INtumi iNyinza ɨya Yeesu Kilisiti
anza she yisimbiilwe nu
Yookhani
Ʉwandɨlo
UYookhani áamɨle weeka mu bhalandati ishumi na bhabhɨlɨ abha Yeesu. Ásimbile ishitaabu ishi ɨnga abhaavwe abhantʉ bhonti bhamwɨtɨshe uYeesu. Atasimbile intumi zyonti ɨzya Yeesu, ɨleelo akʉpanga ɨnongwa ɨzya vɨlolesyo vimo vwe uYeesu ábhombile, nɨ manyɨzyo zimo zye ámanyiziizye. Ziniizi zɨkʉlolesya kʉtɨ uYeesu atáamɨle muntu bhʉʉlo, ɨleelo áamɨle wʉ Mʉlʉngʉ.
Ishitaabu ishi kʉwandɨlo shikusundiilila kʉtɨ uYeesu liZwi lya Mʉlʉngʉ. Khabhɨlɨ akʉtɨ wu Meesiya we abhakuwi abha Lufingo ʉlwa Khalɨ bhákuwiilwe, na kʉtɨ kufwa kwakwe mfinjile ye yɨkwefwa imbiibhi ɨzya mʉ nsɨ. Mʉ mʉlyango ʉwa 13-17 akʉlonga ɨzya lʉgano lwakwe ku bhalandati bhaakwe na kʉbhabhʉʉzya amazwi aga kʉʉbhapa amakha. Ishitaabu shikusililishila kʉpanga ɨzya kʉlongwa uYeesu na kʉkhomeelwa pa shɨkhobhenhanyo, na she ázyushile kufuma mu wufwe, na kʉbhaloleshela akhinji bhʉʉlo abhalandati bhaakwe.
IZwi áyinzile akhabha muntu
1Kʉwandɨlo we ɨnsɨ yɨshɨɨlɨ kʉpelwa, álɨɨpo iZwi. IZwi wʉnʉʉyo áamɨle peeka nʉ Mʉlʉngʉ. Woope iZwi wʉnʉʉyo áamɨle wʉ Mʉlʉngʉ. 2Kufuma kʉwandɨlo iZwi wʉnʉʉyo áamɨle peeka nʉ Mʉlʉngʉ.
3ɄMʉlʉngʉ ávipelile ivintu vwonti kʉshɨlɨla kwi Zwi. Atápelile akhantʉ khokhonti sita wʉʉyo. 4IZwi wʉnʉʉyo we áamɨle wandɨlo wa wuumi. Uwuumi wʉnʉʉwo wáamɨle lʉkhozyo kʉ bhantʉ. 5Ʉlʉkhozyo lʉnʉʉlwo lʉkʉkhozya mu khiisi, akhiisi khoope khatakhakhola kʉlʉtola.
6ɄMʉlʉngʉ ámusonteleziizye umuntu ʉmo we ɨtaawa lyakwe bhakhatɨnjɨ uYookhani. 7UYookhani áyinzile kʉtɨ abhe mukeeti ɨnga afumwe uwukeeti kʉ zya lʉkhozyo lʉnʉʉlwo. Áyinzile ɨnga ku wukeeti waakwe abhantʉ bhonti bhamwɨtɨshe ʉlʉkhozyo. 8UYookhani atáamɨle lʉkhozyo, ɨleelo áyinzile kufumwa uwukeeti kʉ zya lʉkhozyo lʉnʉʉlwo. 9Wʉnʉʉyo we lʉkhozyo ʉlwa nalyoli, we áyinzile mʉ nsɨ kʉbhakhozezya abhantʉ bhonti.
10Izwi álɨɨpo mʉ nsɨ. ɄMʉlʉngʉ ápelile ɨnsɨ kwi Zwi wʉnʉʉyo, ɨleelo abhantʉ abha mʉ nsɨ bhatámwaganyiinye. 11Áyinzile kʉ bhantʉ bhe bhaakwe, ɨleelo bhatakhamʉposheela khaala. 12Ɨleelo abhantʉ bhonti bhe bhámʉposheleeye ábhapiiye ʉwaamʉlo ʉwa kʉbha bhaana bha Mʉlʉngʉ, bhe bha bhaala bhe bhámwitishile. 13Bhakhabha bhaana bha Mʉlʉngʉ bhe bhapapiilwe te kʉnongwa ya bhapaafi bhaabho, awe kʉ shɨgane sha mʉbhɨlɨ, awe kʉ shɨgane sha muntu, lyoli bhapapiilwe nʉ Mʉlʉngʉ wʉʉyo.
