0^YUUROSƐWƐ KOŊGBANŊAKonɔ sinnɛ na li maa fɛrɛwɛ kaanWunluwɔ ŋa Yɛnŋɛlɛ lì wɔ ma tɛgɛJuguye pe yɛn mala maga, Yɛnŋɛlɛ na shɔDavidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo, sanga ŋa ni wìla pye na fee mbe shɔ wi pinambyɔ Abisalɔmu wi kɛɛ3.1: 2 Sami 15.13–17.23.Yɛnŋɛlɛ lo li maa yɛyinŋge kaanYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo, ŋga pe maa koo na ŋgɔni gbɔɔn. Davidi yurugo.Yɛnŋɛlɛ lì yɛnlɛ lere ŋa na, wi yɛnrɛwɛYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo, ŋga pe maa koo na wegele wiin. Davidi yurugo.Yawe Yɛnŋɛlɛ na sagaYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo, ŋga pe maa koo na ŋgɔni maŋgala kɔlɔtaanri woo gbɔɔn. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yawe Yɛnŋɛlɛ, tanga kan na yeriDavidi yuŋgbɔgɔrɔ yurugo. Wìla ki kɔ Yawe Yɛnŋɛlɛ li kan Bɛnzhamɛ cɛnlɛ woolo naŋa Kushi7.1: Ki Bɛnzhamɛ cɛnlɛ woolo naŋa Kushi wi woro ma jɛn. Ki yaa pye ndɛɛ wìla pye Davidi wi jugu wa, ŋa wìla pye na tunŋgo piin wa wunlunaŋa Sawuli wi laga nawa. wi wogo na.Yɛnŋɛlɛ li gbɔgɔwɔ yanwa konaa sɛnwee wì gbɔgɔ yɛgɛ ŋga naYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo, ŋga pe maa koo na Gati ca ŋgɔni gbɔɔn. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yɛnŋɛlɛ lo li yɛn fyɔnwɔ fɛnnɛ naa mbele pe yɛn yuŋgbɔgɔrɔ ni pe shɔfɔYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Pe maa ki koo yurugo ŋga kɔlɔmɔ na, pe maa ki yinri pinambyɔ kunwɔ. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yɛnŋɛlɛ li ma ŋa wi yɛn tege na wi shɔYɛnŋɛlɛ lo li yɛn larasaga jɛŋgɛ yeYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Mbe Yɛnŋɛlɛ li yɛnri lɔɔn sagaYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo, ŋga pe maa koo na ŋgɔni maŋgala kɔlɔtaanri woo gbɔɔn. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.We Fɔ ma yaa koro mbaa fɛgɛ na na fɔ sa gbɔn wagati wiwiin?Yurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Lesinmbele poro naa pe Yɛnŋɛlɛ laga dunruya ŋa wì jɔgɔ wi niYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Ŋga Yɛnŋɛlɛ li yɛn na jaa mbele pè taga li na pe yeriDavidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Lesinŋɛ wi yaa tasaga ŋga ta Yɛnŋɛlɛ li yeriDavidi yurugo.Lesinŋɛ ŋa wì Yɛnŋɛlɛ li yeri luu shɔ wi juguye pe kɛɛDavidi wi Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛ.Wunlunaŋa wa cew taŋgɔlɔ, wi nɛɛ Yɛnŋɛlɛ li shariYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Yawe Yɛnŋɛlɛ li tunmbyee Davidi wi yurugo. Davidi wìla ki yurugo ŋga ki kɔ ma Yawe Yɛnŋɛlɛ li sɔn sanga ŋa ni làa wi shɔ wi juguye pe ni fuun pe kɛɛ konaa sawuli wi kɛɛ.Yɛnŋɛlɛ li gbɔgɔwɔ pi ma yan wa yaara nda lì da ti ni konaa wa li lasiri sɛnrɛ ti niYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛ wunlunaŋa wi kan jaŋgo wi cew ta wa malaga ki niYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Wunlunaŋa wi jigi wi yɛn Yɛnŋɛlɛ lo naYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Na Yɛnŋɛlɛ, yiŋgi na, a ma si je na na?Yurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Pe maa ki koo yurugo ŋga kɔlɔmɔ na, pe maa ki yinri: «Pinliwɛ yɔn safuwe». Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yɛnŋɛlɛ li yɛn na go sigefɔ paa yaayoro kɔnrifɔ yɛnDavidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.BK00004c.tifspanSimbaala kɔnrifɔ naa wi simbaalaYuuro 23Yɛnŋɛlɛ li yaa ye wa li shɛrigo gbɔgɔ ki niDavidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yɛnŋɛlɛ, konɔ na maa jaa mbe lɛ, li naga na naDavidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Lere ŋa wi yɛn jɛrɛgisaga fu wi Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛDavidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Mi yɛn we Fɔ wi ni, tipege se ya gbɔn na naDavidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Lere ŋa wì yɔngɔ kunwɔ pi ni wi Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛDavidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yɛnŋɛlɛ li sɛnyoroDavidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yɛnŋɛlɛ, mboro màla kan yinwege niYurugo ŋga kìla kɔ ma shɛrigo gbɔgɔ ki le Yɛnŋɛlɛ kɛɛ. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yɛnŋɛlɛ mboro ma yɛn na go sigefɔ weYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Lere ŋa wi kapere ti kala yaga wi na, wi yɛn fɛrɛwɛ naDavidi yurugo. Nagawa yurugo.Yɛnŋɛlɛ na li yɛn dafɔ konaa shɔfɔ, sɔnmɔ yɛn li wooYɛnŋɛlɛ lìlan shɔ na fyɛrɛ kagala ke ni fuun ke niDavidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo. Davidi wìla wi yɛɛ pye paa yarafɔ yɛn wunlunaŋa Abimelɛki wi yɛgɛ sɔgɔwɔ. Naa wo la kaa wi purɔ maa yirige wa wi yɛɛ yeri, a Davidi wì sigi yurugo ŋga ki yɔnlɔgɔ34.1: Ki kagala ŋgele pa ke yɛn wa 1 Sami 21.11-16laga ki ni. Wunlunaŋa Abimelɛki wo nuŋgba wo pàa pye na yinri Akishi, Filisiti tara fɛnnɛ wunlunaŋa we. Ki yaa pye pe sege kìla pye wunluwɔ tulugo..Lesinŋɛ ŋa wi yɛn na jɔlɔ wi Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛDavidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Lere ŋa lepeele paa puro wi Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛ, jaŋgo laa wi go singiYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Yawe Yɛnŋɛlɛ li tunmbyee Davidi wi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Maga ka nawa ŋgban lepee wi yaritara ti kala naDavidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Lere ŋa wi yɛn na jɔlɔ, wa yɛn na Yɛnŋɛlɛ li yɛnri, jaŋgo luu kala yagaDavidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo. Nandowo yurugo.Sɛnwee wi yinwege ki woro yaraga kaYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo, Yedutun39.1: Yedutun wìla pye yurukɔɔlɔ to wo wa wunlunaŋa Davidi wi wagati wi ni (1 Kuro 25.1,3,6). yurugo. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yurugo mbe Yɛnŋɛlɛ li kagbaraga ki yɛgɛ yoYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo, Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yaŋa wa Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛ sɛnrɛYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.SƐWƐ SHYƐN WOOLere ŋa wila Yɛnŋɛlɛ li jaa, wi jigi tagasaga ko ki yɛn Yɛnŋɛlɛ leYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Kore pinambiile pe nagawa yurugo42.1: Kore naa wi setirige woolo poro fun pàa pye yurukɔɔlɔ wa shɛrigo gbɔgɔ ki ni (1 Kuro 6.17-22)..Mbaa yɛnri Yɛnŋɛlɛ laa ma go singiYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Kore pinambiile pe nagawa yurugo.Wunlunaŋa wa jayire yurugoYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Pe maa ki koo yurugo ŋga kɔlɔmɔ na pe maa ki yinri «Masho pɔlɔ yarifyɛɛnrɛ.» Kore pinambiile pe nagawa yurugo. Ndanlawa yurugo yi.Yɛnŋɛlɛ li yɛn we niYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo, Kore pinambiile pe Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo, ŋga pe maa koo magambile ni.Yɛnŋɛlɛ li yɛn wunluwɔ dunruya