Lende ꞌBa Toga ꞌJa
(MT 19:1-12; LK 16:18)
ⅠDi yayi na bo kënyï ŋgï kari mï dɔyayi ꞌba Yudayi. Bo umu kari gönyï yöpö ꞌba Yaradene, na bilaka kɔlɔ ŋgï rɔ tïndï kako zi bo. Kina bo koloma ŋgï rɔ tiyandi lïjë kɔzɔ ma mɔlɔ tara. ⅡKina Parosi ni kako ma ꞌbënnï ŋgï tititi bo toꞌba bo timo. Lïjë ititi bo, iya te, “Tara ne ëdï ŋgï rɔ ma laka mï köꞌdu kiꞌdi na ꞌdɔ toga ꞌja?”
ⅢBo ileki kititi lïjë te, “Waꞌdi na Musa kiya mï köꞌdu kiꞌdi?”
ⅣLïjë iya te, “Musa odɔ kpamo zi bɔtɔni ꞌdɔ kugu waraga ꞌba tëyï kiꞌdi zi ꞌja ame bo këdï koga ne.”
ⅤYësu ileki dɔmo zïnnï te, “Musa ugu köꞌdu kiꞌdi nima tara ziye, römöyï minyi ꞌbe idari ꞌdeni. ⅥTine ma di bi tisaki mo inza tara. Ugu ꞌdeni, iya te, ‘Bɔkoꞌba oꞌba lïjë rɔ bɔtɔni ni ma ti ꞌja. ⅦGɔ köꞌdu mo na kiꞌdi bɔtɔni këdï kënyï kolɔlɔ di yɔki ꞌbu bo ni ti ma bo, lïjë kari kodɔꞌbɔ ga rönnï ti ꞌja abo. ⅧKina lïjë kpaki rïyö ꞌdeni rɔ akɔtɔ.’ Lïjë inza kpe rïyö, tine ꞌdeni yaga ŋgï rɔ akɔtɔ. ⅨKina wa ame Bɔkoꞌba kodɔꞌbɔ ꞌdeni rɔ a kɔtɔ ne kinza bɔtɔ mɔtɔ kebe koza yïmo dë kpe yaga.”
ⅩKina koꞌja lïjë kileki ꞌdeni kari liŋɔ tine, na bɔ kösö gɔ bo ga kënyï kititi bo gɔ lende nima. ⅪBo iya zïnnï te, “Nï mɔtɔ ame koga ꞌja ꞌbï kebe kari kogbe mɔtɔ ne, oꞌdɔ yërï ꞌdeni. ⅫKina gbï ꞌja ame kënyï di gɔ mëꞌdë nï kari kogbe mëꞌdë mɔtɔ ne, yërï na lɔko koꞌdɔ ꞌdeni.”
Yësu Oꞌdɔ Yëyï Dɔ Kole Titi
(MT 19:13-15; LK 18:15-17)
ⅩⅢYa mɔtɔ ga oꞌde kole titi kako zi bo ꞌdɔ bo kiꞌdi közï bo dɔmo. Tine bɔ kösö gɔ bo ga ota gɔmo kinza kiꞌdi lïjë dë kako zi bo. ⅩⅣKina ɔdɔ Yësu koꞌja lende nima tara tine, bo ënyï ŋgï rɔ ꞌdïrï. Bo iya zi bɔ kösö gɔ bo ga te, “Olake kole titi kako zö kinza kotake lïjë dë, römöyï lïjë ame ga te ne ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba na rɔ ꞌbënnï. ⅩⅤRɔ ma laka miya ziye, bɔtɔ ame kindaꞌba ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba dë kɔzɔ kole titi ne inza kɔdɔ du te yïmo.”
ⅩⅥKina bo kogba kole titi naga nima ŋgï bo kiꞌdi közï bo dɔmo koꞌdɔ yëyï zïnnï.
Bɔ Mɔri Mɔtɔ
(MT 19:16-30; LK 18:18-30)
ⅩⅦTine koꞌja Yësu ni këdï koꞌdɔ ꞌdeni tösö dɔmo tari yɔ, na bɔ mɔtɔ kako ŋgï rɔ riŋa kolɔdɔ bërï kɔmɔ bo te, komaꞌjo rönï zi bo, kiya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi ma laka, waꞌdi na gɔ moꞌdɔ ꞌdɔ moꞌja dïdï ma ŋburuŋburu?”
ⅩⅧYësu ileki kiya zi bo te, “Gɔ waꞌdi na kïdëkï ma rɔ ma laka? Bɔtɔ mɔtɔ inza laka, tine Bɔkoꞌba na ŋge kɔtɔ kpökï laka. ⅩⅨIkali köꞌdu kiꞌdi ꞌdeni, ame kiya te, ‘Kinza koꞌdɔ röyï dë rɔ bɔ közï roma. Kinza koꞌdɔ yërï dë. Kinza koꞌdɔ ꞌbögö dë. Kinza kususu bɔtɔ dë rɔ bëtï. Kinza koꞌdɔ ꞌbölu dë. Oro ꞌbu yï ni ti möyï.’ ”
ⅩⅩBɔ nima ileki dɔmo, iya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, wa naga nima pili moꞌdɔ ꞌdeni mɔlo dɔ yɔbi ma.”