14Izwi wʉnʉʉyo akhabha muntu, akhɨɨkhala peeka nɨɨtwe. Tʉkhawʉlola uwumwamu waakwe, uwumwamu waakwe ʉweene we Mwana we alɨ mwene kwa Taata, khabhɨlɨ alɨ nu wiila nu wanalyoli ku winji. 15UYookhani akhafumwaga uwukeeti kʉ zya wʉnʉʉyo, akhalonga kwi zi ɨlya kʉdandɨzya akhatɨ, “Wʉnʉʉnʉ we nábhabhuziizye intumi zyakwe kʉtɨ, ‘Akhayɨnza umuntu ʉmo we akhayɨlandata papaanɨ we mʉpɨtɨ kʉnshɨla ɨne, kʉnongwa ye álɨɨpo we ɨne ɨnshɨɨlɨ kʉpaapwa.’ ”
16Kufumilana nu wukwilizu waakwe, ɨtwe twenti tʉposheleeye uwiila na kʉshɨla. 17Kwe kʉtɨ khalɨ ʉMʉlʉngʉ áfumwizye ɨndajɨzyo kwɨ dala lya Moose, ɨleelo akhabhalɨlo ɨkha alolesiizye uwiila nu wanalyoli waakwe kwɨ dala ɨlya Yeesu Kilisiti. 18Atalɨɨpo umuntu we amulolile ʉMʉlʉngʉ akhabhalɨlo khokhonti. ɄMwana waakwe mwene, we woope wʉ Mʉlʉngʉ, khabhɨlɨ alɨ peeka nʉ Mʉlʉngʉ, wʉnʉʉyo we atulanjile ʉMʉlʉngʉ she alɨ.
Uwukeeti wa Yookhani uMwozyi
(Mataayi 3:1-12; Maalika 1:1-8; Luuka 3:1-18)
19Uwu we wukeeti wa Yookhani, akhabhalɨlo khe abhalongozi abha Bhayahuudi bhábhasonteleziizye abhapuutili na Bhalaawi kufuma mu Yelusaleemu kʉmʉbhʉzɨɨlɨzya uYookhani kʉtɨ, “Ɨwe we naanu?” 20UYookhani akhɨɨtɨkha sita kʉkhaana akhatɨ, “Ɨne te ne Kilisiti.” 21Bhakhamʉbhʉzɨɨlɨzya bhakhatɨ, “Pe ɨwe we naanu? Bhʉlɨ, we mukuwi uEliya?” UYookhani akhabhaamʉla akhatɨ, “Ɨne te ne Eliya.” Abheene bhakhamʉbhʉzɨɨlɨzya winza bhakhatɨ, “Bhʉlɨ, ɨwe we mukuwi we tʉkʉmʉgʉʉlɨla?” Akhatɨ, “Ndaali.” 22Bhakhamʉbhʉzɨɨlɨzya bhakhatɨ, “Pe tʉbhʉʉzye, ɨwe we naanu? Tʉbhʉʉzye ɨnga tʉbhale tʉbhabhʉʉzye bhaala bhe bhatusonteleziizye. Ɨwe ʉkʉyɨtekha kʉtɨ we naanu?” 23UYookhani akhabhaamʉla kʉlandatana na mazwi ge gasimbiilwe nu mukuwi ʉYeesaya, akhatɨ,
“Ɨne ne muntu we akʉkhoola mu shilozu kʉtɨ,
‘Golosyaji ɨdala lye atɨshɨle ʉMwene.’