wi ni fuun wi go naYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Kore pinambiile pe Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Zheruzalɛmu, wunluŋgbɔɔ wi ca yeYurugo. Kore pinambiile pe Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Sɛnwee wi ka ku, wila kari yaraga ka kpɛ niYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Kore pinambiile pe Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yɛnŋɛlɛ li gbɔgɔlɔmɔ jɛmbɛAsafu50.1: Asafu wìla pye yurukɔɔlɔ to wo wa wunlunaŋa Davidi wi wagati wi ni (1 Kuro 6.16-17,24; 25.1; 2 Kuro 35.15), ma taga naŋa ŋa pàa pye na yinri Hema wi ni (Yuuro 88.1); konaa Yedutun ni (Yuuro 39.1). Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛ mbe kapere kala yagawa jaYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Naa Davidi wìla sinlɛ Uri jɔ Batisheba wi ni, ko puŋgo na, a Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɔ Natan wì si kari wa wi yeri ma saa para wi ni ki kala li wogo na. A Davidi wì sigi yɛnrɛgɛ ŋga ki yɛnri51.2: 2 Sami 11.1–12.15.Yɛnŋɛlɛ li yaa lere ŋa wi maa wi yɛɛ gbogo na kapege piin wi tɔngɔYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Davidi nagawa yurugo.Wìla ki yurugo ki kɔ, naa Edɔmu cɛnlɛ woolo naŋa Dowɛgi wìla kari ma saa ki yo Sawuli wi kan ma yo Davidi wìla kari wa saraga wɔfɔ Ahimelɛki wi yeri we52.2: Ki laga ŋga ki yɛn na para ŋga Dowɛgi wìla pye ko sɛnrɛ na. Wìla Davidi wi fanla ma saraga wɔfɔ Ahimelɛki wi gbo (1 Sami 21–22.1-23)..Leele mbele pe woro na fyɛ Yɛnŋɛlɛ yɛgɛ, pe yaa ka kɔ yɛgɛ ŋga naYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo, pe maa ki koo na wegele53.1: Ŋga kì yo fɔ, wegele ki sɛnpyɔ wi woro ma filige Eburuye sɛnrɛ ti ni. wiin. Davidi nagawa yurugo.Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛ lɔɔn shɔ juguye pe kɛɛYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo, ŋga pe maa koo na ŋgɔni gbɔɔn. Davidi nagawa yurugo.Naa Zifu ca woolo pàa saa ki yo wunlunaŋa Sawuli wi kan ma yo fɔ Davidi wi yɛn ma lara wa pe yeri, a Davidi wì sigi yurugo ki kɔ ma yo fɔ54.2: 1 Sami 23.15-28; 26.1:Lere ŋa pòo java wi Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo, ŋga pe maa koo na ŋgɔni gbɔɔn. Davidi nagawa yurugo.Mìlan jigi wi taga Yɛnŋɛlɛ li na, mi woro na fyɛYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Pe maa ki koo yurugo ŋga kɔlɔmɔ na, pe maa ki yinri: «Tigbɔrɔ nda wa lege ti jɛndɛtuwa.» Davidi yurugo yi, wìla ki kɔ sanga ŋa ni Filisiti tara fɛnnɛ pàa pan maa yigi wa Gati ca56.1: 1 Sami 21.11-16.Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛ lɔɔn sagaYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Pe maa ki koo yurugo ŋga kɔlɔmɔ na, pe maa ki yinri: «Maga kaga tɔngɔ.» Davidi yurugo yi, wìla ki kɔ sanga ŋa ni wìla fe wunlunaŋa Sawuli wi yɛgɛ ma saa lara wa waliwege ki ni57.1: Waliwege ŋga ki sɛnrɛ tì yo, ki mbe ya pye Adulamu ca waliwege koyi, 1 Sami 22.1-2; nakoma Ɛni Gedi ca waliwege koyi, 1 Sami 24.1-23..Yɛnŋɛlɛ lo nuŋgba li yɛn tara woolo pe kiti kɔnfɔYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Pe maa ki koo yurugo ŋga kɔlɔmɔ na, pe maa ki yinri: «Maga kaga tɔngɔ.» Davidi yurugo.Yɛnŋɛlɛ, na shɔ na juguye pe kɛɛYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Pe maa ki koo yurugo ŋga kɔlɔmɔ na, pe maa ki yinri: «Maga kaga tɔngɔ.» Davidi yurugo yi, wìla ki kɔ sanga ŋa ni wunlunaŋa Sawuli wìla leele torogo, a pè saa Davidi wi go ki maga, mbe