Nöün Paulus Toropwe ngeni ekewe Souläng lon
Kalatia
Kapas akom
I. Chon makkei ei toropwe: Ewe soukünö Paulus.
II. A mak ngeni iö me fansoun a mak: Ngeni chon ekewe mwichefel lon Kalatia. Eli a mak lefilen ekewe ier 55 me 60 A.D.
III. Itelapemongen ei toropwe: Sia ngasala pokiten Kraist.
IV. Kapas aüchean ei toropwe: Ren lükülük chök aramas ra küna pwüng me ren Kot, nge sap ren ar apwönüetä än Moses kewe Allük.
V. Masouen ei toropwe: Lupwen ekewe soukünö ra popuetä le afalafala ewe Pworausen Manau usun Jesus o ekewe aramas sap ir chon Juta ra etiwa, a wor och kapas ais a fisitä, ika eman aramas epwe fokun aleasochisi än Moses kewe Allük fän iten an epwe eman souläng enlet. Paulus a awewei, pwe esap wor lomoten än eman epwe föri iei usun. Nge pwüngün pwe a chök wor eu longolong fän iten ewe manau lon Kraist, iei lükülük. Ren ei lükülük kich meinisin sia küna pwüng me ren Kot. Nge lein ekewe mwichefel lon Kalatia, iei eu fanü lon Asia Kisikis mi nom fän nemenien Rom, a wor ekoch aramas ra feito o ü ngeni Paulus. Ra üra pwe eman souläng enlet epwe pwal apwönüetä än Moses kewe Allük pwe epwe küna pwüng me ren Kot.
Paulus a makkei ei toropwe ngeni ekewe souläng lon Kalatia fän iten an epwe aliwinisefälieto ekewe aramas mi tokola ren afalafal chofona ngeni ewe lükülük mi enlet o ngeni ewe manauen souläng. Paulus a popuetä an toropwe ren an alletä pwe mi wor an pwüüng an epwe iteni eman nöün Jesus Kraist soukünö. A fokun afata pwe an kö ngeni an epwe eman soukünö a feito seni Kot, sap seni eman aramas mi wor an nemenem. A pwal afata pwe a kö pwe epwe angang ngeni ekewe chon lükün Israel. Mürin a sopwela le awewei pwe ren lükülük chök aramas ra küna pwüng me ren Kot. Lesopolan ekewe sopun Paulus a afata pwe manauen souläng a pop seni ewe tong mi fisitä seni ar lükü Kraist.
VI. Tettelin masouen ei toropwe:
Kapas akom 1.1-10
Än Paulus alletä pwe i eman soukünö 1.11–2.21
Ewe Kapasen Manau usun än Kot ümöümöch 3.1–4.31
Än souläng ngasala me wiser 5.1–6.10
Kapasen lesopolan 6.11-18
Kapong ngeni ekewe mwichefel lon Kalatia
1.1-5
1Ngang Paulus, eman soukünö, üsap angei wisei seni eman aramas, esap pwal feito seni eman aramas, nge üa angei seni Jesus Kraist me Samach Kot ewe mi amanauasefäli Jesus seni mäla. 2Äm me pwiich kei souläng meinisin mi nom ikei aia kapong ngeni chon ekewe mwichefel lon Kalatia: 3Samach Kot me ach Samol Jesus Kraist epwe fang ngenikemi ümöümöch me kinamwe.
4Kraist a fangala manauan fänäsengesin ach tipis kana ren an aleasochisi letipen ach Kot i Samach pwe epwe angasakich seni ei fansoun mi ngau. 5Ousipwe mwareiti Kot tori feilfeilachök! Amen.
Eu chök Pworausen Manau
1.6-10
6Ngang üa mairü remi, pwe oua müttir sü seni ewe mi körikemi ren än Kraist ümöümöch, nge oua etiwa pwal eu Pworausen Manau. 7Enlet, esap fokun wor “pwal eu Pworausen Manau”. Üa apasa ei ititin kapas, pun a wor ekoch aramas mi afitikokokemi o sotuni ar repwe sorei ewe Pworausen Manau usun Kraist. 8Nge ikamwo epwe fen äm ika eman chon läng epwe afalafala ngenikemi eu Pworausen Manau mi soko seni ewe eu aia fen afalafala ngenikemi, i epwe anümamau! 9Aia fen apasa me mwan, nge iei üpwe pwal apasasefäli: Are eman epwe afalafala ngenikemi eu Pworausen Manau mi soko seni ewe oua fen etiwa, i epwe anümamau! 10Ifa usun, üa sotuni ai üpwe apwapwai letipen aramas? Apwi! Üa mochen kütta met Kot epwe pwapwa ren! Ifa usun, üa sotuni ai üpwe kütta itei me ren aramas? Are üpwe chüen kütta itei me ren aramas, ngang üsap nöün Kraist chon angang.
Usun än Paulus wiliti eman soukünö
1.11-24
11Ämi pwii kana, üpwe ürenikemi, pwe ewe Pworausen Manau üa afalafala esap pop seni aramas. 12Üsap angei seni eman aramas, esap pwal wor eman a aiti ngeniei. Püsin Kraist a pwäri ngeniei.
13Ämi oua fen rong usun manauei me lom, lupwen üa achocho lon ewe lamalamen chon Juta. Oua rong usun ai ariaföüü chon ewe mwichefelin Kot, nge üsap eäni tong, üa pwal achocho ngeni ai üpwe atala ewe mwichefel. 14Üa fokun fefeitä lon ai angang ngeni ewe lamalamen chon Juta lap seni chomong piloi kana me lein aramasei, üa pwal fokun tiliken le apwönüetä örünien ach kewe lewo.
15Nge Kot a filieitä lon an ümöümöch mwen üsamwo uputiu o köriei ai üpwe angang ngeni. Iwe, lupwen a filätä 16an epwe pwäri ngeniei Nöün we, pwe üpwe afalafala ewe Pworausen Manau usun i ngeni ekewe chon lükün Israel, ngang üsap angei än eman öüröür ngeniei, 17üsap pwal feila Jerusalem fän iten ai üpwe churi ätekewe mi akom mwei lon ewe wisen soukünö. Nge üa müttir feila lon ewe fanü Arapia, mürin üa liwinsefäliti Tamaskus. 18Iwe, mürin ülüngat ier üa feila Jerusalem pwe üpwe churi Petrus o üa nonom ren lon ükükün engol me limu rän. 19Üsap küna pwal eman ekewe soukünö, chilon chök James pwiin ach Samol. 20Met üa makkei a let. Kot a silei pwe üsap chofona! 21Mürin üa feila lon ekewe fanü Siria me Silisia. 22Lon ena fansoun chon ekewe mwichefel lon Juta resap mwo künaei. 23Ra chök silei mine pwal ekoch ra apasa, “Ewe mwän mi ariaföüü kich me lom, iei a afalafala ewe lükülük i a achocho le atala me lom.” 24Iei usun ra mwareiti Kot fänäsengesin met Kot a föri fän itei.

Notes


1:13: Föf 8.3; 22.4-5; 26.9-11

1:14: Föf 22.3

1:16: Föf 9.3-6; 22.6-10; 26.13-18

1:18: Föf 9.26-30