24Bhanaabho abhantʉ bhásonteleziizwe na Bhafalisaayi kwa Yookhani. 25Pe bhakhamʉbhʉzɨɨlɨzya bhakhatɨ, “Ɨnga ɨwe te we Kilisiti, awe ɨwe te we mukuwi uEliya, awe te we mukuwi we tʉkʉmʉgʉʉlɨla, pe uwaajile kwoshi ʉwaamʉlo ʉwa kwozya abhantʉ?” 26UYookhani akhabhaamʉla akhatɨ, “Ɨne ɨnkʉbhoozya ku minzi, ɨleelo pakaasi yiinyu ayɨmɨlɨɨye we ɨmwe mutamumanyile. 27Wʉnʉʉyo we atɨlandate papaanɨ, ɨntakhondeeye poope kʉsatʉla amakhobha gɨ ndaala zyakwe.” 28Zyonti zɨnɨɨzyo zyábhombeshile mʉ nhaaya ɨya mu Besaniya, kwɨsyɨla ɨlya lwizi ʉlwa Yoolodani kwe uYookhani akhabhozyaga abhantʉ.
UYeesu we Nyaana yɨ Ngoole ya Mʉlʉngʉ
29Ɨndaabhɨ yaakwe, uYookhani akhamʉlola uYeesu akwɨnza kʉkwakwe. Akhatɨ, “Yeenya, ɨNyaana yɨ Ngoole ya Mʉlʉngʉ ye yɨkwefwa imbiibhi ɨzya bhantʉ bhonti! 30Wʉnʉʉnʉ we nábhabhuziizye intumi zyakwe kʉtɨ, ‘Akhayɨnza umuntu ʉmo we akhayɨlandata papaanɨ we mʉpɨtɨ kʉnshɨla ɨne, kʉnongwa ye álɨɨpo we ɨne ɨnshɨɨlɨ kʉpaapwa.’ 31Poope nɨɨne nʉneene intámumanyile, ɨleelo ininzile kʉbhoozya abhantʉ abha mu Isilaeli na minzi ɨnga bhamʉmanye.” 32Pe uYookhani akhafumwa uwukeeti akhatɨ, “Námulolile uMupepu uMufinjile akwikha kufuma kʉmwanya ngatɨ nkʉnda, akhagwa pamwanya papaakwe. 33Ɨne intámumanyile, ɨleelo ʉMʉlʉngʉ we ansonteleziizye kwozya abhantʉ na minzi we ámbuziizye átɨlɨ, ‘Ɨnga wamʉlola umuntu we uMupepu kufuma kʉmwanya ayiikha pamwanya papaakwe, wʉnʉʉyo we akhayɨbhoozya nu Mupepu uMufinjile.’ 34Ɨne nʉneene indolile, khabhɨlɨ inkufumwa uwukeeti kʉtɨ wʉnʉʉnʉ we Mwana wa Mʉlʉngʉ.”
UYeesu akʉbhasebha abhalandati abha kwanda
35Ɨndaabhɨ yaakwe, uYookhani áamɨle kukuula winza peeka na bhalandati bhaakwe bhamu bhabhɨlɨ. 36Pe akhamʉlola uYeesu akʉshɨla, akhabhabhʉʉzya abhalandati bhaakwe akhatɨ, “Yeenya, ɨNyaana yɨ Ngoole ya Mʉlʉngʉ!” 37We abhalandati bhaakwe bhabhɨlɨ bhɨmvwa uYookhani akʉlonga amazwi ganaago, bhakhaamʉla kʉmʉlandata uYeesu. 38Pe uYeesu akhashebhela, akhaaga bhakʉmʉlandata. Akhabhabhʉzɨɨlɨzya akhatɨ, “Mʉkwanza khooni?” Bhoope bhakhamwamʉla bhakhatɨ, “Mumanyizyi, ʉkwɨkhala kwoshi?” 39UYeesu akhabhaamʉla akhatɨ, “Nzaaji, mʉtɨpalole pe ɨnkwɨkhala.” Pe bhakhamʉlandata na kʉpalola pe akhɨkhalaga. Bhakhalɨnda nawo isiku lɨnɨɨlyo, kwandɨla mʉ saala iyi shumi shalyabheela.