ⅩⅪYësu oŋgɔ dɔ bɔ nima, bɔ ɔꞌɔ bɔ nima. Na bo kileki kiya teyi te, “A mɔtɔ ëdï kɔtɔ ame kɔmɔ gba di zïyï ꞌdɔ toꞌdɔ mo. Ari kugö akonzi ꞌbï naga nima mökö koza gïrïsï mo ga zi bɔ lisa. Kina ti kulu kpamo ꞌdeni ŋgï zïyï mïtɔrɔ. Kina ꞌdɔ kako ti kösö gɔma.”
ⅩⅫLende nime bɔ nima kuwö kɔzɔ a nime te yɔ, na bo kuyï kɔmɔ ma löwö ŋgï bo kari abo. Römöyï bɔ nima bo rɔ bɔ mɔri ti wa ŋbaŋi.
ⅩⅩⅢYësu uyï kɔmɔ bo koŋgɔ dɔ bɔ kösö gɔ bo ga, na bo kiya zïnnï te, “Ti këdï rɔ ma kitigɔ zi bɔ wa ni ꞌdɔ kɔdɔ mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba.”
ⅩⅩⅣLende nime igayi bɔ kösö gɔ bo ga ŋgï. Tine Yësu oto nduwë tiya mo zïnnï te, “Kole ma ga, tɔdɔ mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ti këdï rɔ ma kitigɔ. ⅩⅩⅤTɔdɔ mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ti këdï rɔ ma kitigɔ zi bɔ wa ni kebe tɔdɔ ꞌba gamele kebe mï bi gböŋö ꞌba bïcï libira.”
ⅩⅩⅥLende nime igayi lïjë ŋgï mï kɔtɔ, kina lïjë kileki gɔmo kiya zi bo te, “Ne ma ꞌdeni tara tine ne, yë ga na ti kɔmɔ di mï tölë?”
ⅩⅩⅦYësu oŋgɔ dönnï kina bo kileki kiya zïnnï te, “Wa naga nime ma di zi bilaka lesi na ŋge kinda rɔ a ma ꞌdɔ koꞌdɔ rönï dë. Tine ma di zi Bɔkoꞌba embe dë römöyï bo na kɔꞌbɔ toꞌdɔ wa pili.”
ⅩⅩⅧPïtörö ënyï kiya zi bo te, “Oŋgɔ te, ze ꞌbeze nime dola wa pili ꞌdeni me dösö göyï.”
ⅩⅩⅨYësu iya te, “Yëë, rɔ ma laka miya ziye, bɔtɔ ame kola liŋɔ, kola löndö, kola lëmï, kola ma bo ni ti ꞌbu bo, kola kole, kola nyaka dömöyï ma gbï gɔ laja kɔtɔ laka nime ne, ⅩⅩⅩti koꞌja ŋgï mï kada ma gïrï naga nime rɔ dɔ kiteli. Bo ti koꞌja wa naga nime pili rɔ mbëmbë kebe dɔ ame gbï ti közï kasi ꞌba gɔmo. Kina mï kada ma këdï kako nime ꞌdë bo ti këdï ŋgï ti dïdï ma ŋburuŋburu. ⅩⅩⅪTine ma konzi ame ga pa dɔgba ne ti kileki ꞌdeni yïꞌböwu, kina ma yïꞌböwu na ti këdï ꞌdeni dɔgba.”
Yësu Iya Gɔ Lende ꞌBa Tindaꞌba Bo
(MT 20:17-19; LK 18:31-34)
ⅩⅩⅫDi gɔ kɔri lïjë këdï ꞌdeni rɔ tari Yerosalema, Yësu na kösö ŋgï dɔgba. Kina lende mo kigayi bɔ kösö gɔ bo ga ŋgï, koꞌde tikere ŋgï pili zi bilaka ame ga këdï kozi gɔ bo ne. Tine bo ari kogba lïjë ma ꞌbutë dɔmorïyö mo naga nima ŋgï ꞌberi yaga rɔ dönnï, bo koloma rɔ tiya gɔ wa ma këdï kari koꞌdɔ rönï zi bo zïnnï, ⅩⅩⅩⅢbo iya zïnnï te, “Kpe, uwöke tɔma. Dëdï darike nima ŋbö mï Yerosalema. Kina di yayi na ti kiꞌdi közï kole ꞌba bilaka lesi ŋgï zi bɔ dɔ bɔ akumu ni ti bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi ni. Tine na ti lïjë kodɔ karama mo ŋgï dɔ bo rɔ tölë. Lïjë ti kiꞌdi bo zi ma rɔ bɔ löwö mo ga ⅩⅩⅩⅣkodɔ laŋa rɔ bo, kotoꞌbi woro rɔ bo, komba bo kupö bo yaga. Tine mï töꞌdö dɔ mota bo ti kënyï kɔdɔ ꞌdeni ŋgï yaga di mï tölë.”