ta mboo yigi mboo gbo59.1: 1 Sami 19.11-17.Yɛnŋɛlɛ li mali woolo pe yɛnrɛwɛ pi logoYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo, pe maa ki koo yurugo ŋga kɔlɔmɔ na, pe maa ki yinri: «Sɛrɛya masho pɔlɔ yarifyɛɛnrɛ wogo na.» Davidi yurugo.Wìla ki yurugo ki kɔ sanga ŋa ni, ko kìla yala wìla saa malaga ki gbɔn Siri tara fɛnnɛ mbele pàa pye wa Mezopotami tara konaa wa Zoba tara pe ni. Ko puŋgo na, wi maliŋgbɔɔnlɔ togbɔɔ Zhowabu wì si sɔngɔrɔ ma pan ma Edɔmu tara fɛnnɛ maliŋgbɔɔnlɔ waga kɛ ma yiri shyɛn (12 000) gbo pe ni wa Kɔ gbunlundɛgɛ ki ni60.2: 2 Sami 8.3-14; 1 Kuro 18.12.Mila jaa mbe koro wa Yɛnŋɛlɛ li go ki ni suyiYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo, ŋga pe maa koo na ŋgɔni gbɔɔn. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Le Yɛnŋɛlɛ li tanla, mbe ya pye yɛyinŋge naYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo, mbe yala Yedutun62.1: Yuuro 39.1 wi yurugo kɔlɔmɔ pi ni. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yɛnŋɛlɛ, ma kagbaraga ki tawa pì mbɔnrɔ yaraga pyew ki naDavidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo. Wìla ki kɔ sanga ŋa ni, wìla pye wa Zhuda tara gbinri wi ni63.1: 1 Sami 23.14.Yɛnŋɛlɛ li yaa ka jɔlɔgɔ wa sɛnpere yofɛnnɛ pe naYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yɛnŋɛlɛ li daga waa li sɔnni yarijɛndɛ nda li yɛn na kaan we yeri ti kala naYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo. Yurugo.Ye we shɔfɔ Yɛnŋɛlɛ li sɔnYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Yurugo. Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Cɛngɛlɛ ke ni fuun kaa Yɛnŋɛlɛ li sɔnniYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo, ŋga pe maa koo na ŋgɔni gbɔɔn. Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo. Yurugo.Mbe yurugo kɔ mbe Yɛnŋɛlɛ na cew tafɔ li sɔnYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo. Yurugo.Yɛnŋɛlɛ lo li ma sɛnwee wi shɔYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Pe maa ki koo yurugo ŋga kɔlɔmɔ na, pe maa ki yinri «Masho pɔlɔ yarifyɛɛnrɛ.» Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yawe Yɛnŋɛlɛ, pan mala saga fyawYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo. Nandowo yurugo.Lelɛɛ wa Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛMbe Yɛnŋɛlɛ li yɛnri li duwaw wunlunaŋa wi naWunlunaŋa Salomɔ wi yurugo.SƐWƐ TAANRI WOOYɛnŋɛlɛ li maa kasinŋge piinAsafu73.1: Yuuro 50.1 Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yɛnŋɛlɛ, yiŋgi na, a mà si juguye pe yaga pè shɛrigo gbɔgɔ ki tɔngɔAsafu74.1: 50.1; 73.1 nagawa yurugo.Yɛnŋɛlɛ lo li yɛn kiti kɔnfɔ weYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Pe maa ki koo yurugo ŋga kɔlɔmɔ na, pe maa ki yinri: «Maga kaga tɔngɔ.» Asafu Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo. Yurugo.Yɛnŋɛlɛ lo li yɛn cew tafɔYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo, ŋga pe maa koo na ŋgɔni gbɔɔn. Asafu Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo. Yurugo.Wa na jɔlɔgɔ ki ni, mi maa Yɛnŋɛlɛ ma kagbɔgɔlɔ ke sɛnrɛ yuunYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo, mbe yala Yedutun77.1: Yuuro 39.1 yurugo kɔlɔmɔ pi ni. Asafu Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yɛnŋɛlɛ làa kagala ŋgele pye fafafa Izirayɛli woolo pe kan, pee daga mbe fɛgɛ ke naAsafu nagawa yurugo.Lere ŋa wi jigi wì kɔn wi na wi Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛAsafu Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yɛnŋɛlɛ, mboro