40ɄAndeleeya, ʉkhambakʉ wa Siimoni Peeteli, áamɨle weeka mu bhalandati bhabhɨlɨ bhe bhímvwizye we uYookhani akʉlonga, bhakhamʉlandata uYeesu. 41ɄAndeleeya akhamwanza suuti ʉkhambakʉ waakwe uSiimoni. Akhamʉbhʉʉzya akhatɨ, “Twamʉlola uMeesiya!” kwe kʉtɨ Kilisiti. 42Pe ʉAndeleeya akhamʉtwala uSiimoni kwa Yeesu. UYeesu akhamwenya uSiimoni, akhatɨ, “Ɨwe we Siimoni ʉmwana wa Yookhani. Kufuma ishi, ɨtaawa lyakho ʉtɨbhe we Keefa,” kwe kʉtɨ Peeteli awe ɨLyalaawe.
UFilipo nu Nasanaeli bhakʉmʉlandata uYeesu
43Ɨndaabhɨ yaakwe, uYeesu akhaamʉla kʉbhala mʉ nsɨ ɨya mʉ Galɨlaaya. Akhamwaga uFilipo, akhamʉbhʉʉzya akhatɨ, “Ndandataje.” 44UFilipo áamɨle mʉkhaaya wa mʉ nhaaya ɨya mu Betisayida ye ʉAndeleeya nu Peeteli bhakhɨkhalaga. 45UFilipo woope akhamwaga uNasanaeli, akhamʉbhʉʉzya akhatɨ, “Twamʉlola umuntu we ʉMoose ásimbile intumi zyakwe mu Shitaabu ɨshɨ ndajɨzyo na we abhakuwi bhásimbile intumi zyakwe. Umuntu wʉnʉʉyo wu Yeesu ʉwa mʉ nhaaya ɨya mu Naazaleti, ʉmwana wa Yoosefu.” 46Ɨleelo uNasanaeli akhabhʉzɨɨlɨzya akhatɨ, “Bhʉlɨ, akhantʉ akhinza khangakhola kufuma mu Naazaleti?” UFilipo akhamwamʉla akhatɨ, “Nzaaga ʉyɨlolele wʉneewe.” 47We uYeesu amʉlola uNasanaeli akwɨnza kʉkwakwe, akhabhabhʉʉzya abhalandati bhaakwe intumi zya Nasanaeli akhatɨ, “Yeenya, umuntu wʉnʉʉyo we akwɨnza, Mwisilaeli ʉwa nalyoli we atalɨ nɨ lenga mukaasi yaakwe.” 48UNasanaeli akhamʉbhʉzɨɨlɨzya uYeesu akhatɨ, “Waamanya bhʉlɨɨbhʉlɨ ɨne?” UYeesu akhamwamʉla akhatɨ, “We wáamɨle pɨɨkholo pi kwi ɨlya mutiini, we uFilipo ashɨɨlɨ kʉkʉbhɨlɨshɨla nákulolile.” 49UNasanaeli akhamwamʉla akhatɨ, “We Mumanyizyi, ɨwe we Mwana wa Mʉlʉngʉ! Ɨwe we Mwene ʉwɨ nsɨ ɨya Isilaeli!” 50UYeesu akhamwamʉla akhatɨ, “Bhʉlɨ, ʉkwɨtɨkha kʉnongwa ye nakʉbhʉʉzya kʉtɨ nákulolile we ʉyɨkhaaye pɨɨkholo pi kwi ɨlya mutiini? Ʉtɨgalole amapɨtɨ nhaani kʉshɨla ganaaga! 51Nalyoli ɨnkʉbhabhʉʉzya, khakhayɨnza akhabhalɨlo khe mʉkhayɨlola kʉmwanya kwigukha, abhakhabhɨzya bha Mʉlʉngʉ bhakhayɨzʉbhaga na kwikha pamwanya pa mwa Mwana wa Muntu.”