ⅩⅩⅩⅤYakoba ni ti Yowani, kole ꞌba Zebedayo ga ako zi Yësu kiya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, a mɔtɔ ëdï bine doꞌdɔkɔ yi ꞌdɔ koꞌdɔ zize.”
ⅩⅩⅩⅥYësu iya te, “Waꞌdi na koꞌdɔkɔke gɔ moꞌdɔ ziye?”
ⅩⅩⅩⅦLïjë iya te, “Ɔdɔ kari koloma ꞌdeni dɔ kïtï mï ŋere löbu ꞌbï, doꞌdɔkɔ ꞌdɔ kiꞌdi ze doloma tïyï, ma kɔtɔ dɔ dörï yï, ma kɔtɔ dɔ gali yï.”
ⅩⅩⅩⅧYësu ileki zïnnï te. “Wa nima kititike ne ikalike dë. Kpe, ti kɔꞌbɔke tuwë wa di mï kösu ꞌba gomɔ nime mëdï mari muwë ne? Ti kɔꞌbɔke gɔ kobapatisi ye ti kɔri nime kobapatisi ma timo ne?”
ⅩⅩⅩⅨLïjë iya te, “Ti dɔꞌbɔ ŋgï.”
Yësu iya te, “Rɔ ma laka kpe ti kuwëke ŋgï di mï kösu mo ma mëdï muwë di yïmo, kina ti kobapatisi ye ŋgï kɔzɔ ma ꞌbama. ⅩⅬTine lende ꞌba tiꞌdi wa toloma dɔ dörï ma ala dɔ gali ma nima, ndɔbɔ ma na dë. Bɔkoꞌba na këdï kiꞌdi gɔ bi nima zi bilaka mo ga ame bo kileŋo ꞌdeni dömöyï mo ne.”
ⅩⅬⅠKina ɔdɔ kɔsɔ ya ma ꞌbutë naga nima kuwö lende nima ꞌdeni tara tine, lïjë ënyï ŋgï rɔ ꞌdïrï ti Yakoba ni ti Yowani. ⅩⅬⅡKina Yësu kïdëkï lïjë ŋgï pili kako bi kɔtɔ zi bo. Bo iya zïnnï te, “Ikalike ꞌdeni laka, löbu ma ꞌba bɔ löwö ni oꞌdɔ ga rönnï ŋgï rɔ ŋere rɔ a löbu dönnï. ⅩⅬⅢTine ma ꞌbeye inza tara. Bɔtɔ ame koꞌdɔkɔ gɔ bo këdï rɔ löbu di mï löŋgö ye ne, bo kileki rɔ bo yaga rɔ bɔ laja ziye. ⅩⅬⅣKina bɔ ame kiteri ꞌdɔ bo na këdï rɔ bɔ dɔye ne, bo kileki rɔ bo yaga rɔ atɔli ziye pili. ⅩⅬⅤRömöyï kole ꞌba bilaka lesi pele ako dë ꞌdɔ koja laja teyi, tine bo na ꞌdɔ koja laja zi bilaka, kina gbï tiꞌdi dïdï bo tutë gɔ ma konzi timo di mï tölë.”
ⅩⅬⅥLïjë ako kömö Yereko. Tine koꞌja Yësu ni ti bɔ kösö gɔ bo ga ti tïndï ma këdï kari tïnnï naga nima këdï kiteli ꞌdeni kebe yayi tine, bɔ kɔmɔ kölu mɔtɔ yayi möyï mo rɔ Batimayo kole ꞌba Timayo, ëdï kolɔꞌbɔ kpa gɔ kɔri yayi tokpasi wa. ⅩⅬⅦKina ɔdɔ bo kuwö ꞌdeni kiya te, Yësu ꞌba Nazareta na, kina bo kulörï ŋgï rɔ ma kembe, kiya te, “Yësu kole ꞌba Dawidi, iꞌdi mïyï këyï rɔma.”
ⅩⅬⅧBilaka ma konzi iꞌdi tamo dɔ bo gɔ bo kudumö yaga. Tine na bo kulörï ŋgï kulöwö rɔ ma kembe, kiya te, “Yësu kole ꞌba Dawidi, iꞌdi mïyï këyï rɔma.”
ⅩⅬⅨKina Yësu kɔrɔ ŋgï kiya te, “Iꞌdike bo kako dayi.”
Kina lïjë kïdëkï bɔ kɔmɔ kölu tönë ŋgï, iya te, “Ögö ti, ënyï tɔrɔ, bo ëdï kïdëkï yi.”
ⅬKina bɔ nima kogbagba ŋgï kulï bɔŋgɔ yaga di dɔ bo, kënyï kari zi Yësu. ⅬⅠYësu ititi bo iya te, “Waꞌdi na koꞌdɔkɔ gɔ moꞌdɔ zïyï?”
Bɔ kɔmɔ kölu nima iya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, ma moꞌdɔkɔ toꞌja gɔ bi.”
ⅬⅡYësu iya te, “Laka, ari ti, tiꞌdi döyï gɔ tigɔ ma ileŋo yi ꞌdeni.” Kina kɔmɔ bɔ nima kɔpɔ ŋgï yaga, bo kösö gɔ Yësu di gɔ kɔri yayi.