛ jaŋ tuɔŋ kala a bul wii-la Yesu si ŋaau lɛ.
Yesu vaarɛ Jaaris tolo
Mat. 9.18-26; Maak 5.21-43
40Ŋii nɛ Yesu miira mu juu liiŋ daboro a duoro chol muga. Ba cholo ŋii di ni-daŋ hilime a hɔnɔ gbɛru.
41-42Di baal kubala ma kɔ dimɛ. Baa yirɛ Jaaris. U fa ŋaa Wii-chuɔlɛ dia kuhiaŋ nɛ. U fa kɛŋ toli-bala nɛ. Tolo-la fa yi jisiŋ fii ari balia nɛ. Ŋii nɛ baal-la kɔ Yesu teeŋ a tuu tel u naasiŋ lɛ a sulu duu kɔ u dia. U bula pu ari u tolo nɛ pina kikiiki. Ŋii nɛ Yesu sii duu mu baal-la dia. U síi mu ŋii, di niaa gollu chu sɛmɛ-na kala.
43Haal kubala ma fa hɛ ba tuɔŋ. U fa kɛŋ tiŋa nɛ jisiŋ fii ari balia, u pɔ u bi dɛrɛ. [U gɔllɔ ŋaa daalusuŋ kiŋkɛŋ a chei u moribiee kala, ka daalusu-la buu laa.] 44Ŋii nɛ u lugisi nialiŋ tuɔŋ a ku chiŋ Yesu hariŋ a digi u gɛriŋ niipiniŋ lɛ. U tiŋa-la guu dɛrɛ. 45Ŋii nɛ Yesu piɛsɛ a bul di kubɛɛ nɛ digu. Nuu-kala bul duu-na dee. Ŋii nɛ Piita bula pi Yesu a bul, “Kuhiaŋ, ka ŋ na niaa si yuga ŋii nɛ a golluŋ chu a yiyigi dɔŋɔ.” 46Ama Yesu ha bul di nuu nɛ digu. U jima ari doluŋ nɛ liiu lɛ. 47Haal-la si na ari wii-la u si ŋaa bi wu-faali ŋaa, u ku kpirimi Yesu sipaaŋ a chichel, a bul nialiŋ tuɔŋ wii-la si tii u digu, a dagɛ ŋii u si digu a duori lima. 48Ŋii nɛ Yesu bula pu a bul, “Mi tolo, ŋ yarida nɛ tii ŋ duori, mu ari yarifiɛlaa.”
49Yesu fa síi bul wiaa ŋii, di tiŋdaara kɔ. U lii Jaaris dia nɛ a kɔ. U si kɔ, u bula pi Jaaris a bul, “Ŋ tolo-la suba nɛ, bira sí la kuhiaŋ-la walimu.” 50Yesu síi nii ŋii, u bula pi Jaaris a bul, “Sí leŋe di fawulluŋ kɛniŋ. Di ŋ ŋaa yarida, u jaŋ sii.”
51Yesu si mu yi baal-la dia, u bi leŋe di nuu-kala to u hariŋ juu dia-la, see Piita ari Jɔɔŋ ari Jeems, a pɛ bile nyimma ari u naaŋ lɛ. 52Ba ku juu dia-la di nialiŋ kala si hɛ dimɛ china yel bile yoho. Ŋii nɛ Yesu bula piba a bul, “Ma sí yel, bile bi suba, doŋ nɛ u piŋ.” 53Ŋii nɛ ba kala mɔmu, bɛɛ wiaa ba jima ari u suba nɛ. 54Ŋii nɛ Yesu guu mu kɛŋ bile nisiŋ lɛ aŋ yiru a bul, “Sii mi bii.” 55Ŋii nɛ u dima miira ku juu. U sii lima lima. Ŋii nɛ u bul di ba ŋaa kudiilee pu duu dii. 56Wii-la ŋaa bile nyimma ari u naaŋ wu-kpuŋkpere. Ŋii nɛ Yesu bula piba di ba sí wiiŋ deeŋ si ŋaa bula pi nuu-kala.