Notes


*1:1 1:1 Bhaazya Wandɨlo 1:1.

1:1 1:1 Izwi ɨpa lɨtaawa lye uYookhani akʉlɨbhombela kʉmʉtekha ʉMwana wa Mʉlʉngʉ, uYeesu Kilisiti.

1:17 1:17 ɄMoose Bhaazya mu Wilulanyo ʉwa mazwi amajeni.

§1:17 1:17 UKilisiti Bhaazya uKilisiti mu Wilulanyo ʉwa mazwi amajeni.

*1:19 1:19 Abhapuutili Bhaazya mu Wilulanyo ʉwa mazwi amajeni.

1:19 1:19 ABhalaawi bháamɨle bhabhomba mbombo mu Nyumba iMfinjile.

1:21 1:21 Umukuwi kwe kʉtɨ umuntu we akwilulila abhantʉ ɨnongwa zye zikufuma kwa Mʉlʉngʉ. UEliya ABhayahuudi bhakhasʉbhɨlaga kʉtɨ atɨyɨnze winza umukuwi uEliya, kʉlɨngaanya kwɨnza kwa Kilisiti. Bhaazya Malaaki 4:5-6.

§1:21 1:21 Bhaazya Nkʉmbʉshɨzyo 18:15-22.

*1:23 1:23 Bhaazya Yeesaya 40:3.

1:24 1:24 ABhafalisaayi Bhaazya mu Wilulanyo ʉwa mazwi amajeni.

1:27 1:27 Ɨntakhondeeye poope kʉsatʉla amakhobha gɨ ndaala zyakwe Umujeni ɨnga ayinjila mu nyumba, umubhombi akhamʉsatʉlaga amakhobha gɨ ndaala na kwozya ɨvɨnama vwakwe. Ɨmbombo yɨnɨɨyo yáamɨle ya mubhombi ʉwa paasɨ nzɨɨla.

§1:29 1:29 ƗNyaana yɨ Ngoole Bhaazya mu Wilulanyo ʉwa mazwi amajeni.

*1:29 1:29 Bhaazya Kufuma 12:21-28.

1:33 1:33 Wʉnʉʉyo we akhayɨbhoozya nu Mupepu uMufinjile Amazwi ganaaga kwe kʉtɨ she ʉMʉlʉngʉ akʉbhasaya abhantʉ bhaakwe bhe bhakʉlaata imbiibhi zyabho. ɄMʉlʉngʉ akʉmʉsonteelezya uMupepu uMufinjile kʉtɨ ayɨkhalaje na bhantʉ bhaakwe. Kwɨ dala lɨnɨɨlyo, uMupepu uMufinjile akubhazelufwa abhantʉ imbiibhi zyabho, akʉbhalongola, akʉʉbhapa amakha aga kʉbhomba ɨshɨgane sha Mʉlʉngʉ.

1:34 1:34 ɄMwana wa Mʉlʉngʉ Bhaazya mu Wilulanyo ʉwa mazwi amajeni.

§1:49 1:49 Bhaazya 2 Samweli 7:12-14; Zabuuli 2:6-7; Yeesaya 11:1-2; Yookhani 2:24-25.

*1:51 1:51 ɄMwana wa Muntu Bhaazya mu Wilulanyo ʉwa mazwi amajeni.