ŋa Izirayɛli woolo pe kɔnrifɔ, nuŋgbolo jan ma logoYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo, ŋga pe maa yinri «Masho pɔlɔ yarifyɛɛnrɛ.» Sɛrɛya. Asafu Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Sɛnwee wi daga mbaa nuru Yɛnŋɛlɛ li yeriYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo, pe maa ki koo na Gati ca fɛnnɛ ŋgɔni gbɔɔn. Asafu Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yɛnŋɛlɛ li yɛn na kiti kɔɔn dunruya kiti kɔnfɛnnɛ pe naAsafu Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Izirayɛli woolo pe yɛn na Yɛnŋɛlɛ li yɛnri li yiri pe juguye pe kɔrɔgɔYurugo. Asafu Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yɛnŋɛlɛ li laga kpoyi ki yɛn mali woolo pe ndanlaYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo, ŋga pe maa koo na Gati ca fɛnnɛ ŋgɔni gbɔɔn. Kore pinambiile pe Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yɛnŋɛlɛ li yɛn na yɛyinŋge sɛnrɛ yuun li woolo pe niYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Kore pinambiile pe Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛ mba pi ma pye jɔlɔgɔ sangaDavidi wi Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛ.Siyɔn ca ko ki yɛn cɛngɛlɛ ke ni fuun ke cagbɔgɔ yeKore pinambiile pe Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo. Yurugo.Lere ŋa wi yɛn na kee kuwele wi Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛYurugo. Kore pinambiile pe Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo. Yurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo, pe maa ki koo na wegele wiin. Ezirahi setirige pyɔ Hema wo nagawa yurugo yi.We Fɔ, yɔn fɔgɔlɔ ŋgele mà kɔn wunlunaŋa Davidi wi yeri, ke koro se yeri?Ezirahi setirige pyɔ Etan wi nagawa yurugo89.1: 1 Wunlu 5.11.SƐWƐ TIJƐRƐ WOOYɛnŋɛlɛ li yɛn kɔsaga fu, ɛɛn fɔ sɛnwee wi yɛn torofɔYɛnŋɛlɛ li lere Moyisi wi Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛ.Yɛnŋɛlɛ li yɛn li woolo pe larasagaKi yɛn ma yɔn mbaa Yɛnŋɛlɛ li sɔnniYɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo. Cɛnpilige yurugo.Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛn wunluwɔLeele pe kambasinnde ti kayaŋga wɔ pe ni, YɛnŋɛlɛLeele pe daga mbaa Yɛnŋɛlɛ li gbogo konaa mbaa li sɔnniKi daga dunruya woolo paa yurugo koo paa Yɛnŋɛlɛ li gbogoYɛnŋɛlɛ li yɛn wunluwɔ dunruya wi go naYɛnŋɛlɛ lo li yɛn dunruya wi go naYɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛn kpoyiLeele pe ni fuun pe daga mbaa Yɛnŋɛlɛ li gbogoYurugo mbe Yɛnŋɛlɛ shari.Wunlunaŋa wì yere ki yerewe mbaa tanri kasinŋge ki naDavidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Lere ŋa wi yɛn na jɔlɔ wa yɛn na Yɛnŋɛlɛ li yɛnri luu sagaJɔlɔgɔfɔ wa Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛ, mbege ta wi fanŋga kìla kɔ wi ni, a wì si yɛnri maa yuŋgbɔgɔrɔ sɛnrɛ ti yo Yawe Yɛnŋɛlɛ li kan.Mila jaa mbaa Yɛnŋɛlɛ na li yɛn yinmɛ kanfɔ li shariDavidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Ki daga yaara nda Yɛnŋɛlɛ lì da tila li sɔnniYɛnŋɛlɛ li yɛn sɛnrɛ nuŋgba yofɔ li yɔn finliwɛ pi kanŋgɔlɔIzirayɛli woolo pe sɛnrɛ mbalogowo konaa Yɛnŋɛlɛ li kagbaraga pyegeSƐWƐ KAŊGURUGO WOOWaa Yɛnŋɛlɛ li shari li kajɛŋgɛ ki kala naYɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛ mbe cew taYurugo. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Lere ŋa wi yɛn tege ni wi Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Ŋa wi yɛn wunlunaŋa naa saraga wɔfɔDavidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Leele pe daga mbaa Yɛnŋɛlɛ li sɔnniLere ŋa wi maa Yɛnŋɛlɛ li gbogo, fɛrɛwɛ yɛn wi wooYawe Yɛnŋɛlɛ li yɔngɔ woro waYɛnŋɛlɛ làa kagbɔgɔlɔ ŋgele pye Izirayɛli woolo pe yirisanga wi ni wa Ezhipiti taraYɛnŋɛlɛ lo nuŋgba li daga mbaa gbogoLere ŋa wì shɔ kunwɔ pi kɛɛ wi Yɛnŋɛlɛ sharagaLeele pe ni fuun pe daga mbaa Yɛnŋɛlɛ li sɔnniMi yaa lanla yinwege ki piin mbaa Yɛnŋɛlɛ li kapyegele ke sɛnrɛ yuunYɛnŋɛlɛ li lasiri wi yɛn ma yɔnLere ŋa pè baga wi na wi Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛTangala yurugo mbe kari wa Zheruzalɛmu ca.Na go sigefɔ wo wi yɛn Yawe Yɛnŋɛlɛ leTangala yurugo mbe kari wa Zheruzalɛmu ca.Yaa yɛnri Zheruzalɛmu ca ki yɛyinŋge taTangala yurugo mbe kari wa Zheruzalɛmu ca. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yawe Yɛnŋɛlɛ, we yinriwɛ taTangala yurugo mbe kari wa Zheruzalɛmu ca.Yɛnŋɛlɛ lo li yɛn Izirayɛli woolo pe shɔfɔ weTangala yurugo mbe kari wa Zheruzalɛmu ca. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Mbele pè pe jigi wi taga Yɛnŋɛlɛ li na li maa pe kɔrɔsiTangala yurugo mbe kari wa Zheruzalɛmu ca.Yɛnŋɛlɛ sa ti li woolo pe yɛsanga ki sɔngɔrɔ ki pye yɔgɔrimɔTangala yurugo mbe kari wa Zheruzalɛmu ca.Yɛnŋɛlɛ lo li ma go pyew ki pye goTangala yurugo mbe kari wa Zheruzalɛmu ca. Salomɔ Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Mbele pe maa nuru Yɛnŋɛlɛ li yeri, pe yaa fɛrɛwɛ taTangala yurugo mbe kari wa Zheruzalɛmu ca.Pànla jɔlɔ, ɛɛn fɔ Yɛnŋɛlɛ lìlan shɔTangala yurugo mbe kari wa Zheruzalɛmu ca.Wa jɔlɔgɔ ki ni, Yɛnŋɛlɛ li mali woolo pe sagaTangala yurugo mbe kari wa Zheruzalɛmu ca.Na jigi wi yɛn Yɛnŋɛlɛ lo na, ki woro nala kɔɔn shyɛnTangala yurugo mbe kari wa Zheruzalɛmu ca. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Siyɔn ca ki yɛn Yɛnŋɛlɛ li cɛnsaga konaa Davidi wi caTangala yurugo mbe kari wa Zheruzalɛmu ca.Ki yɛn ma yɔn sefɛnnɛ pe pye laga nuŋgbaTangala yurugo mbe kari wa Zheruzalɛmu ca. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yawe Yɛnŋɛlɛ li tunmbyeele pe daga mbaa li sɔnniTangala yurugo mbe kari wa Zheruzalɛmu ca.Yaa Yawe Yɛnŋɛlɛ li sɔnni li yawa pi kala naYawe Yɛnŋɛlɛ li kagbaraga ki yɛn kɔsaga fuIzirayɛli woolo pe jɔlɔgɔ ma pe ta pe yɛn ma cɛn wa Babilɔni tara gbaanla pe yɔn naLere pyew wi daga mbaa Yɛnŋɛlɛ li sɔnni wi nawa pi ni fuun pi niDavidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yɛnŋɛlɛ lì sɛnwee wi nawa kala li ni fuun li jɛnYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yɛnŋɛlɛ li ma lere ŋa pe maa mɛgɛ ki jɔgɔ wi shɔYurukɔɔlɔ to wi sɛwɛ yurugo. Davidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Yɛnŋɛlɛ, tanla kɔrɔsiDavidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Lere ŋa paa jɔlɔ, Yɛnŋɛlɛ lo li yɛn wi larasaga yeDavidi nagawa yurugo, sanga ŋa ni wìla pye ma lara wa waliwege ki ni. Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛ142.1: 1 Sami 22.1; 24.1-4.Yɛnŋɛlɛ, maga ka kiti kɔn na naDavidi Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔyurugo.Wunlunaŋa wa na Yɛnŋɛlɛ li shari cew ŋa lì kan wi yeri wi juguye pe na wi wogo naDavidi wogo.Yɛnŋɛlɛ li wunluwɔ pi yɛn kɔsaga fuYɛnŋɛlɛ li sɔnmɔ yurugo. Davidi wogo.Mbele pe fanŋga kì kologo, Yɛnŋɛlɛ li yɛn pe sagafɔYɛnŋɛlɛ na yawa pi ni fuun fɔ li daga paa li sɔnniYaara nda fuun tì da ti yɛn na Yɛnŋɛlɛ li sɔnniYɛnŋɛlɛ li yaa cew kan li woolo pe yeriYaa Yawe Yɛnŋɛlɛ li sɔnni